Doorslag van een ambtelijke brief (pagina 2). 19 september 1941. De Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). Bladzijde 2 van brief No. 2A/8/5 M. d.d. 19 September 1941 aan het Accountantskantoor K.J. Langedijk van den Directeur van het Marktwezen.

Van de Nederlandsche Middenstandsbank werd ter voldoening van dit bedrag ontvangen:
ƒ 8.000,-
" 25.000,-
" 18.103,07

ƒ 51.103,07

Vracht 4 wagons verladen naar Rotterdam ƒ 145,45.
De vracht naar Amsterdam voor deze wagons te weten de nummers 16831, 12240, 16524 en 15066 werd door mijn dienst rechtstreeks aan de Nederlandsche Spoorwegen betaald en van de Nederlandsche Akkerbouwcentrale terug ontvangen. Naar mijn meening is de Gemeente Amsterdam geen vracht verschuldigd voor de doorzending van deze wagons naar de N.V. Hollaar te Rotterdam.

Vracht schip "Helena" schipper J. Moerland ƒ 125.-.
Op de in mijn bezit zijnde ontvangststaten van aardappelen, die via de Gemeente Amsterdam werden verkocht komt de naam van dit schip niet voor.

De verkoop van de met dit schip aangevoerde aardappelen vond blijkbaar buiten de tusschenkomst van de Gemeente Amsterdam plaats.

Tenslotte breng ik onder Uw aandacht, dat mijn dienst ten volle met de Nederlandsche Akkerbouwcentrale heeft afgerekend en dat eventueele navorderingen slechts onder bijvoeging van deugdelijke bewijsstukken bij mijn dienst kunnen worden ingediend. De betaling van deze vorderingen zal eerst kunnen geschieden, nadat de Nederlandsche Akkerbouwcentrale de juistheid der navordering heeft erkend en de verrekening door haar met mijn dienst heeft plaatsgevonden. Den mij ter inzage toegezonden vrachtbrief sluit ik hierbij in.

De Directeur, Dit document is een administratieve verantwoording met betrekking tot transportkosten (per spoor en per schip) en de verkoop van aardappelen. De kernpunten zijn:

1. Betalingen: Er wordt een totaalbedrag van ƒ 51.103,07 bevestigd, ontvangen via de Nederlandsche Middenstandsbank.
2. Spoorwegtransport: Er is discussie over vrachtkosten voor vier specifieke wagons (nrs. 16831, 12240, 16524 en 15066). De directeur stelt dat de Gemeente Amsterdam niet verantwoordelijk is voor de kosten van doorzending naar een privaat bedrijf (N.V. Hollaar) in Rotterdam, aangezien de initiële vracht al is verrekend met de Nederlandsche Akkerbouwcentrale (NAC).
3. Scheepstransport: De vrachtkosten voor het schip "Helena" worden betwist omdat de lading niet in de administratie van de gemeente voorkomt; de verkoop heeft buiten de gemeente om plaatsgevonden.

4. Procedure: De directeur benadrukt dat toekomstige claims ("navorderingen") strikt moeten worden onderbouwd met bewijsstukken en eerst door de NAC moeten worden goedgekeurd voordat tot uitbetaling wordt overgegaan. Het document dateert uit september 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening en de distributie van landbouwproducten (zoals aardappelen) strikt gereguleerd.

5. Het Marktwezen: Dit was een gemeentelijke dienst in Amsterdam die toezicht hield op de handel en distributie van levensmiddelen.

6. Nederlandsche Akkerbouwcentrale (NAC): Dit was een in 1940 door de bezetter ingesteld overheidsorgaan dat de volledige controle had over de productie en distributie van akkerbouwproducten. Alle handel moest via deze centrale lopen.
7. Bureaucratie in oorlogstijd: De brief illustreert de complexe bureaucratische afhandeling tussen gemeentelijke diensten, centrale organen en private ondernemingen. Het toont aan hoe nauwgezet financiële verantwoording werd afgelegd, zelfs onder de moeilijke omstandigheden van de bezetting, waarbij de gemeente Amsterdam probeerde te voorkomen dat zij onterecht voor kosten van derden zou opdraaien.