Getypt rapport of ambtelijke nota (pagina 33). --33--

Dit bedrag is niet onbelangryk hooger dan dat van f.2600.- per ha, waarop de in 1935 ingediende raming voor den Noordoostelyken polder sloot.

Deze meerdere kosten zyn voor een deel te verklaren door de volgende factoren:

1. By de raming van den Noordoostelyken polder is aangenomen, dat aanvankelyk kon worden volstaan met het bouwen van de helft van het aantal benoodigde boerderyen, terwyl de ervaring in de Wieringermeer heeft geleerd, dat tot volledige behuizing van den polder wordt overgegaan. Bovendien is het aantal boerderyen door het aanvaarden van een kleinere, gemiddelde bedryfsgrootte, vermeerderd. Op deze basis zou de raming van den Noordoostelyken polder met een bedrag van ongeveer f.20.000.000.- zyn vermeerderd.
2. De versnelde uitvoering, volgens het voormelde in 1938 vastgestelde werkplan, waarop by de raming van den Zuidwestelyken polder is gerekend, brengt voor den Noordoostelyken polder een verhooging van de geraamde kosten mede van ruim f.8.000.000.-.
3. Tegenover de genoemde factoren staat, dat de in 1935 gegeven raming van de dyks- en baggerwerken voor den Noordoostelyken polder was gebaseerd op een belangryk hooger pryspeil, dan by de uitvoering noodig is gebleken. De werkelyke kosten van deze dyks- en baggerwerken, waarop de raming voor den Zuidwestelyken polder is gebaseerd, zyn ruim f.15.000.000.- lager gebleven dan de raming.

Brengt men deze factoren by den 47.600 ha grooten Noordoostelyken polder in rekening, dan stygt de in 1935 berekende prys van f.2600.- per ha tot byna f.2900.- per ha en blykt, dat de kostprys per ha in den Zuidwestelyken polder ongeveer f.300.- hooger is, alles uitgaande van den voor de raming aangenomen grondslag.

Dit resultaat komt overeen met hetgeen ramingen der inpolderingen in het Ysselmeer steeds hebben uitgewezen, n.l. dat de kostprys per ha drooggelegden grond in de beide Westelyke polders hooger is dan in den Oostelyken.

Nu mag echter de kostprys van den drooggelegden grond in den Zuidwestelyken polder niet alleen op zichzelf worden beschouwd, maar moet deze ook worden bezien als onderdeel van de geheele inpoldering in het Zuidelyk bekken van het Ysselmeer.

In een gezamenlyk met den Directeur van de Wieringermeer opgestelde Nota van 4 Juni 1938 betreffende het meer vermelde versnelde werkplan werd op grond van verschillende verkregen ervaringen een zeer globale schatting gemaakt van de kosten per ha drooggelegden grond, uitgaande van het pryspeil van voor den huidigen oorlog en daarby werd gevonden een prys per ha van f.2700.- voor de geheele Zuidelyke inpoldering en van f.3055.- voor den Zuidwestelyken polder. Nu over een meer uitgewerkt plan wordt beschikt, blykt dit cyfer nog niet 5% af te wyken van de thans berekende waarde van f.3200.-. Rekening houdende met deze verhouding, zou op de hier eenmaal aangenomen basis de gemiddelde prys per ha in de geheele Zuidelyke inpoldering op f.2835.- gesteld moeten worden.

Nu blykt uit de beschouwingen, vervat in par.7, dat de geaardheid der gronden in den Zuidwestelyken polder beter is dan in den Noordoostelyken, terwyl uit Bylage 2 blykt, dat dit nog in sterker mate geldt voor den Zuidoostelyken. Op grond hiervan kan in het algemeen worden gezegd, dat een gemiddelde kostprys van f.2835.- per ha voor de Zuidelyke polders wel de vergelyking kan doorstaan met den eertyds aanvaardbaar geachten kostprys van f.2600.- per ha voor den Noordoostelyken polder. In dit document worden de kosten van de inpoldering van verschillende delen van de Zuiderzeewerken geanalyseerd. De auteur legt uit waarom de kosten voor de Noordoostpolder hoger uitvallen dan aanvankelijk begroot in 1935. Belangrijke redenen zijn de noodzaak voor meer boerderijen (door kleinere bedrijfsgroottes) en een versnelde uitvoering van het werkplan.

Daartegenover staat dat baggerwerken goedkoper uitvielen dan verwacht. De kern van het betoog is dat hoewel de Zuidelijke polders (zoals de Zuidwestelijke polder) per hectare duurder zijn in aanleg, de betere bodemgesteldheid (geaardheid der gronden) deze hogere investering rechtvaardigt ten opzichte van de Noordoostpolder. Dit document stamt uit de periode dat de Noordoostpolder in volle aanleg was (drooggevallen in 1942) en de plannen voor de overige polders in het IJsselmeer (de Markerwaard en Flevoland) werden uitgewerkt. Met de "Zuidwestelyken polder" wordt hier de Markerwaard bedoeld, die uiteindelijk nooit volledig is gerealiseerd. De genoemde directeur van de Wieringermeer was destijds een spilfiguur in de Directie van de Wieringermeer (later Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders). De referentie naar "den huidigen oorlog" wijst erop dat dit rapport tijdens de vroege jaren van de Tweede Wereldoorlog is geschreven of vlak daarvoor, refererend aan de economische stabiliteit van vóór 1939/1940.