Getypte brief (afschrift) 15 november 1941 Amsterdams Speeltuin-Verbond Burgemeester en Wethouders der Gemeente Amsterdam No. 104/5/1 M.1941 26/11 AFSCHRIFT.

No. 1096 L.M.1941 No. 4735 O.1941.

AMSTERDAMS SPEELTUIN- Amsterdam, 15 November 1941.
VERBOND.
Aan Burgemeester en Wethouders
der Gemeente
Amsterdam.

Edelachtbare Heeren,

Vanaf 3 November l.l. is de speeltuin aan de Joubertstraat als veilige speelplaats aan de in de Transvaalbuurt woonachtige jeugd ontnomen, omreden de speelplaats als marktplaats voor joodse kooplieden bestemming kreeg. De honderdtallen kinderen, die daarin dagelijks speelden, zijn nu aan de verkeers- en andere gevaren van de straat blootgesteld.

Nu blijkt, dat door de kooplieden niet het gehele terrein wordt bezet, veroorloven wij ons de vrijheid tot Uw College te komen met het volgende verzoek.

Het gedeelte van de speeltuin, alwaar de speeltoestellen zich bevinden, wordt niet als marktplaats gebruikt. Reden, waarom wij U voorstellen ons toestemming te verlenen dit deel wederom voor de jeugd toegankelijk te stellen.

Het bestuur van de afdeling "Het Oosten" heeft zich bereid verklaard, zonder kosten voor de Gemeente, door het spannen van touw of ijzerdraad een afscheiding aan te brengen. De kinderen kunnen door het clubhuis de speeltuin binnen treden, waardoor de marktplaats een afzonderlijke toegang behoudt.

Inmiddels hebben wij reeds hierover met den Inspecteur voor de Lichamelijke Opvoeding, den heer Dr.K.H.van Schagen, gesproken, die zich met dit voornemen volkomen accoord heeft verklaard. Bovendien heeft de Directie van het Marktwezen hiertegen geen bezwaar., terwijl de Hoofdinspecteur van Politiebureau aan de Linnaeusstraat het zou toejuichen, wanneer het mogelijk ware voor dit plan de toestemming van Uw college te verkrijgen.

Wij vleien ons met de hoop spoedig van Uw College een gunstige beschikking te mogen ontvangen.

Met de meeste hoogachting,
namens het Bestuur:

w.g. onleesbaar,
administrateur. Deze brief is een formeel verzoek van het Amsterdams Speeltuin-Verbond aan het stadsbestuur tijdens de Duitse bezetting. De kern van het schrijven is de problematische sluiting van de speeltuin in de Joubertstraat op 3 november 1941. De reden voor deze sluiting was de inrichting van het terrein als een aparte marktplaats voor Joodse kooplieden.

Het Verbond voert aan dat honderden kinderen hun veilige speelplek zijn kwijtgeraakt. Omdat een deel van de speeltuin (waar de toestellen staan) niet door de markt wordt gebruikt, stelt het Verbond voor dit deel af te scheiden met touw of ijzerdraad. Opmerkelijk is dat zij al voorafgaand aan deze brief steun hebben gezocht en gevonden bij diverse instanties: de Inspecteur voor de Lichamelijke Opvoeding, de Directie van het Marktwezen en de lokale politie. De toon is beleefd en pragmatisch ("zonder kosten voor de Gemeente"). Het document dateert uit een zwarte periode in de geschiedenis van Amsterdam. In de herfst van 1941 werden de anti-Joodse maatregelen van de bezetter steeds stringenter. Een van deze maatregelen was de segregatie van het openbare leven, waarbij Joden werden verbannen van reguliere markten. In de Transvaalbuurt, een wijk met een zeer grote Joodse bevolking, werd daarom op het terrein van de speeltuin aan de Joubertstraat een van de drie "Joodse markten" in de stad gevestigd.

Deze brief toont de directe impact van de bezettingspolitiek op het dagelijks leven in de buurt. Speeltuinen waren in die tijd cruciaal voor de volksgezondheid en veiligheid in dichtbevolkte volksbuurten. Hoewel het Speeltuin-Verbond probeert binnen de marges van de toenmalige wetgeving een oplossing te forceren voor de kinderen, illustreert de situatie hoe publieke ruimte werd opgeofferd aan het beleid van uitsluiting en isolatie van de Joodse bevolking.