Ambtsrapport van de Dienst van het Marktwezen, Gemeente Amsterdam.
Origineel
Ambtsrapport van de Dienst van het Marktwezen, Gemeente Amsterdam. 4 november 1941. [Koptekst, getypt]
Nº 2$^B$/74/1 M.1941 $^4/_{11}$
R A P P O R T
[Body, getypt met enkele typefouten]
C.F.Schultz, oud 65 jaar en wonende Waterlooplein 95 alhier, verzoekt om een erke nning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Hij verklaart reeds twintig jaar als personeel in de betrokken kleinhandel werkzaam te zijn, hetgeen mij bij onderzoek juist is gebleken. In dien tijd is hij namelijk als personeel werkzaam geweest bij wijlen kooper D. Pach, die een groenten en fruitzaak had op bovengenoemd adres, welke zaak na het overlijden van Pach door diens dochter is voortgezet. Schultz, die bij deze dochter inwonend is, is ook bij haar in dienst gebleven. Het ligt thans in de bedoeling van Mej: Pach om deze zaak aan Schultz over te d doen, dit in verband met de tijdsomstandigheden. Zij nog vermeld, dat Schultz ~~Pach~~ sedert October 1934 toegang heeft gehad tot de Centrale Markt als personeel van Pach, doch dat hij thans een kooperskaart voor de Cen-trale Markt heeft aangevraagd. Voor zoover door mij kan worden beoor-deeld heeft Schultz de vragen van zijn invulformulier naar waarheid beantwoord.
[Ondertekening, getypt en handgeschreven]
Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen Amsterdam 4 November 1941
Controleur,
[Handtekening: S. Elthin]
[Handgeschreven aantekeningen onderaan]
Vragenlijst stempelen
en doorzenden naar
Den Haag
6/11 '41
Accoord: [Paraaf]
Doorgezonden 8/11. 41
[Handgeschreven in linkermarge]
Schultz * Inhoud: Het document betreft een onderzoek naar C.F. Schultz, een 65-jarige man die een groente- en fruitzaak op het Waterlooplein 95 wil overnemen van Mej. Pach. Hij is daar al 20 jaar werkzaam, eerst onder haar vader (D. Pach) en later onder haarzelf.
* Taalgebruik: Het rapport bevat enkele typische typefouten uit die tijd ("erke nning", "te d doen") en ambtelijk taalgebruik.
* Administratieve gang: De controleur geeft een positief advies. De handgeschreven notities tonen de verdere verwerking: de vragenlijst moet naar Den Haag worden gestuurd (waarschijnlijk naar een rijksinstantie of de bezetter) en op 8 november 1941 is de zaak definitief doorgezonden.
* Opvallend detail: De naam "Pach" is in de getypte tekst doorgestreept en vervangen door "Schultz" (betreffende de toegang tot de Centrale Markt sinds 1934), wat duidt op een correctie van de feitelijke gang van zaken tijdens het opstellen. Dit document is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland (Tweede Wereldoorlog). De term "tijdsomstandigheden" in de tekst is een eufemisme dat in deze periode vrijwel altijd verwijst naar de anti-Joodse maatregelen (ariërisering).
Het adres Waterlooplein 95 lag in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. De familie Pach was een Joodse familie. Gezien de datum (november 1941) mochten Joodse ondernemers hun bedrijf vaak niet meer zelfstandig voortzetten. De overdracht aan de niet-Joodse werknemer Schultz was waarschijnlijk een poging om de zaak voor liquidatie te behoeden, of een gedwongen verkoop. Het feit dat het dossier naar "Den Haag" moest worden gestuurd, wijst op de bemoeienis van centrale instanties (zoals de Wirtschaftsprüfstelle) die toezagen op de overdracht van Joods bezit aan niet-Joden.