Getypte rapportage/memorandum (doorslag of origineel op schrijfmachine). --34--

Hoewel dus by een uitvoering onder vooroorlogsche omstandigheden de kostprys per ha in den Zuidwesterlyken polder f. 600.- hooger gesteld zou moeten worden dan de prys, welke voor den Noordoostelyken polder in 1936 als aanvaardbaar is beschouwd, dient de thans te maken polder beschouwd te worden als een onderdeel van het grootere geheel der beide Zuidelyke polders en dan mag op een kostprys worden gerekend, welke, gelet op de geaardheid van den grond, bedoelde prys voor den Noordoostelyken polder ongeveer evenaart. In het algemeen kan dus worden gezegd, dat blykens de gegeven becyferingen de economie der Zuidelyke polders, afgezien van de huidige abnormale omstandigheden, op een overeenkomstige basis kan worden gesteld als die van den Noordoostelyken polder.

Thans mogen nog enkele korte opmerkingen volgen omtrent veranderingen in het pryspeil sedert het begin van den tegenwoordigen Europeeschen oorlog.

Momenteel ligt het prysniveau voor bagger- en dykswerken ongeveer 25% boven dat, waarop de raming is gebaseerd en het laat zich aanzien, dat voor de in dit en het volgend jaar uit te geven dykvakken e.d. ten minste op een dergelyke verhooging van kosten zal moeten worden gerekend. Het is niet waarschynlyk, dat de pryzen daarna weer in sterke mate zullen dalen, terwy l een doorgaande styging eerder mogelyk is. Men zal dus zeer waarschynlyk voor de bagger- en dykswerken ten minste 25% meer moeten uitgeven dan de raming aangeeft.

De eerste kunstwerken zullen waarschynlyk in 1942 of 1943 worden begonnen. Op het oogenblik zyn de pryzen van verschillende bouwmaterialen in zeer sterke mate gestegen; bovendien zyn verscheidene materialen zoo schaarsch, dat het zeer bezwaarlyk zou zyn, hen in voor de groote kunstwerken voldoende hoeveelheden te verkrygen. Hoe de toestand over twee jaar in dit opzicht zal zyn, valt niet te voorspellen, doch wel zal erop moeten worden gerekend, dat de kosten van de dan uit te geven kunstwerken belangryk boven het niveau der raming zullen liggen.

Ten aanzien van de kosten van de werken binnen de bedyking, van het ontginnen en in cultuur brengen, valt nog minder te zeggen, daar deze werkzaamheden wel niet eerder dan over 7 jaar aan de orde zullen komen. In nog sterker mate geldt dit voor de opbrengsten uit de voorloopige cultuur en voor de waarde van het aangewonnen land op het oogenblik, dat het in cultuur brengen zal zyn voltooid. Het is mogelyk, dat de grondwaarde op dat moment zooveel zal zyn gestegen, dat dit de meerdere uitvoeringskosten compenseert, maar het is evengoed mogelyk, dat deze pryzen dan weer tot een meer normaal of zelfs een verlaagd niveau zullen zyn teruggekeerd. * Taal en Spelling: Het document is geschreven in de oude spelling (vóór de hervorming van 1947), kenmerkend door het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (bijv. kostprys, waarschynlyk, pryspeil) en verbuigings-n’s (den Noordoostelyken polder, Europeeschen oorlog).
* Economische Inhoud: De kern van de tekst betreft de inflatie en de stijgende kosten van bouwmaterialen en arbeid als gevolg van de Tweede Wereldoorlog. Er wordt specifiek gesproken over een stijging van 25% voor bagger- en dijkwerken.
* Onzekerheidsfactor: De auteur benadrukt de onvoorspelbaarheid van de markt op de lange termijn (7 jaar vooruitkijkend naar de ontginning). Er wordt een afweging gemaakt tussen hogere investeringskosten en de mogelijke stijging van de grondwaarde als compensatie. Dit document is onderdeel van de beleidsvorming rondom de Zuiderzeewerken. Na de voltooiing van de Afsluitdijk (1932) en de Wieringermeer, werd de Noordoostpolder (drooggevallen in 1942) als referentiekader gebruikt voor de volgende fasen: de Zuidelijke Polders (Flevoland).

De tekst weerspiegelt de moeilijke omstandigheden tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de werkzaamheden aan de polders tijdens de eerste oorlogsjaren door de Dienst der Zuiderzeewerken werden voortgezet (deels als werkverschaffing en om de voedselvoorziening voor de toekomst veilig te stellen), zorgden schaarste aan materialen en de stijgende prijzen door de oorlogseconomie voor grote budgettaire onzekerheid. De "kunstwerken" waarnaar verwezen wordt, zijn zaken als sluizen, gemalen en bruggen.