Officiële verklaring van maatschappelijke ondersteuning. 10 februari 1941. [Briefhoofd, gedrukt:]
BUREAU VOOR
MAATSCHAPPELIJK HULPBETOON
DER GEMEENTE EDAM
SPUI 48
TELEPHOON 83 — GIRONUMMER 3896

[Stempel linksboven:]
SIGILLUM OPPIDI DAMENSIS [Stadswapen Edam]

[Stempel rechts van het wapen:]
Nº 25 / 13 / 2 M. 1941 13/2

[Handgeschreven tekst rechtsboven:]
EDAM, 10 Februari 1941

[Voorgedrukte velden, oningevuld:]
No.
ONDERWERP:

[Handgeschreven hoofdtekst:]
Ondergeteekende Directeur van
Maatschappelijk Hulpbetoon te Edam
verklaart dat Dirk Visser wonende
te Volendam gemeente Edam Schippers-
gracht 11 sedert enkele weken onder-
stand ontvangt, daar hij wegens on-
gesteldheid niet in staat is zijn be-
roep uit te oefenen

[Onderaan rechts, paarse stempel en handtekening:]
De Directeur van
Maatschappelijk Hulpbetoon
te EDAM
[Handtekening, onleesbaar]

[Stempel linksonder:]
MAATSCHAPPELIJK HULPBETOON
* EDAM * [met afbeelding van de 'Vrouwe van Edam']

[Handgeschreven aantekening links (omcirkeld):]
G. h. a. a. c.
Ontvangen 12/2/'41
[Paraaf]

[Handgeschreven aantekening rechtsonder:]
inschrijven a.u.b. Dit document is een officiële verklaring afgegeven door de gemeente Edam ten behoeve van een inwoner van Volendam, Dirk Visser. De kern van het document is de bevestiging dat de heer Visser "onderstand" (financiële bijstand) ontvangt. De reden hiervoor is expliciet vermeld: hij is door ziekte of gebrek ("ongesteldheid") niet in staat zijn beroep uit te oefenen en heeft derhalve geen inkomen.

Het document vertoont de typische administratieve kenmerken van die tijd:
* Authenticiteit: Het gebruik van meervoudige stempels (het zegel van de stad Edam, de specifieke stempel van de dienst Maatschappelijk Hulpbetoon en een registratienummer) diende om fraude te voorkomen.
* Verwerking: De handgeschreven aantekeningen onderaan ("Ontvangen 12/2/'41" en "inschrijven a.u.b.") wijzen op de interne verwerking bij de ontvangende instantie, waar de verklaring waarschijnlijk diende als bewijsstuk voor een andere aanvraag (bijvoorbeeld huurverlaging of vrijstelling van bepaalde plichten). Het document dateert van februari 1941, nog geen jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de bezetting gaande was, bleven de lokale gemeentelijke structuren en de sociale zorg (toen "Maatschappelijk Hulpbetoon" genoemd) grotendeels functioneren volgens de bestaande Nederlandse wetgeving.

In deze periode was er nog geen sprake van een landelijk sociaal zekerheidsstelsel zoals we dat nu kennen. Sociale steun was een lokale aangelegenheid waarbij de gemeente een grote mate van discretie had. Voor arbeiders en ambachtslieden in vissersdorpen zoals Volendam betekende ziekte vaak onmiddellijke armoede, omdat er weinig tot geen vangnetten waren buiten de gemeentelijke onderstand of kerkelijke diaconieën. Dit document vormde de noodzakelijke bureaucratische schakel om toegang te krijgen tot middelen om te overleven tijdens ziekte.