Archief 745
Inventaris 745-349
Pagina 119
Dossier 23
Jaar 1941
Stadsarchief

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

1 juli 1941. Van: M. Polak-Mückel, Huizerstraatweg 11, Naarden. Aan: Directeur van het Marktwezen, Amsterdam.

Origineel

Handgeschreven brief (verzoekschrift). 1 juli 1941. M. Polak-Mückel, Huizerstraatweg 11, Naarden. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Linksboven]
m. Polak.
Huizerstraatweg 11
Naarden

[Rechtsboven]
Amsterdam, 1 Juli 1941.
m. Israp [?]

[Stempel/Kenmerk midden boven]
№ 24 / 8 / 1 M. 1941 4/7

[Adres ontvanger]
Den WelEd. Heer Directeur
van het marktwezen.
A.dam.

[Inhoud]
WelEd. Heer.

Ondergeteekende neemt beleefd de vrijheid
u het volgende te verzoeken.
Verleden week Maandag is mijn man, tijdens
zijn werk, op het Amstelveld gearresteerd.
De reden is mij tot nog toe niet medegedeeld.
Hij is thans naar het Kamp in Schoorl geïnter-
neerd.
Alleen, ben ik niet in staat om mijn man
zijn werk, als standwerker, uit te oefenen.
Daarom verzoek ik u beleefd, mij te willen
toestaan, iemand aan te nemen, die in
mijn tegenwoordigheid het werk van mijn man doet,
ten einde mij in de gelegenheid te stellen
in het onderhoud van mijn kinderen te
voorzien. Hopende dat u op mijn verzoek
gunstig zoudt willen beschikken, verblijf ik
Hoogachtend.
M. Polak. - mückel.

[Rechtsonder]
24

--- * Toon en taalgebruik: De brief is geschreven in een formele, beleefde en nederige toon ("neemt beleefd de vrijheid", "verzoek ik u beleefd"). Dit was kenmerkend voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd, zeker onder de druk van de bezetting.
* Situatie: De echtgenoot van Maria Polak-Mückel is op maandag 23 juni 1941 gearresteerd terwijl hij aan het werk was als standwerker op de markt op het Amstelveld. De schrijfster verkeert in onzekerheid over de reden van arrestatie, maar weet wel dat hij naar Kamp Schoorl is gebracht.
* Kernvraag: De schrijfster vraagt toestemming om een vervanger in te huren voor de marktplek. Als vrouw alleen kan zij de zware fysieke of specialistische arbeid van een standwerker blijkbaar niet volledig zelf uitvoeren, maar ze heeft de inkomsten dringend nodig voor de zorg voor haar kinderen.
* Administratieve sporen: Het stempel "4/7" suggereert dat de brief op 4 juli 1941 is verwerkt door de administratie van het Marktwezen.

--- Deze brief is een indringend getuigenis van de gevolgen van de nazi-bezetting in Nederland. De datum (1 juli 1941) en de locatie van de arrestatie (Amstelveld, Amsterdam) wijzen zeer waarschijnlijk op de razzia van 11 juni 1941 of de daaropvolgende arrestatiegolven in de zomer van 1941, waarbij honderden Joodse mannen werden opgepakt.

Kamp Schoorl fungeerde in deze periode als een doorgangskamp. Veel Joodse mannen die daar terechtkwamen, werden later gedeporteerd naar het concentratiekamp Mauthausen. Het feit dat de afzender haar meisjesnaam "Mückel" (mogelijk van Duitse/niet-Joodse origine) toevoegt aan de naam "Polak", kan wijzen op een gemengd huwelijk, wat in de vroege jaren van de bezetting soms nog een zekere mate van (tijdelijke) bescherming of juridische ingang bood. De brief toont de wanhopige poging van een achtergebleven echtgenote om het gezinsinkomen veilig te stellen in een tijd van toenemende rechteloosheid.

Samenvatting

  • Toon en taalgebruik: De brief is geschreven in een formele, beleefde en nederige toon ("neemt beleefd de vrijheid", "verzoek ik u beleefd"). Dit was kenmerkend voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd, zeker onder de druk van de bezetting.
  • Situatie: De echtgenoot van Maria Polak-Mückel is op maandag 23 juni 1941 gearresteerd terwijl hij aan het werk was als standwerker op de markt op het Amstelveld. De schrijfster verkeert in onzekerheid over de reden van arrestatie, maar weet wel dat hij naar Kamp Schoorl is gebracht.
  • Kernvraag: De schrijfster vraagt toestemming om een vervanger in te huren voor de marktplek. Als vrouw alleen kan zij de zware fysieke of specialistische arbeid van een standwerker blijkbaar niet volledig zelf uitvoeren, maar ze heeft de inkomsten dringend nodig voor de zorg voor haar kinderen.
  • Administratieve sporen: Het stempel "4/7" suggereert dat de brief op 4 juli 1941 is verwerkt door de administratie van het Marktwezen.

Historische Context

Deze brief is een indringend getuigenis van de gevolgen van de nazi-bezetting in Nederland. De datum (1 juli 1941) en de locatie van de arrestatie (Amstelveld, Amsterdam) wijzen zeer waarschijnlijk op de razzia van 11 juni 1941 of de daaropvolgende arrestatiegolven in de zomer van 1941, waarbij honderden Joodse mannen werden opgepakt.

Kamp Schoorl fungeerde in deze periode als een doorgangskamp. Veel Joodse mannen die daar terechtkwamen, werden later gedeporteerd naar het concentratiekamp Mauthausen. Het feit dat de afzender haar meisjesnaam "Mückel" (mogelijk van Duitse/niet-Joodse origine) toevoegt aan de naam "Polak", kan wijzen op een gemengd huwelijk, wat in de vroege jaren van de bezetting soms nog een zekere mate van (tijdelijke) bescherming of juridische ingang bood. De brief toont de wanhopige poging van een achtergebleven echtgenote om het gezinsinkomen veilig te stellen in een tijd van toenemende rechteloosheid.