Ambtelijke notitie/briefontwerp.
Origineel
Ambtelijke notitie/briefontwerp. 17 oktober 1941. [Linksboven:]
Opslag
aardappelen
[Rechtsboven:]
A’dam, 17/10 1941
W.P.W. 20/10/’41
[In rood stempel:] A/16/1 M
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de [doorgehaald: Vereeniging] tot Behartiging van den Nederlandschen Aardappelhandel de medewerking [ingevoegd: der gemeente] heeft ingeroepen ter verkrijging van panden voor den opslag van winteraardappelen. Benoodigd is een opslagruimte voor 200.000 hl. aardappelen (dat is bij de huidige bonaanwijzing van 3½ kg. per hoofd en per week voldoende voor een reserve van [doorgehaald: 7] 4 à 5 weken). De V.B.N.A. beschikt thans reeds over opslagruimten voor ± 50.000 hl. in de [doorgehaald: stad] panden in de stad en voor ± 10.000 hl. op de C.M., zoodat nog ruimte moet worden gezocht voor 140.000 hl. aardappelen; hiervoor is een oppervlakte van 10.000 à 12.000 m² [doorgehaald: noodig] vereischt. Wel is nog ruimte beschikbaar in het Nieuw Entrepot, doch dit perceel is voor de distributie der aardappelen onder de kleinhandelaren – i.v.m. transportmoeilijkheden in den winter – ongunstig gelegen.
De V.B.N.A. heeft daarom [doorgehaald: besprekingen gevoerd] besprekingen gevoerd met de Deli-Maatschappij, welke [ingevoegd: thans] over aan de Houtmankade groote panden beschikt. Men maakt echter bezwaar om deze panden [doorgehaald: thans] thans weer voor de opslag beschikbaar te stellen, omdat dat de tabak [onleesbaar doorgehaald] welke in normale [...]
[In de linkermarge, verticaal geschreven:]
Geen goede ervaringen in het verleden om niet alle aardappelen in de stad op te slaan maar ook in de pakhuizen met het oog op [onleesbaar] en de plundering van de aardappelen in de pakhuizen met het warme weer in de nazomer.
[In kader linksonder:]
Hoeveelheid opslag? Dit document weerspiegelt de logistieke uitdagingen van de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Er wordt nauwkeurig berekend hoeveel opslagruimte nodig is op basis van het rantsoen (de 'bonaanwijzing') van 3,5 kg aardappelen per persoon per week. Het tekort is aanzienlijk: er is ruimte voor 60.000 hectoliter, terwijl er 200.000 nodig is. De discussie draait om de geschiktheid van locaties; het Nieuw Entrepot wordt afgewezen vanwege de ligging, en er is een conflict met de Deli-Maatschappij over het gebruik van hun tabakspakhuizen aan de Houtmankade. De kanttekening in de marge over "plundering" en "warm weer" wijst op de angst voor zowel sociale onrust als bederf van de voorraad. In 1941 was Nederland ruim een jaar bezet en werd de schaarste aan goederen steeds voelbaarder. De overheid probeerde via centrale organisaties zoals de V.B.N.A. de distributie te beheersen. Aardappelen vormden het belangrijkste volksvoedsel. De Deli-Maatschappij was een machtige koloniale onderneming die haar pakhuizen liever voor haar eigen (waardevolle) tabakshandel behield dan voor de opslag van 'volksvoedsel'. De referentie naar de "C.M." betreft waarschijnlijk de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. De notitie is gericht aan de Wethouder van Publieke Werken, die verantwoordelijk was voor het gemeentelijk vastgoed en de logistiek in de stad.