Administratief bijblad/notitieblad met ambtelijke correspondentie. Februari 1941 (verschillende aantekeningen gedateerd tussen 10 en 24 februari). [Linksboven in kader]
BIJBLAD VAN:
M. No. 25/13/2 1941
DOORGEZONDEN: 15/2-'41.

[Rechtsboven, handgeschreven]
Th. v Moerkerken
ter kennisneming
14 - 2 - 41
de Heer 304

[Rechtsboven, tweede hand]
Gezien, met verzoek om bericht van vrijstelling marktgeldbetaling
17/2-'41 [Signatuur]

[Midden links, handgeschreven]
s.v.p. informeeren sedert wanneer V. ondersteuning ontvangt.
[Signatuur] 21/2 '41 24/2/'41 HS

[Midden links, hoofdtekst]
Naar aanleiding van Uw brief dd. 10 Febr. jl. verzoek ik U beleefd mij te willen berichten, sedert welken datum D. Visser te Volendam ondersteuning van uw instelling ontvangt.
HS

[Midden rechts, handgeschreven]
H. van Moerkerken, zie h. n. 25/13/3 dd 41 17/2.
Over welke periode heeft V. geen gebruik gemaakt van zijn marktplaats? (of laten maken)
[Signatuur] 19/2 '41

[Onderaan, handgeschreven]
U. de Vries,
Vanaf 25/11-'40 t/m 15/2-'41 (v.w. h.) heeft Visser geen gebruik gemaakt van zijn plaats.
Op 17/2-'41 is er weer op zijn plaats gegaan staan. [Signatuur]

[Linksonder, gedrukt]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een intern ambtelijk bijblad dat de afhandeling van een specifiek verzoek laat zien. Het centrale onderwerp is een verzoek om vrijstelling van marktgelden voor een zekere D. Visser uit Volendam.

Uit de verschillende handgeschreven notities kan het proces worden gereconstrueerd:
1. Er is een brief binnengekomen (10 februari) waarin waarschijnlijk om vrijstelling wordt gevraagd.
2. Ambtenaren proberen vast te stellen of Visser inderdaad recht heeft op vrijstelling. Hiervoor moet worden nagegaan of hij ondersteuning (sociale bijstand) ontvangt en gedurende welke periode hij zijn marktplaats niet heeft gebruikt.
3. Er wordt vastgesteld dat Visser van 25 november 1940 tot 15 februari 1941 niet op de markt heeft gestaan.
4. Op 17 februari 1941 heeft hij zijn werkzaamheden op de marktplaats hervat.

De aanwezigheid van verschillende initialen en handschriften (onder andere van een zekere Van Moerkerken en De Vries) duidt op een verificatieproces tussen verschillende afdelingen (bijvoorbeeld de afdeling sociale zaken en de marktmeester/financiële administratie). Het document dateert uit februari 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De economische omstandigheden waren in deze tijd zwaar, en voor veel kleine zelfstandigen, zoals marktkooplieden in een vissersdorp als Volendam, was het betalen van gemeentelijke belastingen en leges (zoals marktgelden) een zware last.

In die periode was 'ondersteuning' de term voor wat we nu de bijstand zouden noemen. Het ontvangen van ondersteuning was vaak een voorwaarde of een indicatie voor het verkrijgen van kwijtschelding of vrijstelling van andere lokale heffingen. Het document illustreert de nauwgezette bureaucratische controle die zelfs in oorlogstijd werd uitgevoerd op lokale sociale voorzieningen en belastingen. De vermelding "Alg. Zaken Model No. 14" wijst op een gestandaardiseerd gemeentelijk formulier uit de vooroorlogse periode (1937) dat nog steeds in gebruik was.