Dienstbrief / Rapportage van de politie. 5 juni 1941. De Agent van Politie Moddery (werkzaam aan het posthuis Westerstraat). Nº 28/33/ M. 1941 1/6 [stempel/handschrift]
H. van Haer 6/6 - 41 [handschrift]

Aan den Directeur van het Marktwezen.

Wel Ed. Heer,

Aan Laurent Willem Berlijns, geboren te
Amsterdam, 12. 12. 1888, van beroep koopman,
woont Goudsbloemstraat Nº 131-I hoog te Amster-
dam is op de Lindengracht tegenover perceel
Nº 206 een vaste standplaats aangewezen.
Berlijns gedraagt zich herhaaldelijk zeer
arrogant, beleedigend, uitdagend en bedreigend
tegenover de politieambtenaren. Tevens
tracht hij door zijn optreden het gezag van
de politie teniet te doen en het publiek te-
gen de politie op te zetten.
Ook de markt opzichters hebben aan
ondergeteekende medegedeeld dat het een
lastig persoon is.
Hij weigerde ook de wettelijke voorschrif-
ten omtrent het aanprijzen zijner waren,
ondanks herhaaldelijke waarschuwingen,
ten uitvoer te brengen.
Op grond van het een en het ander is het
vooral uit het oogpunt van orde, gezags-
handhaving en billijkheid gewenscht dat
de toewijzing van een standplaats niet verder
aan Berlijns geschiedt maar aan andere meer
ordelievende personen, die gaarne een stand-
plaats wenschen.

Amsterdam, 5 Juni 1941.
De Agent van Politie
Moddery
a.d. posthuis Wester-
straat. * Taalgebruik: Het document is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van de vroege twintigste eeuw (bijv. "Aan den Directeur", "ondergeteekende", "Wel Ed. Heer").
* Inhoud: De brief is een dringend verzoek van de politie aan de directie van het Marktwezen om de vaste standplaats van marktkoopman Laurent Willem Berlijns in te trekken. De agent voert aan dat Berlijns zich herhaaldelijk agressief en opruiend gedraagt jegens politieambtenaren en de geldende marktenregels (zoals het verbod op luidruchtig aanprijzen van waren) negeert.
* Toon: De toon is rapporterend maar dwingend. De nadruk ligt op de handhaving van "orde, gezag en billijkheid". De agent spreekt niet alleen namens zichzelf, maar geeft aan dat ook marktopzichters klachten hebben over deze "lastige persoon". * Historische periode: De brief dateert van juni 1941, een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de brief geen directe verwijzingen naar de bezetter bevat, valt de sterke nadruk op "gezagshandhaving" en het verbod op het "opzetten van het publiek" tegen de politie te zien in het licht van de gespannen verhoudingen en de strengere controle in die tijd.
* Locatie: De Lindengrachtmarkt in de Amsterdamse Jordaan was (en is) een van de bekendere markten. Het "posthuis Westerstraat" verwijst naar een nabijgelegen hulppost van de politie.
* Marktreglementen: In die periode werden markten strenger gereguleerd. Er bestonden specifieke verordeningen tegen "marktschreeuwen" (het luidruchtig aanprijzen van goederen), die bedoeld waren om de openbare orde te bewaren. Berlijns overtrad deze regels structureel.
* Administratieve context: Dergelijke rapporten zijn typerend voor het archief van het Marktwezen. Ze vormden de basis voor het al dan niet verlengen van vergunningen voor standplaatsen. H. van Haer Marktwezen Politie