Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-288 | Pagina 73 | 1939

Getypte brief op officieel briefpapier.

* **Inhoud:** De brief is een uitnodiging aan de hoofdopzichter van de Centrale Markthallen voor de vertoning van de film "De Huishouding van Amsterdam". Deze film is gemaakt door Paul A.J. Wijnhoff in opdracht van Corry Tendeloo. * **Gelegenheid:** De vertoning vindt plaats tijdens een openbare vergadering van de Vrijzinnig Democratische Vereeniging (de Amsterdamse afdeling van de VDB) in theater Bellevue. * **Toon:** Zeer formeel en zakelijk, passend bij de juridische en bestuurlijke status van de betrokkenen in die tijd. * **Administratieve sporen:** Het stempel bovenin duidt erop dat de brief is opgenomen in het archief van de Centrale Markthallen (onderdeel van de Gemeente Amsterdam). De aantekening "in. 17/6" wijst waarschijnlijk op de datum van ontvangst of behandeling.

Archief 745 | 745-288 | Pagina 158 | 1939

Handgeschreven rapport betreffende een brandincident.

* **Inhoud:** Het document doet verslag van een kleine brand die op de middag van 5 juni 1939 uitbrak op een terrein (Pier F) dat verhuurd was aan een aardappelgrossier genaamd J. Knoop. * **Schade:** Er zijn 40 tot 50 aardappelzakken en een dekzeil beschadigd geraakt. Het dekzeil bleek eigendom te zijn van de werknemer Kockenbier, die de brand zelf wist te blussen met een waterslang. * **Oorzaak en Opvolging:** Hoewel de oorzaak officieel "onbekend" was, is er later in rood potlood bijgeschreven dat het waarschijnlijk om een weggeworpen sigaret ging. Ook is er een notitie toegevoegd dat de politie een onderzoek heeft ingesteld naar aanleiding van een aangifte door Knoop. * **Stijl:** Het is een zakelijk, ambtelijk verslag met latere toevoegingen en correcties in rood potlood, wat duidt op een proces van dossieropbouw en verificatie door een leidinggevende of controleur.

Archief 745 | 745-274 | Pagina 197 | 1939

Briefkaart (postwaardestuk)

Het betreft de voorzijde van een zakelijke briefkaart verzonden binnen Amsterdam ("Stad"). * **Geadresseerde:** De Directie van het Marktwezen was gevestigd aan de Jan van Galenstraat, waar in 1934 de Centrale Markthallen waren geopend. Dit was het logistieke hart voor de voedselvoorziening van de stad. * **Afzender:** J. Ph. Bakker, gevestigd aan de Geldersekade 4/57. De vermelding "Koeinhandel" (waarschijnlijk bedoeld als Koeienhandel) duidt op een veehandelaar. Gezien de bestemming (Marktwezen) betreft dit zeer waarschijnlijk een zakelijke correspondentie over marktrechten, vergunningen of leveringen. * **Schrifttype:** Een vlot, zakelijk cursief handschrift in inkt.

Archief 745 | 745-339 | Pagina 77 | 1940

Officieel schrijven / Verklaring op briefpapier.

Dit document is een officiële opnameverklaring van het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ) voor de heer I. Bromet. Hij werd op 16 augustus 1940 opgenomen. De verklaring zelf is gedateerd op 2 september 1940, ruim drie maanden na de Nederlandse capitulatie. De vele handgeschreven aantekeningen wijzen op een intensief administratief traject na de uitgifte van de brief: * **Financieel:** Er wordt melding gemaakt van kleine bedragen ("tegoed") gekoppeld aan locaties (Waterlooplein, Westerstraat). Dit zou kunnen duiden op marktgelden of uitkeringen die nog openstonden. * **Vrijstelling:** De doorgehaalde tekst "Vrijstellen vanaf 11 Augst '40" suggereert dat er een poging is gedaan om een vrijstelling (mogelijk van werk of een andere verplichting) te regelen op basis van de ziekenhuisopname. * **Codering:** De rode aantekening "niet uitgedaan" en de diverse dossiernummers (86/30/1) wijzen op verwerking door een sociale dienst of een afdeling van de Joodse Raad (of een voorloper daarvan).

Archief 745 | 745-337 | Pagina 233 | 1940

Getypte uitnodiging voor een spoedvergadering.

* **Doel:** De brief dient als een formele oproep voor een urgente bijeenkomst van de dienstcommissie op dezelfde dag als de dagtekening (15 november 1940). * **Inhoudelijke punten:** * Er is sprake van een lange onderbreking in de formele verslaglegging; de notulen van vóór de Duitse inval (5 april 1940) moeten nog worden goedgekeurd. * De wijziging van kantooruren (agendapunt 2) is een typisch verschijnsel tijdens de bezetting, vaak ingegeven door verduisteringsvoorschriften, spertijden of brandstofbesparing. * **Taal en spelling:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele spelling (bijv. "eener", "den"). Opvallend is het consequente gebruik van de letter 'y' in plaats van 'ij' in woorden als "bywoning", "by" en "Wysiging", wat vaker voorkwam op bepaalde types schrijfmachines uit die tijd. ---

Archief 745 | 745-364 | Pagina 7 | 1941

Ambtelijke brief/rapportage betreffende een tuchtrechtelijke maatregel.

Het document is een ambtelijk voorstel tot strafverzwaring voor een marktkoopman. De kernpunten zijn: * **Het incident:** Op 7 april 1941 heeft de heer J. Ph. Meyning, een venter wonende in de Jordaan (Westerstraat), een kist selderij gestolen van een collega-koopman (T. Wijland) op de Centrale Markt in Amsterdam. * **Reeds opgelegde straf:** Op basis van het marktreglement (art. 35 lid 1) heeft de marktmeester/directie Meyning reeds een toegangsverbod van 14 dagen opgelegd. * **Voorgestelde straf:** De opsteller van de brief vindt deze 14 dagen onvoldoende. Hij verzoekt de "Regeringscommissaris voor Amsterdam" om op basis van lid 2 van hetzelfde artikel de straf te verlengen naar zes maanden. * **Verzachtende omstandigheid:** Er wordt aan het eind vermeld dat de dader niet eerder over de schreef is gegaan op de markt (geen recidive).

Archief 745 | 745-349 | Pagina 190 | 1941

Handgeschreven brief op officieel briefpapier.

* **Kern van het verzoek:** De heer Van der Zwaan verzoekt om dispensatie om zijn vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt te mogen behouden, terwijl hij daar tijdelijk niet werkzaam is. * **Reden:** Door de oorlogssituatie is het verkopen van luxe artikelen zoals slagroomproducten onmogelijk geworden. De inkomsten uit andere producten zijn te onzeker geworden. * **Huidige bezigheid:** De afzender is noodgedwongen tijdelijk in dienst getreden bij de "Centrale Keuken" in Amsterdam om in zijn levensonderhoud te voorzien. * **Taalgebruik:** De brief is gesteld in de formele, ambtelijke stijl van die tijd, waarbij de afzender naar zichzelf verwijst als "ondergetekende".

Archief 745 | 745-345 | Pagina 354 | 1941

Ambtenaar-ziektemelding (kopie) van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een administratief bewijsstuk (een doorslag of kopie) van een officiële ziektemelding binnen de Amsterdamse gemeentelijke bureaucratie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft de heer J. Ph. ten Brook, een controleur bij de Dienst der Marktwezen. Het formulier is efficiënt ingericht: door middel van doorhalingen (zoals bij geslacht, type aanstelling en woonstatus) werd de status van de werknemer vastgelegd. Ten Brook was een vaste ambtenaar in de tweede salarisgroep, geboren in 1897, wat hem ten tijde van deze melding 44 jaar oud maakte. Opvallend is het grote handgeschreven nummer (8A/111/M.1941), wat waarschijnlijk een archief- of verwerkingskenmerk is van de medische dienst of de personeelsadministratie.

Archief 745 | 745-343 | Pagina 378 | 1941

Dienstmemo of brief betreffende schadeafhandeling.

* **Inhoud:** De Inspecteur van het Marktwezen, J. Ph. de Boer, rapporteert een incident waarbij een auto van de firma Staal & Bakker tegen een hulpgebouw van de Vischmarkt aan de De Ruyterkade is gereden. * **Handelingen:** De schade is reeds gemeld bij de Afdeling Havenwerken (onderdeel van Publieke Werken) met de opdracht tot herstel. De schrijver verzoekt de afdeling 'Assistentie Zaken' (Ass. Zaken) om de verdere administratieve en financiële afwikkeling van de schadevordering op zich te nemen. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands uit het begin van de 20e eeuw (gebruik van "den", "dezes", "alhier"). * **Opmerkelijk:** De vermelding van een "auto" in combinatie met de schrijfwijze en de locatie (Vischmarkt) plaatst dit document waarschijnlijk in de vroege jaren van de 20e eeuw, wanneer auto-ongelukken nog relatief nieuwswaardig of administratief specifiek waren.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 258 | 1942

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijver, J. Ph. van Schaik, verzoekt om een persoonlijk onderhoud met de directeur. Hij refereert aan een eerdere brief van de "Vischerij Centrale" en een gesprek met een inspecteur (Pen Veen), die hem beiden naar deze directeur hebben verwezen. Het geschil betreft een "toewijzing" (waarschijnlijk een vergunning of toewijzing van goederen/middelen) die volgens Van Schaik nog niet in orde is. Hij wil dit met bewijsstukken ("bescheiden") aantonen. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in de destijds gangbare formele stijl ("Welledel Heer", "Ondergeteekende"). Er staan enkele grammaticale onjuistheden in (bijv. "ik... heeft gehad" in plaats van "heb gehad"), wat kan wijzen op een gehaaste schrijfwijze of een minder geschoolde achtergrond van de afzender. * **Staat van het document:** Het handschrift is redelijk leesbaar, uitgevoerd in donkere inkt. De archiefstempels bovenaan suggereren dat de brief officieel is ontvangen en verwerkt door een administratieve instantie.

Archief 745 | 745-371 | Pagina 264 | 1942

Zakelijke brief / Verzoekschrift.

* **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in een uiterst formele en eerbiedige stijl, passend bij de ambtelijke correspondentie van die tijd ("Weledelegestrenge Heer", "zij het ons vergund"). Het taalgebruik is zakelijk en argumentatief. * **Kern van de zaak:** De vakbond pleit voor de promotie van twee specifieke ambtenaren (J. Ph. ten Broek en J. Vis) naar de functie van 'chef' bij de Centrale Markt. De argumenten zijn gebaseerd op anciënniteit (dienstjaren sinds 1930), vakkennis en — opvallend genoeg — morele verplichtingen. * **Argumentatie:** De bond voert aan dat de mannen al in 1940 gepromoveerd hadden moeten worden, maar dat de Duitse inval en de daaropvolgende bezetting dit verhinderden. Daarnaast waarschuwen ze voor onrust onder het personeel als er "mensen van buiten" op deze posten worden gezet, wat duidt op een sterke interne cultuur en de wens voor continuïteit. * **Arbeidsomstandigheden:** Er wordt melding gemaakt van een verhoogde werkdruk door verzwaarde "contrôle", ondanks een afname in de feitelijke handel. Dit verwijst indirect naar de bureaucratische complexiteit van de distributie en rantsoenering tijdens de oorlogsjaren.

Archief 745 | 745-411 | Pagina 76 | 1943

Administratieve lijst/geleideblad.

Het document betreft een verzamellijst van handelaren ("kooplieden") die medische verklaringen (doktersbriefjes) hebben overlegd. De reden hiervoor is dat zij vanwege ziekte niet in staat waren hun "toewijzing" persoonlijk op te halen. Het handschrift is een typisch 20e-eeuws Nederlands administratief cursief. De verschillende inktkleuren (blauw/zwart voor de lijst, rood voor de instructie "ter afdoening") wijzen op een gestandaardiseerd bureaucratisch proces. De stempel onderaan geeft een dossiernummer en een datum (6 november 1943), terwijl de handgeschreven datum (15-3-44) aangeeft wanneer het dossier definitief werd opgeborgen in het archief.

Archief 745 | 745-405 | Pagina 528 | 1943

Dienstbrief van het Centraal-Bureau Brandweer Amsterdam.

De brief dient als schriftelijke bevestiging van een telefonische afspraak tussen de brandweer en de directie van de Centrale Markthallen. Het onderwerp is een geplande muziekrepetitie van het brandweerkorps (waarschijnlijk het korpsmuziekkorps) op een hulppost van de brandweer die op het terrein van de markthallen gevestigd was. Opvallend is de handgeschreven correctie van de datum. In de getypte tekst staat "Woensdagmiddag 26 November". In de kantlijn is hierbij een vraagteken geplaatst en de correctie "24!" aangebracht. Een controle van de kalender van 1943 leert dat 24 november inderdaad een woensdag was, terwijl 26 november op een vrijdag viel. De correctie dient dus om een feitelijke fout in de concept- of verzendtekst te herstellen. De brief is ondertekend door de Commandant der Brandweer. In 1943 was dit Johannes Philippus Schuhmacher.

Archief 745 | 745-398 | Pagina 588 | 1943

Kennisgeving van ziektegeval (formulier Model S.G.A. 0.58).

Dit document is een administratieve kopie van een ziekmelding van een Amsterdamse gemeenteambtenaar tijdens de Tweede Wereldoorlog. De heer J. Ph. ten Broek, geboren in 1897, was werkzaam als "contrôleur" bij de Dienst van het Marktwezen. Gezien de datum (september 1943) en zijn functie, was hij waarschijnlijk betrokken bij het toezicht op de marktplaatsen en de distributie van goederen, wat in oorlogstijd een cruciale en streng gereguleerde taak was. Het formulier is gericht aan Dr. J.P. Hofstee, de controlerend gemeente-arts. Dit wijst op de strikte medische controle die de gemeente Amsterdam uitvoerde op haar personeel om ziekteverzuim te monitoren. De vermelding "1e maal" bij verzuim suggereert een dossieropbouw voor arbeidsdiscipline.

Archief 745 | 745-422 | Pagina 221 | 1944

Logboek of weekverslag (technische dienst).

Dit document is een overzicht van werkzaamheden uitgevoerd door de technische dienst (T.D.) gedurende één week in april 1944. De administratie is strak onderverdeeld in categorieën, aangeduid met letters (K, H, V, A, B, Dg), die waarschijnlijk refereren aan specifieke afdelingen, gebouwen of machines. De aard van de werkzaamheden is divers: * **Werktuigbouwkundig:** Onderhoud aan compressoren, koelsystemen en pekelpompen. * **Bouwkundig/Facilitair:** Reparatie aan sloten, verlichting, riolering en daken. * **Logistiek:** Verwijderen van installaties voor de nabehandeling van pootaardappelen en werkzaamheden bij een "vischloods". Opvallend is de vermelding van wetenschappelijk onderzoek ("bewaarproef appelen" en "CO2 bewaring") onder leiding van de ingenieurs Van Hiele en Van Stuivenberg. Dit duidt op een professionele bewaarfaciliteit voor landbouwproducten.

Archief 745 | 745-426 | Pagina 257 | 1944

Ambtsgeldelijk rapport (proces-verbaal van bevindingen).

* **Inhoud:** Het document beschrijft een surveillance-actie door de 'Recherche Marktwezen' op het terrein van de Centrale Markt. Na het horen van verdachte geluiden in de duisternis wordt een omsingeling opgezet. Rechercheur Boon treft uiteindelijk drie personen aan met een bakfiets geladen met "drek" (vuilnis of mest). * **Taalgebruik:** Het rapport is geschreven in zakelijk, ambtelijk Nederlands ("rapporteren U het navolgende", "post vatten"). De spelling hanteert nog de oude naamvals-n ("den nacht", "den kant"). * **Toestand:** Het document bevat doorhalingen die wijzen op een directe verslaglegging waarbij de schrijver zijn formulering tijdens het schrijven aanpaste (bijv. de wijziging van de datum-notatie).

Archief 745 | 745-422 | Pagina 285 | 1944

Getypte namenlijst met handgeschreven kanttekeningen en berekeningen.

* **Inhoud:** Het document bevat een lijst van 33 personen met hun adressen in Amsterdam. Bijna alle adressen zijn voorzien van een etagenummer (bijv. II voor de tweede verdieping, 'hs' voor huis/begane grond). * **Wijzigingen:** Er is één handmatige correctie bij de naam H. Steenbeek. Zijn adres is gewijzigd van de Pieter Lastmankade naar de Leimuidenstraat. Tevens is de toevoeging "v/an Fries" (mogelijk 'van Fries' of een verwijzing naar een herkomst) genoteerd. * **Financieel:** De handgeschreven berekening onderaan duidt op een administratieve afhandeling waarbij f 0.40 per persoon in rekening werd gebracht (totaal f 13.20 voor 33 personen). Dit zou kunnen wijzen op een vergoeding voor distributie, leges voor een vergunning, of een specifieke belasting. * **Geografie:** De genoemde straten (Postjeskade, Warmondstraat, Orteliusstraat, etc.) bevinden zich voornamelijk in Amsterdam-West en Zuid.

Archief 745 | 745-422 | Pagina 302 | 1944

Administratieve lijst (distributielijst voor schoeisel)

Het document is een personeelslijst van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Uit de kolom "Maat" en de voetnoten blijkt dat dit een overzicht is voor de toewijzing van schoeisel, een schaars goed dat destijds op rantsoen was. * **Administratieve nauwkeurigheid:** Van elke persoon worden de volledige naam, geboortedatum, adres en het nummer van de distributiestamkaart genoteerd. Dit was essentieel voor de controle op de rechtmatige distributie van goederen. * **Annotaties:** De rode kruisjes (X) en de handgeschreven aantekeningen onderaan tonen de dynamiek van het proces: wie heeft de schoenen al ontvangen en wie moet ze nog krijgen. De doorgestreepte namen (zoals N. van Burg en Jac. Broerse) wijzen op personen die om onbekende redenen (ontslag, deportatie, overlijden of reeds voorzien) van de lijst zijn verwijderd. * **Locatie:** De adressen beslaan een groot deel van Amsterdam (o.a. De Pijp, Oud-West, de Indische Buurt) en omliggende gemeenten zoals Landsmeer.

Archief 745 | 745-424 | Pagina 450 | 1944

Administratief dossierkaartje of bewijs van aanvoer.

Het document is een registratie van de aanvoer van vis (31 kilogram schar) door een handelaar genaamd J. Ph. van Schaik. De datum (november 1943) plaatst het document midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Opvallend is de expliciete vermelding dat de koopman "voor zich hiervan niet genomen" heeft. Dit duidt op de strenge distributie- en rantsoeneringsregels die destijds van kracht waren. Handelaren stonden onder scherp toezicht om te voorkomen dat goederen naar de zwarte markt verdwenen of voor eigen consumptie werden achtergehouden buiten de officiële kanalen om. De turftekens dienen als visuele verificatie van de gewogen hoeveelheid. Het briefje is later, op 12 januari 1944, verwerkt of gecontroleerd door een ambtenaar genaamd "de Koe", die het heeft toegevoegd aan een controledossier (gemerkt met de letter 'D').

Archief 745 | 745-424 | Pagina 452 | 1944

Handgeschreven registratie of geleidebriefje voor de vismarkt.

* **Inhoud:** Het document betreft de administratie van de aanvoer van schol op de markt bij het Stadionplein. Er worden twee partijen vermeld: één van W. Tijssen (oorspronkelijk 100 pond) en één van J. Ph. van Schaik (oorspronkelijk 60 pond). * **Turftekens:** Uit de berekening blijkt dat elk turfje waarschijnlijk voor 2 pond staat. * Voor Tijssen: 43 turfjes x 2 = 86 pond. Samen met de 4 pond voor eigen gebruik maakt dit 90 pond (mogelijk was de partij iets lichter dan de geraamde 100 pond). * Voor Van Schaik: 29 turfjes x 2 = 58 pond. Samen met de 2 pond voor Van Marle komt dit precies op de vermelde 60 pond. * **Bijzonderheid:** Onder de streep staat een belangrijke verklaring: de heer Van Marle vervangt de zieke Van Schaik bij het aanleveren van de vis. De toevoeging "Is bekend" duidt op een officiële accordering door een marktmeester of controleur.

Archief 745 | 745-424 | Pagina 538 | 1944

Handgeschreven kwitantie of bewijs van aanlevering op een los blad.

* **Inhoud:** Het document betreft een registratie van de levering van 38 pond schar (een platvissoort) door een zekere J. Ph. van Schaik. * **Locatie:** De levering vond plaats op het Stadionplein, een bekende locatie in Amsterdam. Tijdens de oorlogsjaren vonden hier vaker distributie- of handelsactiviteiten plaats. * **Turftekens:** Er staan turftekens op het document. Er zijn drie groepen van vijf zichtbaar, gevolgd door drie losse strepen (totaal 18). Dit komt niet direct overeen met het getal 38, wat kan duiden op een telling in eenheden (bijv. kisten of manden) in plaats van het gewicht in ponden. * **Administratieve aantekeningen:** De afkorting "contr. doss." staat waarschijnlijk voor "gecontroleerd dossier" of "controle dossier", wat wijst op een formele administratieve verwerking. De initialen "v/B." onderaan rechts zijn vermoedelijk van de ontvangende beambte of controleur.

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-319 | Pagina 290 | 1940

# TRANSCRIPTIE Aan: J. F. Jansen Czaar Peterstraat 93 ^I

Relevantie: 81% (j. f. jansen) en een adres in amsterdam. de toevoeging "93 ^i" (met het romeinse cijfer i in supers
Archief 745 | 745-413 | Pagina 308 | 1943

# TRANSCRIPTIE den heer J.J.de Kort-Halli, Lindengracht 336 _A_L_H_I_E_R_(C).

Relevantie: 80% duidelijk leesbaar zijn getypt. de rest van de pagina bevat vage, in spiegelbeeld staande tekst die afkomstig is van de achterkant van het blad of van het originele d
Archief 745 | 745-424 | Pagina 540 | 1944

# TRANSCRIPTIE Zwaan 100 pond schol f 2.09 <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> ||| 9/12 1/3 [Paraaf/Handtekening, mogelijk 'JB']

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-403 | Pagina 313 | 1943

# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-342 | Pagina 246 | 1941

# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**

Relevantie: 80%