Zakelijke brief / Boekhoudkundig overzicht. 19 september 1941. Accountantskantoor A. J. Langedijk, Johannes Verhulststraat 16, Amsterdam ("Alhier"). Accountantskantoor A. J. Langedijk
Johannes Verhulststraat 16 19/9 '41
Alhier.

Naar aanleiding van uw brieven van
11 September j.l. betreffende vorderingen op
de Gemeente Amsterdam, die in de boeken
van de Amsterdamsche Vereniging van Groot-
handelaren nog open staan, heb ik de eer U
het navolgende te berichten:

Vracht en rijloon schip „Struggle for Life”
schipper R. v. Gerringa fl. 167.50

Rijloon schip „Hoop op Zegen” schipper Fra. Woude
f 4.50 (moet waarschijnlijk zijn f 7.50)

De verrekening van deze posten
vond als volgt plaats:

Verkoop van aardappelen f 53.704.64
af credit-nota’s 1.644.24
f 52.060.40

af Vracht „ 2 Gebroeders f 142.65 rijloon f 7.50
„ „ 2 Gebroeders 103.50 „ 7.50
„ „ Hoop op Zegen 175.— „ 7.50
„ „ Vertrouwen 184.20 „ 7.50
„ „ Struggle for Life 160.—
„ „ Tijd zal ’t leeren 19.65
„ „ Flevo 41.05
„ schipper J. Kant 12.90
„ ambtenaar 7.50
————— —————
f 919.83 f 37.50 = 957.33
——————
Aan de Gemeente Amsterdam te betalen f 51.103.07

Van de Nederl. Middenstandsbank
werd ter voldoening van dit bedrag ontvangen:
f 8.000.—
25.000.—
18.103.07 f 51.103.07
———————— ———————— * Inhoud: Het document betreft een gedetailleerde financiële verantwoording door een accountant. Het gaat om de netto-opbrengst van aardappelverkopen die aan de Gemeente Amsterdam moet worden afgedragen. Van de bruto-omzet zijn diverse kosten afgetrokken, waaronder vrachtkosten (transport over water) en rijloon (transport over land).
* Terminologie:
* Rijloon: De kosten voor het vervoer per as (kar of vrachtwagen) van de kade naar de eindbestemming.
* Credit-nota's: Correcties op de facturatie, waarschijnlijk door kwaliteitsverlies of tekorten bij levering.
* Scheepsnamen: De genoemde schepen (Struggle for Life, Hoop op Zegen, 2 Gebroeders, Vertrouwen, Tijd zal 't leeren, Flevo) zijn typische namen voor de toenmalige Nederlandse binnenvaart.
* Rekenkundige controle: De berekeningen in het document zijn accuraat:
* Bruto: 53.704,64 - 1.644,24 = 52.060,40.
* Kosten: 919,83 + 37,50 = 957,33.
* Netto te betalen: 52.060,40 - 957,33 = 51.103,07.
* Ontvangsten bank: 8.000 + 25.000 + 18.103,07 = 51.103,07. * Historische periode: Geschreven in september 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Voedselvoorziening: In deze periode was de handel in primaire levensbehoeften zoals aardappelen strikt gereguleerd. De "Amsterdamsche Vereniging van Groothandelaren" werkte in dit kader nauw samen met het gemeentelijk apparaat om de distributie te waarborgen.
* Financieel systeem: De betalingen liepen via de Nederlandsche Middenstandsbank (NMB), de voorloper van de huidige ING. De nauwgezette administratie tot op de cent nauwkeurig is illustratief voor de bureaucratische controle op de voedselketen tijdens de oorlogsjaren.