G. Huisman (Controleur) [Handgeschreven aantekening in de linker marge:]
1º genoemde
Dekker

No 2A/19/1 M.1941

Rapport

Op Woensdag den 22 October 1941 omstreeks 3 uur n.m.
werd my, ondergeteekende, controleur G. Huisman, door den
grossier Y de Lange, aangeslotene by de A.C., medege-
deeld, dat zich vermoedelyk op de Centrale Markt twee ge-
vallen van diefstal van aardappelen hadden voorgedaan,
waarbij betrokken zouden zyn in het eerste geval: J. Dekker
personeel van den expediteur J.M. van der Pol, wonende
1e. Leliedwardstraat 10, alhier ; J.E. Wellerdieck, aard-
appelenverwerker, wonende Egelantiersgracht 168, alhier en
J. Schutten, eveneens aardappelenverwerker en wonende
Egelantiersgracht 136 alhier.
Naar aanleiding van het eerste geval heb ik op het terrein
van de Centrale Markt met een paard en wagen aangehouden.
By onderzoek bleek my, dat hy voor kooper P. Lindeman 35 H.L.
aardappelen had moeten laden, doch bevonden zich op zyn
wagen 40 H.L. aardappelen. Dekker verklaarde in de veronder-
stelling te zyn geweest, dat hy maar 35 H.L. had ontvangen
Ik, rapporteur heb de geheele party aardappelen in beslag
genomen en voorloopig ondergebracht in pakhuis P.3
In het tweede geval bleken betrokken te zyn geweest :
de koopers W.P. Lit, wonende Madurastraat 20 en D.O. van Wyn-
gaarden, wonende Wagenaarstraat 75, benevens de aardappelen-
verwerkers Jan Jacob Dropvat, wonende Da Costakade 194, alhier;
P. Brandon, wonende van Bossestraat 55, alhier en Theodorus
G. Ruhe, wonende Vespuccistraat 4, alhier. Naar aanleiding
van dit geval heb ik op het terrein beide genoemde koopers
met hun vrachtauto met aanhangwagen aangehouden. By onderzoek
bleek my, dat zy tezamen 25½ H.L. aardappelen hadden moeten
laden, doch 32 H.L. op hun vrachtauto hadden. Eveneens als
in het eerste geval meenden ook zy, dat zy maar 25½ H.L.
hadden ontvangen. Ook deze party heb ik beslag genomen en
eveneens ondergebracht in pakhuis P.3.
Zoowel Dekker in het eerste geval, als Lit en v. Wyngaarden
in het tweede geval, verklaarden, dat by de afgifte van de
aardappelen niet zy de zakken hadden geteld, doch van meening
waren, dat dit door de aardappelverwerkers was gedaan.
In opdracht van den Bedryfschef heb ik van het vorenstaande
controleur Felthuis in kennis gesteld, die het onderzoek in
deze verder ter hand heeft genomen.

Amsterdam den 23 October 1941
De Controleur voornoemd,

[Handtekening] G. Huisman

Den Heer Bedryfschef
v.h. Marktwezen. Dit document is een ambtelijk rapport waarin de bevindingen van een controle op de aardappelmarkt worden vastgelegd. De essentie van het document is de constatering van "overbelading": er bevonden zich meer aardappelen op de wagens dan officieel was toegewezen en gedocumenteerd (40 i.p.v. 35 H.L. in het eerste geval; 32 i.p.v. 25½ H.L. in het tweede).

Belangrijke aspecten:
* Identificatie: Het document is zeer specifiek in het noemen van namen en adressen van alle betrokkenen (chauffeurs, koopers en verwerkers), wat duidt op een strikte administratieve bewaking.
* Modus Operandi: In beide gevallen gebruiken de verdachten hetzelfde excuus: ze beweren dat ze de zakken niet zelf geteld hebben en vertrouwden op de 'aardappelverwerkers'.
* Handhaving: De directe inbeslagname van de goederen en de overdracht aan een andere controleur (Felthuis) wijst op een gestroomlijnde procedure voor het aanpakken van vermoedelijke fraude. Het rapport stamt uit oktober 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Dit is een cruciale context omdat de voedselvoorziening in deze periode reeds onder streng toezicht stond via het distributiestelsel.

1. Voedseldistributie en Schaarste: In 1941 was er al sprake van toenemende schaarste. Aardappelen waren een volksvoedsel van strategisch belang. Elke vorm van diefstal of overbedeling werd gezien als een economisch delict dat de officiële rantsoenering ondermijnde.
2. Centrale Markt: De Centrale Markt in Amsterdam was het logistieke hart van de voedselstroom naar de stad. Strenge controle hier was essentieel om de zwarte handel te beperken.
3. Toezicht: Het Gemeentelijk Marktwezen trad op als handhaver van de distributieregels. Rapporten zoals deze geven inzicht in de dagelijkse praktijk van controleurs die probeerden de legale stroom van goederen te waarborgen in een klimaat van tekorten en illegale handel.