Brief op officieel briefpapier. 10 januari 1941. Nationaal-Socialistische Beweging in Nederland (NSB), District 12 (Amsterdam). De Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Briefhoofd:]
NATIONAAL-SOCIALISTISCHE
BEWEGING IN NEDERLAND

DISTRICT 12
TELEFOON 22464-24564

[Logo: Wolfsangel-symbool van de NSB]

[Stempel en handgeschreven notities rechtsboven:]
№ 24/2/2 M. 1941 11/7
m. Dir
Insp

AMSTERDAM, 10 Januari 1941.
WALDECK-PYRMONTLAAN 7

M/M

Aan den Heer Directeur van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14
AMSTERDAM (W)

Volksgenoot,

Tot mij heeft zich gewend de vakgroepsleider van de vakgroep Markt-kooplieden, die zich in ernstige mate heeft beklaagd over enkele toe-standen, zooals die des Maandags op de Amstelveld-markt zouden heer-schen.

Meer speciaal ging zijn grief uit naar de navolgende punten, t.w.:

$\underline{\text{A}}$ – ten aanzien van de marktplaatsen heeft niet altijd een loting plaats, waaraan door allen wordt deelgenomen. Zoo heeft Maandag l.l. een marktkoopman een plaats gekregen, vóór de loting heeft plaatsgevonden.
Een regeling, DIE VOOR ALLEN GELIJK IS, wordt dan ook voorgestaan.

$\underline{\text{B}}$ – Marktmeesters hebben voorheen altijd toegestaan, dat de markt-kooplieden hun eigen uitpakmateriaal medenamen. Thans is dit an-ders en worden zij verplicht een "stal" te huren. Afgezien van deze extra uitgave, beteekent dit voor sommige marktkooplieden, dat zij een uitstal-gelegenheid MOETEN gebruiken, die zij voor hun handel niet kunnen gebruiken. Bedoelde huren komen bovendien niet aan de Gemeente ten goede, maar komen ten bate van een parti-culier, wien daardoor een privilége wordt toegekend, dat tot on-aangename consequenties aanleiding kan geven.

De markt-kooplieden, hier bedoeld, verzoeken $\underline{\text{ontheffing}}$ van de ver-plichting een "stal" te huren.

$\underline{\text{C}}$ – Marktmeester No: 31 schijnt in zijn optreden dermate autoritair te zijn, dat hij daarmede aanleiding geeft tot een geprikkelde stemming. Dit veroorzaakt tegenspraak, hetgeen door Marktmeester No: 31 bestempeld wordt als brutaliteit, wat in feite onjuist is, maar hem voldoende aanleiding verschaft te dreigen met verwijde-ring van de markt, e.d..
U gelieve hieraan Uw aandacht te wijden.

Uwe berichten terzake zie ik met belangstelling tegemoet,

[Handtekening: Janmaat (?)]
Districtsvertegenwoordiger voor
Bedrijfsorganisatie en Economische aangelegenheden

--- * Toon en taalgebruik: De brief hanteert een gebiedende, dwingende toon die kenmerkend is voor de NSB tijdens de bezetting. Het gebruik van de aanhef "Volksgenoot" in plaats van het formele "Weledelgestelde Heer" markeert de ideologische breuk met de oude etiquette.
* Inhoudelijke grieven: De NSB mengt zich hier in de dagelijkse gang van zaken op de Amsterdamse markten (specifiek de Amstelveld-markt).
* Punt A: Beschuldiging van corruptie of vriendjespolitiek bij de standplaatsverdeling.
* Punt B: Een klacht over gedwongen nering bij een private stalverhuurder. De NSB profileert zich hier als beschermer van de kleine ondernemer tegen "onrechtmatige privileges" van derden.
* Punt C: Een directe aanval op een individuele ambtenaar ("Marktmeester No: 31"), die beschuldigd wordt van machtsmisbruik.
* Strategie: De brief is een voorbeeld van hoe de NSB via haar 'vakgroepen' probeerde de bestaande gemeentelijke bureaucratie te controleren en te intimideren door zich op te werpen als de enige ware vertegenwoordiger van de arbeiders en kleine middenstand.

--- * Tijdsgewricht: Januari 1941. Nederland is ruim een half jaar bezet. De NSB probeert haar macht in het openbare leven te consolideren door middel van de 'gelijkschakeling'.
* Institutionele strijd: De NSB richtte parallelle organisaties op (zoals de Bedrijfsorganisatie genoemd in de ondertekening) om invloed uit te oefenen op de bestaande overheidsorganen, zoals het Amsterdamse Marktwezen.
* De Markt in Oorlogstijd: De markten waren in deze periode plekken van spanning door toenemende schaarste en distributiemaatregelen. Het Amstelveld was (en is) een iconische plek in Amsterdam; controle hierover was ook symbolisch belangrijk.
* Vervolg: Dergelijke klachtenbrieven leidden vaak tot het ontslag of de vervanging van niet-meewerkende ambtenaren door NSB-sympathisanten. De aantekeningen bovenin ("m. Dir" en "Insp") duiden erop dat de brief direct intern is doorgeleid naar de directeur en een inspecteur voor onderzoek. Marktwezen NSB Vakgroep