Handgeschreven verzoekschrift / brief. 31 december 1941. J. Th. Voorder, Albert Cuypstraat 203-II, Amsterdam. Vermoedelijk de gemeente Amsterdam (Afdeling Marktwezen of Financiën). [Linksboven, stempels:]
Nº 25/2/1 M. 1941 ¾

[Rechtsboven:]
Amsterdam 31 Dec.

[Daaronder, handgeschreven in paars/potlood:]
niet [onleesbaar, mogelijk 'herstel']

[Linksboven, handgeschreven:]
M.C.

[Inhoud brief:]
Met deze vraagt Ondergetekende beleefd
Om Vrystelling van Marktgeld gedurende 3 Maanden
Daar ik genoodzaakt ben, door Tijdsomstandigheden voorloopig
een anderen werkkring te zoeken.
Daar ik inmiddels al ben aangenomen voor Frankrijk.
Daar mijn Vrouw een bebe verwacht, dus ook veel
Onkosten meebrengt, hoop ik op Uw medewerking

Hoogachtend.
J Th Voorder
Al Cuypstraat 203 II

--- * Kern van de brief: De afzender verzoekt de gemeente om een tijdelijke vrijstelling (voor drie maanden) van het betalen van marktgeld.
* Redenen:
1. Economische noodzaak: Door de "tijdsomstandigheden" (de Duitse bezetting) moet hij ander werk zoeken.
2. Arbeidsinzet: Hij is reeds aangenomen voor werk in Frankrijk.
3. Gezinsuitbreiding: Zijn vrouw is in verwachting ("een bebe verwacht"), wat extra kosten met zich meebrengt.
* Terminologie: Het woord "tijdsomstandigheden" was in die tijd een veelgebruikt eufemisme voor de moeilijke situatie onder de Duitse bezetting. "Marktgeld" is de belasting die marktkooplieden betaalden voor hun standplaats.
* Paleografie: Het handschrift is een verzorgd 20e-eeuws cursief. Opvallend is het gebruik van het woord "bebe" (bébé) in plaats van baby.

--- Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd van een Amsterdamse burger tijdens de Tweede Wereldoorlog (december 1941). De Albert Cuypstraat was (en is) een bekende marktlocatie; de afzender was vermoedelijk een marktkoopman wiens handel door de oorlogsvoering, schaarste of verordeningen niet langer rendabel was.

De vermelding dat hij "aangenomen is voor Frankrijk" duidt zeer waarschijnlijk op de inzet van Nederlandse arbeiders in het kader van de Arbeidseinsatz of voor werkzaamheden aan de Atlantikwall (bijv. via de Organisation Todt), die op dat moment in Frankrijk in volle gang was. Voor veel Nederlanders was dit een manier om aan de werkloosheid en armoede in eigen land te ontsnappen, ook al betekende dit werken voor de bezetter of diens bondgenoten. De persoonlijke noot over de zwangerschap onderstreept de menselijke kant van de sociaal-economische druk in oorlogstijd. J. Th Gemeente Amsterdam Marktwezen