Officieel rondschrijven (dienstmededeling) van de Gemeente Amsterdam. 15 mei 1941. De Regeeringscommissaris voor Amsterdam (E.J. Voûte) en de Gemeentesecretaris (J.F. Franken). № 1/34/2 M.1941 16/5
P/B.

G E M E E N T E A M S T E R D A M

No. 815$^f$ Arb. 1941. AMSTERDAM, 15 Mei 1941.

Onder intrekking van mijn rondschrijven van 2 Mei j.l. No. 815 Arb., betreffende den verkoop van loten ten bate van de Stichting Winterhulp-Nederland, breng ik hierbij het volgende te Uwer kennis :

1. de Stichting Winterhulp heeft den verkoop der loten in han-den gesteld van instellingen als "Het Kompas" te 's-Graven-hage en "Lotisico" te Amsterdam, welke op haar beurt tot het plaatsen der loten tusschenpersonen aanstellen, die daarvoor een provisie van 10% van den verkoop ontvangen.

2. in verband daarmede is het niet noodig, dat de lotenverkoo-pers uit het personeel van Uw diensttak door U worden aan-gewezen.

3. zal de verkoop der loten buiten den diensttijd moeten ge-schieden.

4. indien zich leden van Uw personeel voor het verkoopen van de loten bij U aanmelden, dan verzoek ik u de namen dier personen aan "Lotisico" en "Het Kompas" te willen mededee-len.

De Regeeringscommissaris voor Amsterdam,
[Signatuur: Voûte]

de Gemeentesecretaris,
[Signatuur: J. F. Franken]

Aan Heeren Hoofden van
Administratiën, diensten
en bedrijven.
============ Dit document is een administratieve instructie die een eerdere regeling (van 2 mei 1941) herziet. De kern van de wijziging is dat de verkoop van loten voor de nationaalsocialistische organisatie "Winterhulp Nederland" niet langer direct door de hoofden van gemeentelijke diensten georganiseerd hoeft te worden door personeel aan te wijzen.

In plaats daarvan is de verkoop geprivatiseerd en geprofessionaliseerd via commerciële tussenpersonen zoals "Lotisico" en "Het Kompas". Opvallend is dat de verkopers een provisie van 10% ontvangen, wat wijst op een zakelijke stimulans om de verkoopcijfers te verhogen. De nadruk in punt 3 (onderstreept in het origineel) dat de verkoop buiten diensttijd moet plaatsvinden, duidt op een poging om de normale werkzaamheden van de gemeentelijke diensten niet te veel te verstoren, of wellicht om de schijn van vrijwilligheid bij het personeel op te houden. Het document dateert van een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De "Regeeringscommissaris voor Amsterdam", Edward Voûte, was door de bezetter aangesteld nadat de democratisch gekozen burgemeester en de gemeenteraad buitenspel waren gezet.

De Stichting Winterhulp Nederland (WHN) werd in oktober 1940 door de Duitsers opgericht naar het voorbeeld van het Duitse Winterhilfswerk. Het was bedoeld als de enige toegestane organisatie voor maatschappelijke hulpverlening, ter vervanging van de bestaande (vaak religieuze of particuliere) liefdadigheidsinstellingen. De Winterhulp was echter zeer onpopulair bij de Nederlandse bevolking, omdat men wist dat het een nationaalsocialistisch propagandamiddel was. Dat er gewerkt werd met commerciële tussenpersonen en provisies, zoals in deze brief beschreven, was een methode om de weerstand tegen het collecteren te omzeilen en de effectiviteit van de fondsenwerving te vergroten.