Rapportage van wangedrag door een standwerker 4 augustus 1941 De Inspecteur van het Marktwezen Rapport

W. v. Ekeren (Oude Waal 29 Amsterdam) Standwerker op het Amstelveld heeft zich op Maandag 4 Augustus 1941 tegen over een ambtenaar v.d. Amsterdamsche Bank (die zich bij mij kwam beklagen over schoenlijm, hetwelk hij bij v Ekeren had gekocht voor 25 cts) zeer onhebbelijk gedragen. Na eenige discussie wond v Ekeren zich op en greep bedoelde heer hardhandig vast en gooide hem een eind achteruit. v Ekeren dreigde o. a met een schoenmakersmes. Met behulp van het publiek heb ik v Ekeren van genoemde heer gescheiden en vastgehouden totdat hij eenigzins gekalmeerd was. Hierop liet hij zich nog in een onbehoorlijke en beleedigende zin uit tegenover genoemden heer.

Afgezien van het feit of de lijm al dan niet aan de beweringen van v Ekeren voldoet, is dit een zeer onbeschofte manier van optreden, hetwelk zeker op het Amstelveld niet meer geduld kan worden. v Ekeren kan zich heel slecht beheerschen en al eerder heb ik hem tot de orde moeten roepen en heb ik hem gewaarschuwd, voor een dergelijk optreden. Met tactische verwijzingen heb ik hem niet lijdzaam laten inpakken.

Toch kan deze man slecht verder op het Amstelveld geduld worden. Deze gevallen zijn voor het Amstelveld een vergrijp tegen de orde op de markt. Ik zou U dan ook in overweging willen geven v Ekeren van het Amstelveld uit te sluiten.

Aan den Heer
Inspecteur
v.h. Marktwezen.

Amsterdam 4 Aug: 1941
[handtekening: G.J. Ekema]

Aantekening in de kantlijn onderaan:
m. v. 14 dagen schorsen en voorstel voorgoed i.v.m. v uitsluiten van de markt.
v. d. orde op de markt.
Insp. Noord 5/8 '41 Dit rapport beschrijft een gewelddadig incident op de Amsterdamse markt het Amstelveld. De aanleiding was een banale klacht over een potje schoenlijm van 25 cent, gekocht door een bankbediende. De standwerker, W. v. Ekeren, reageerde buitenproportioneel agressief: hij viel de klant fysiek aan, smeet hem opzij en dreigde zelfs met een schoenmakersmes.

Opvallend is de rol van de rapporteur (Ekema), die fysiek moest ingrijpen met hulp van omstanders om de partijen te scheiden. Uit de tekst blijkt dat V. Ekeren een recidive-geval was ("al eerder heb ik hem tot de orde moeten roepen"). De toon van het rapport is streng en autoritair; de marktmeester adviseert direct om de man permanent van de markt te verwijderen om de openbare orde te handhaven. Het document dateert uit augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel het incident zelf geen direct politiek karakter lijkt te hebben, weerspiegelt de strikte handhaving van de "orde op de markt" de gespannen sfeer en de behoefte aan strakke controle in die periode.

Standwerkers stonden bekend om hun luidruchtige en soms brutale verkooptechnieken, maar het trekken van een mes was een ernstig misdrijf. Het Amstelveld was destijds een belangrijke plek voor de handel in textiel en kleine huishoudelijke artikelen (de huidige antiekmarkt bestond toen nog niet in deze vorm). De snelle besluitvorming (het rapport is van 4 augustus, de inspecteur tekent de schorsing al op 5 augustus) toont aan dat het Marktwezen korte metten maakte met ordeverstoorders. G.J. Ekema V. Ekeren Marktwezen