Ambtsbrief / Dienstcorrespondentie. 27 november 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt of de Gemeentelijke Markt- en Havenbedrijven). VD/HG.

2A/21/1 M.
27 November 1941.

Opslagruimte voor aardappelen in de hal.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat het Bestuur van de plaatselijke afdeeling Amsterdam der V.B.N.A. mij heeft medegedeeld, dat de Akkerbouwcentrale het wenschelijk oordeelt, zoo mogelijk boven den winteropslag van 200.000 hl. aardappelen van houdbare soorten (vide hieromtrent mijn brief van 20 October jl. No.2A/16/1 M.) nog op zeer korten termijn, een groote hoeveelheid, zoo mogelijk 100.000 hl. Drentsche Eigenheimers te Amsterdam op te slaan met de bedoeling, deze aardappelen binnen circa 6 weken in de distributie te brengen. De Drentsche Eigenheimer is een minder goed houdbare aardappel.

Aanvankelijk bestond het voornemen, deze aardappelen, bij gebrek aan voldoende opslaggelegenheid op de terreinen der Centrale Markt te doen inkuilen. Na terzake ingewonnen advies van deskundigen op dit gebied heeft men dit voornemen, in verband met den als ongeschikt geoordeelden bodemtoestand, echter laten varen. De V.B.N.A. verzoekt thans, een gedeelte van deze aardappelen te mogen opslaan in de hal op de Centrale Markt. Door van het middengedeelte der hal de plaatsruimte in te krimpen, welke thans voor de aanvoeren der tuinders naar de veiling ter beschikking is gesteld, kan ± 600 m2 ruimte worden vrij gemaakt voor den opslag van ca. 10 à 12.000 hl. aardappelen. De Directie der Veiling verleent aan een en ander, ondanks aanvankelijk geopperde bezwaren, in het belang der voedselvoorziening van Amsterdam, hare medewerking.

De V.B.N.A. is bereid voor de haar ter beschikking te stellen opslagruimte een bedrag te betalen van 30 cent per m2 en per maand.

Ik vertrouw, dat U zich met deze in gebruikgeving kunt vereenigen en verzoek U beleefd te willen bevorderen, dat ik bij besluit van den Burgemeester word gemachtigd een bedrag van 30 cent per m2 in gebruik gegeven ruimte in de Hal aan de V.B.N.A. in rekening te brengen.

De Directeur, Deze brief is een formeel verzoek om extra opslagruimte te creëren voor aardappelen op de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten zijn:
1. Noodzaak: Er moet op zeer korte termijn 100.000 hectoliter (hl) aan 'Drentsche Eigenheimers' worden opgeslagen bovenop de reguliere wintervoorraad. Omdat dit ras minder lang houdbaar is, moeten ze binnen zes weken worden gedistribueerd.
2. Logistieke aanpassing: Inkuilen (buitenopslag in de grond) bleek niet mogelijk door de slechte bodemgesteldheid. Daarom wordt er ruimte vrijgemaakt in de markthal zelf door de ruimte voor de dagelijkse aanvoer van tuinders in te krimpen.
3. Samenwerking: De V.B.N.A. (Vereniging van Bemiddelaren in Nederlandsche Aardappelen) werkt hierin samen met de Akkerbouwcentrale.
4. Financiën: Er wordt een huurprijs van 30 cent per vierkante meter per maand voorgesteld, waarvoor machtiging van de Burgemeester nodig is. Het document dateert uit november 1941, anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening een cruciaal en streng gereguleerd proces. De overheid probeerde grote steden als Amsterdam te behoeden voor honger door strategische voorraden aan te leggen.

De 'Drentsche Eigenheimer' was destijds een zeer populair aardappelras, maar zoals de brief aangeeft, gevoeliger voor rot dan andere soorten, wat de logistieke haast verklaart. De genoemde instanties zoals de Akkerbouwcentrale waren onderdeel van de nationaalsocialistische ordening van de landbouw (de Voedselvoorziening in Oorlogstijd). De burgemeester van Amsterdam was op dat moment Edward Voûte, die door de bezetter was aangesteld. De brief illustreert hoe de oorlogssituatie leidde tot improvisatie en het opofferen van normale handelsruimte (van de tuinders) voor centrale noodopslag.