Officiële bekendmaking / intern memorandum. 22 augustus 1941. De Regeeringscommissaris voor Amsterdam (Edward Voûte). [Links boven, paars stempel en getypt:]
Nº 1/67 / M.1341 23/8

[Rechts boven, handgeschreven aantekeningen:]
v Xiu [onleesbaar, doorgehaald]

[Centraal getypt:]
Verplaatsing Bureau's Bevolkingsregister
en Burgerlijke Stand.

De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter openbare kennis,
dat de Bureau's van de Secretarie-afdeelingen Bevolkingsregister en Bur-
gerlijke Stand, thans gevestigd Singel 451/453, op 1 September a.s. zul-
len worden gevestigd aan de Plantage Kerklaan 36/38 (Telefoon 54721).
In verband met de verhuizing zullen de Bureau's op 29 en 30 Augustus
a.s. voor het publiek gesloten zijn.
JB. [geparafeerd]
Amsterdam, 22 Augustus 1941.

[Links onder, distributielijst:]
Aan
Hoofden van Administratiën, Diensten en
Bedrijven en Chefs van afd. ter Gemeente-
secretarie.

C.S. Stadhuis
A'dam 8-'41. Het document is een zakelijke, ambtelijke mededeling betreffende een interne verhuizing van cruciale gemeentelijke diensten in Amsterdam. De toon is formeel en direct.

Opvallende kenmerken:
* Terminologie: Het gebruik van de term "Regeeringscommissaris" in plaats van "Burgemeester" duidt direct op de bestuurlijke structuur tijdens de bezettingsjaren; de democratisch gekozen burgemeester was vervangen door een pro-Duitse functionaris (Edward Voûte).
* Locatiewijziging: De diensten verhuizen van het Singel naar de Plantage Kerklaan 36/38. Dit pand staat bekend als een voormalig concert- en tentoonstellingsgebouw van de dierentuin Artis.
* Doelgroep: De brief is specifiek gericht aan hoofden van gemeentelijke diensten ("ter Gemeentesecretarie"), wat duidt op een interne circulatie om de administratieve overgang soepel te laten verlopen. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verhuizing van het Bevolkingsregister naar de Plantage Kerklaan 36/38 is historisch zeer beladen:

1. De Administratie als Wapen: Voor de Duitse bezetter was een accuraat bevolkingsregister van essentieel belang voor het opsporen van de Joodse bevolking, het oproepen van mannen voor de Arbeitseinsatz en het bemoeilijken van onderduik.
2. De Aanslag van 1943: Juist omdat de administratie op dit nieuwe adres (Plantage Kerklaan) werd geconcentreerd, werd het een primair doelwit voor het verzet. Op 27 maart 1943 pleegde een verzetsgroep onder leiding van Gerrit van der Veen en Willem Arondeus een spectaculaire bomaanslag op dit gebouw. Het doel was om de persoonskaarten te vernietigen zodat de bezetter niet meer kon verifiëren wie wie was, wat cruciaal was voor het vervalsen van persoonsbewijzen.
3. Bestuur onder Bezetting: Het document illustreert hoe de normale gemeentelijke bureaucratie "gewoon" doorging en werd ingezet in het raderwerk van de nieuwe orde, onder leiding van de door de bezetter aangestelde Regeringscommissaris.