Archief 745
Inventaris 745-355
Pagina 208
Dossier 55
Jaar 1941
Stadsarchief

Ambtelijk schrijven / Memoranda (doorslag van een getypte brief).

17 oktober 1942. Van: De Directeur en de Gemeentelijk Adviseur voor Voedings- en Distributie-aangelegenheden (waarschijnlijk van de gemeente Amsterdam). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, alhier.

Origineel

Ambtelijk schrijven / Memoranda (doorslag van een getypte brief). 17 oktober 1942. De Directeur en de Gemeentelijk Adviseur voor Voedings- en Distributie-aangelegenheden (waarschijnlijk van de gemeente Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, alhier. [Rechtsboven:]
1. 17 October 42.

[Linksboven/midden:]
37/118/1 den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen, alhier.

[Hoofdtekst:]
[Ber]nhard op 10 October j.l. heeft verbaliseerd wegens het koo-
pen en verkoopen van fruit buiten de veiling en boven den
maximumprijs. Het ligt in de lijn der verwachting, dat
Bernhard hiervoor door de Prijsbeheersching zal worden
gestraft.

Op grond hiervan meenen ondergeteekenden, dat Bernhard
in afwachting van de berechting van zijn zaak, voorloopig
niet tot de Centrale Markt moet worden toegelaten.

De Directeur,

De Gemeentelijk Adviseur
voor Voedings- en Distri-
butie-aangelegenheden,

[Handgeschreven aantekening in linker marge:]
Geseponeerd
Reglth. Gem.
9 Juni 43 Het document betreft een verzoek aan de wethouder om een handelaar (Bernhard) de toegang te ontzeggen tot de Centrale Markt. De aanleiding is een overtreding geconstateerd op 10 oktober 1942: Bernhard heeft fruit verhandeld buiten de officiële veiling om en tegen prijzen die boven het wettelijk vastgestelde maximum lagen. Dit werd in de oorlogsjaren beschouwd als een ernstig economisch delict (zwarte handel).

De schrijvers anticiperen op een straf van de 'Prijsbeheersching' (het Directoraat-Generaal voor de Prijzen) en stellen vooruitlopend daarop een ordemaatregel voor (ontzegging toegang markt). De grammatica van de eerste zin in het document is enigszins gebrekkig (mogelijk door een weggelaten onderwerp of een typefout: "is verbaliseerd" zou logischer zijn dan "heeft verbaliseerd"), maar de strekking is helder. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via een distributiesysteem. De Centrale Markt in Amsterdam was het hart van de groothandel in levensmiddelen. Om schaarste en woekerprijzen te voorkomen, moesten producten via officiële veilingen tegen vastgestelde prijzen worden verhandeld. Handelaren die zich hier niet aan hielden, ondermijnden het systeem en werden streng vervolgd.

De handgeschreven notitie "Geseponeerd" van 9 juni 1943 is interessant: dit betekent dat de zaak uiteindelijk niet tot een verdere vervolging of sanctie heeft geleid, of dat de administratieve afhandeling om een andere reden is gestaakt.

Samenvatting

Het document betreft een verzoek aan de wethouder om een handelaar (Bernhard) de toegang te ontzeggen tot de Centrale Markt. De aanleiding is een overtreding geconstateerd op 10 oktober 1942: Bernhard heeft fruit verhandeld buiten de officiële veiling om en tegen prijzen die boven het wettelijk vastgestelde maximum lagen. Dit werd in de oorlogsjaren beschouwd als een ernstig economisch delict (zwarte handel).

De schrijvers anticiperen op een straf van de 'Prijsbeheersching' (het Directoraat-Generaal voor de Prijzen) en stellen vooruitlopend daarop een ordemaatregel voor (ontzegging toegang markt). De grammatica van de eerste zin in het document is enigszins gebrekkig (mogelijk door een weggelaten onderwerp of een typefout: "is verbaliseerd" zou logischer zijn dan "heeft verbaliseerd"), maar de strekking is helder.

Historische Context

Tijdens de Duitse bezetting van Nederland was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via een distributiesysteem. De Centrale Markt in Amsterdam was het hart van de groothandel in levensmiddelen. Om schaarste en woekerprijzen te voorkomen, moesten producten via officiële veilingen tegen vastgestelde prijzen worden verhandeld. Handelaren die zich hier niet aan hielden, ondermijnden het systeem en werden streng vervolgd.

De handgeschreven notitie "Geseponeerd" van 9 juni 1943 is interessant: dit betekent dat de zaak uiteindelijk niet tot een verdere vervolging of sanctie heeft geleid, of dat de administratieve afhandeling om een andere reden is gestaakt.

Kooplieden in dit dossier 3

Gerelateerde Documenten 6