Officieel rapport van de gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen. 16 december 1941. [Linkerbovenhoek, handgeschreven:]
22/12/41 [paraf]
$2^B/96/2$ M
rapport Felthuis + aantekening H. Bruns met formulier doorzenden naar N.G.C.
[paraf] 29/12

[Hoofdtekst:]
R A P P O R T $N^o 2^B / 96 / 1$ M. 1341 $17/12$

J.M. Engels, oud 46 jaar en wonende 1e Jac. van Campenstraat 66 alhier verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Hij verklaart ongeveer twee en een half jaar als vervoerder van groenten en fruit in de betrokken kleinhandel werkzaam te zijn geweest. Alszoodanig zou hij in hoofdzaak hebben gewerkt voor D. Heitz, die eenige jaren en tot December 1941 een vaste standplaats heeft gehad op de dagmarkt in de Alb: Cuypstraat. De Marktopzichter Bakker, dienst doende op genoemde dagmarkt, verklaarde mij Engels meerdere malen aan de stal van Heitz te hebben gezien, doch aangezien Heitz geen toestemming had zich door iemand te laten bijstaan werd Engels steeds geweerd. Heitz verklaarde mij, dat Engels reeds eenige jaren bij hem als losse knecht in dienst is geweest, namelijk om zijn groenten van de Centrale Markt naar zijn standplaats te vervoeren en om zoogenaamde uitbrengklanten te bedienen. Eenig bewijs hiervoor staat Engels evenwel niet ten dienste. Ten slotte vermeld ik nog, dat Engels sinds Januari 1941 toegang heeft tot de Centrale Markt als expediteur, terwijl hij de laatste weken voor eigen rekening een plaats bezet op de dagmarkt in de Alb: Cuypstraat voor de verkoop van groenten, welke groenten door hem op de Centrale Markt wordt gekocht. Hieruit blijkt, dat Engels geen expediteur meer is. Toegangskaart voor de Centrale Markt van Engels gaat hierbij.

Amsterdam 16 December 1941
Controleur,
[handtekening: Felthuis]

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.
[handtekening: H. Bruns]
z.o.z. Dit rapport documenteert een onderzoek naar de beroepsstatus van J.M. Engels. Hij wil officieel erkend worden als zelfstandig kleinhandelaar. Uit het onderzoek van controleur Felthuis blijkt een ambivalente situatie:
1. Engels heeft langdurig als onofficieel helper ("losse knecht") gewerkt voor D. Heitz op de Albert Cuypmarkt, maar werd daar formeel geweerd omdat Heitz geen vergunning had voor personeel.
2. Engels beschikte sinds begin 1941 over een pas voor de Centrale Markt als 'expediteur' (vervoerder), maar gebruikte die de laatste tijd om voor zichzelf in te kopen en handel te drijven.
3. De conclusie van de controleur is dat Engels feitelijk niet meer als expediteur werkt. Zijn toegangskaart voor de Centrale Markt wordt ingenomen en het dossier wordt doorgestuurd voor verdere besluitvorming. Het document dateert uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De handel in levensmiddelen was in deze periode strikt gereguleerd en bureaucratisch gecontroleerd via vergunningen en erkenningen. De afkorting "N.G.C." in de kantlijn verwijst vermoedelijk naar de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, het orgaan dat tijdens de oorlog de distributie en handel in deze sector controleerde. De strikte scheiding tussen beroepen (expediteur versus kleinhandelaar) was essentieel voor de distributie- en controle-instanties om grip te houden op de voedselvoorziening en zwarte handel tegen te gaan. De Albert Cuypmarkt en de Centrale Markt (nu het Food Center Amsterdam) waren de cruciale knooppunten in deze keten.