Zakelijke brief / Verzoekschrift. 29 juni 1942. Ambtenaarsbond, Afdeling Amsterdam (gevestigd aan de Nicolaas Witsenkade 48). Den Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Briefhoofd]
№ 8ᵃ/24/3 M. 1942 ³⁰/₆
AMBTENAARSBOND
AFDELING AMSTERDAM
NICOLAAS WITSENKADE 48
TELEFOON 37962
GEM. GIRO A 3100
*

ONDERWERP: vacature chef
NO. 1559 doss. Marktw.
AMSTERDAM, 29 Juni 1942.
[Paraaf in rode inkt]

[Kader tekst:]
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING NUMMER EN DATUM VAN DEZE BRIEF AAN TE HALEN EN IN ELK SCHRIJVEN SLECHTS ÉÉN ONDERWERP TE BEHANDELEN

[Adressering]
Den Heer Directeur van het Marktwezen
Amsterdam.

[Inhoud]
Weledelegestrenge Heer,

Namens het Bestuur van de Afdeling Amsterdam van de Ambtenaarsbond zij het ons vergund beleefd Uwe aandacht te vragen voor het volgende:

Van het personeel op de Centrale Markt is de chef Hamels overleden, terwijl de controleur L. de Vries de leiding heeft gekregen van de portiersdienst. Er is daardoor ruimte voor de benoeming van een tweetal chefs op de Centrale Markt. Wel zijn momenteel aanvoer en handel geringer, maar de contrôle is verzwaard en het werk daardoor geintensiveerd.

Tot de oudste controleurs, dienstdoende aan de Centrale Markt, behoren J. Ph. ten Broek en J. Vis, waarvan de eerste op 8 Juni 1930 en de tweede in Februari van datzelfde jaar bij de dienst is gekomen.

Beiden hebben "ongelukkig gediend". Nadat zes controleurs, die de contrôle op de ventvergunningen hadden in 1939 tot marktopzichter waren bevorderd, zouden ten Broek en Vis in het voorjaar van 1940 als chef naar de dagmarkten gaan. De inmiddels uitgebroken oorlog en de daaruit gevolgde buitengewone omstandigheden hebben dit belet.

Het lijkt ons toe, dat er redenen aanwezig zijn om de hen indertijd gedane toezeggingen thans in te lossen, te meer waar beiden volledig met de gang van zaken op de Centrale Markt op de hoogte zijn en het zowel voor de dienst als voor de verhoudingen onder het personeel minder gewenst moet worden geacht de vacante plaatsen door mensen van buiten het bedrijf te doen bezetten.

We verzoeken U daarom beleefd voorstellen in de door ons gewenste zin te willen doen en zouden gaarne in staat worden gesteld dit verzoek in een mondeling onderhoud nader toe te lichten.

Hoogachtend,
[Handtekening]
BESTUURDER.

[Handgeschreven notitie rechtsonder:]
P.A.
br. wordt met ... * Taal en Stijl: De brief is geschreven in een uiterst formele en eerbiedige stijl, passend bij de ambtelijke correspondentie van die tijd ("Weledelegestrenge Heer", "zij het ons vergund"). Het taalgebruik is zakelijk en argumentatief.
* Kern van de zaak: De vakbond pleit voor de promotie van twee specifieke ambtenaren (J. Ph. ten Broek en J. Vis) naar de functie van 'chef' bij de Centrale Markt. De argumenten zijn gebaseerd op anciënniteit (dienstjaren sinds 1930), vakkennis en — opvallend genoeg — morele verplichtingen.
* Argumentatie: De bond voert aan dat de mannen al in 1940 gepromoveerd hadden moeten worden, maar dat de Duitse inval en de daaropvolgende bezetting dit verhinderden. Daarnaast waarschuwen ze voor onrust onder het personeel als er "mensen van buiten" op deze posten worden gezet, wat duidt op een sterke interne cultuur en de wens voor continuïteit.
* Arbeidsomstandigheden: Er wordt melding gemaakt van een verhoogde werkdruk door verzwaarde "contrôle", ondanks een afname in de feitelijke handel. Dit verwijst indirect naar de bureaucratische complexiteit van de distributie en rantsoenering tijdens de oorlogsjaren. * Historische context: De brief is gedateerd 29 juni 1942, ruim twee jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de bezetter de controle over veel instanties overnam, bleven veel gemeentelijke diensten en (gecontroleerde) vakbonden in eerste instantie volgens oude patronen functioneren.
* De Centrale Markt: In oorlogstijd was de Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) van cruciaal strategisch belang voor de voedselvoorziening. De genoemde "verzwaarde contrôle" heeft direct te maken met de schaarste, de zwarte handel en de strenge Duitse regels omtrent goederenstromen.
* De Ambtenaarsbond: Ten tijde van deze brief was de gelijkrichting van het Nederlandse verenigingsleven al ver gevorderd. Veel bonden waren opgegaan in het (nationaalsocialistische) Nederlandsche Arbeidsfront (NAF). De formele toon van deze brief suggereert echter een poging om binnen de bestaande ambtelijke hiërarchie nog op traditionele wijze voor de belangen van individuele leden op te komen. J. Ph J. Vis L. de Vries Marktwezen