Handgeschreven brief op officieel briefpapier. 4 januari 1941. J. Ph. v. d. Zwaan, Wafelbakker en ijsbereider. De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. [Briefhoofd]
Nº 25/6/1 M.1941 6/1
J. PH. v. d. ZWAAN
WAFELBAKKER EN IJSBEREIDER
BURGEMEESTER TELLEGENSTRAAT 40
AMSTERDAM (ZUID)

[Rechtsboven handgeschreven]
m.i. Insp.

AMSTERDAM, 4 Januari 1941.

Aan den Directeur van het
Marktwezen te Amsterdam.

Geachte Heer.

Door de oorlogsomstandigheden, welke mij het verkopen
van slagroomartikelen op de Weekmarkt in de Albert Cuypstr.
alwaar ondergetekende een vaste standplaats inneemt, onmogelijk
maakt, en de verdiensten in anderen takken van consumptie-
artikelen met de dag critieker wordt, heeft ondergetekende een
tijdelijke betrekking aanvaard bij de Centrale Keuken te Amsterdam.

Ondergetekende zag nu gaarne, gezien het tijdelijke van de
tegenwoordige toestanden, dat hij voor zijn vaste standplaats
ingeschreven blijft staan. Kunt U mij hiervoor tijdelijke dis-
pensatie toestaan?

Hopende een gunstig antwoord van U te mogen ontvangen
teeken ik
Hoogachtend.
J. Ph. v.d. Zwaan.

[Rechtsonder handgeschreven nummer]
25 * Kern van het verzoek: De heer Van der Zwaan verzoekt om dispensatie om zijn vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt te mogen behouden, terwijl hij daar tijdelijk niet werkzaam is.
* Reden: Door de oorlogssituatie is het verkopen van luxe artikelen zoals slagroomproducten onmogelijk geworden. De inkomsten uit andere producten zijn te onzeker geworden.
* Huidige bezigheid: De afzender is noodgedwongen tijdelijk in dienst getreden bij de "Centrale Keuken" in Amsterdam om in zijn levensonderhoud te voorzien.
* Taalgebruik: De brief is gesteld in de formele, ambtelijke stijl van die tijd, waarbij de afzender naar zichzelf verwijst als "ondergetekende". Dit document stamt uit het begin van 1941, nog geen jaar na de Duitse inval in Nederland. De brief illustreert de directe economische gevolgen van de bezetting voor kleine zelfstandigen. Door schaarste en distributiemaatregelen (rantsoenering) waren ingrediënten voor luxe banket en ijs (zoals room en suiker) vrijwel niet meer verkrijgbaar voor de vrije verkoop.

De Centrale Keukens werden tijdens de oorlogsjaren door de overheid opgezet om op grote schaal goedkope maaltijden te verstrekken aan de bevolking, naarmate de voedselvoorziening verslechterde. Het feit dat een zelfstandige wafelbakker daar ging werken, duidt op de bittere noodzaak om werkzekerheid te vinden buiten de eigen nering. Het behoud van de standplaats op de Albert Cuypmarkt was echter van essentieel belang voor de wederopbouw van zijn bedrijf na de oorlog. J. Ph Van der (De heer) Centrale Keuken Marktwezen