Formele kennisgeving / Briefkaart 11 maart 1941 Bij correspondentie aan te halen: No. C 244.

$N^o$ 30/8/2 M.1941
AMSTERDAM, 11 MAART 1941

Betreft: rantsoeneering electriciteit en gas.

Het groote aantal aanvragen tot wijziging van de toegekende rantsoenen van electriciteit en van gas maakt het onmogelijk alle verzoeken op zoo korten termijn van geval tot geval te onderzoeken, dat de verbruiker tijdig de gewijzigde rantsoeneeringsopgave in zijn bezit kan hebben.

Daarom deelen wij U in antwoord op Uw desbetreffend verzoek mede, dat, indien ons blijkt dat het toegekende rantsoen is overschreden, wij met Uw opmerkingen rekening zullen houden, mits uit het verbruik blijkt of nader kan worden aangetoond, dat de door de omstandigheden geboden zuinigheid is betracht.

Hoogachtend,
DE DIRECTIE.

[Linksonder:] Model C 244. GSB. 10.000-2-41.
[Rechtsboven handgeschreven notities, deels onleesbaar:] 15/3, m. Dir. v.d. Meyden(?) Insp. Het document is een gestandaardiseerde mededeling van de directie van een nutsbedrijf (waarschijnlijk het Gemeente-Energiebedrijf Amsterdam) aan een verbruiker. De tekst is geschreven in de destijds gebruikelijke formele spelling (bijv. "groote", "zoo", "rantsoeneering").

De kern van de boodschap is een administratieve onmacht: door het enorme volume aan bezwaarschriften tegen de opgelegde rantsoenen kan de directie deze niet tijdig individueel beoordelen. Als pragmatische oplossing wordt gesteld dat overschrijdingen van het rantsoen voorlopig gedoogd kunnen worden, mits de verbruiker kan aantonen dat hij wel degelijk zuinig is geweest. Dit wijst op een systeem dat onder grote druk stond door zowel schaarste als bureaucratische overbelasting. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1941 werd de schaarste aan brandstoffen (zoals steenkool) nijpend, omdat veel grondstoffen werden geconfisqueerd voor de Duitse oorlogsindustrie. Hierdoor werd de rantsoenering van gas en elektriciteit voor huishoudens strikt ingevoerd.

De datum, 11 maart 1941, valt slechts enkele weken na de Februaristaking. Het was een periode van toenemende spanning en repressie, waarin het dagelijks leven van burgers steeds meer werd beheerst door beperkingen en administratieve rompslomp. De "door de omstandigheden geboden zuinigheid" waarover de brief spreekt, was een eufemisme voor de bittere noodzaak veroorzaakt door de bezetting.