Archief 745
Inventaris 745-367
Pagina 375
Dossier 104
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief (doorslag/kopie) op officieel papier.

8 december 1941. Van: De Directeur (waarschijnlijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. Dossier: 1096

Origineel

Getypte brief (doorslag/kopie) op officieel papier. 8 december 1941. De Directeur (waarschijnlijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. [Handgeschreven in blauw:] Inspecteur
[Handgeschreven in blauw:] Verzonden 8/12

VD/HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

104/5/2 M. 8 December 1941.

Hulpmarkt op speel-
tuin Joubertstraat.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 25 November jl. om spoedig bericht ontvangen stuk No.1096 L.M.1941 heb ik de eer U te berichten, dat mijnerzijds tegen het daarin vervatte verzoek geen bezwaar bestaat. Indien ik juist ben ingelicht, was de speeltuin uitsluitend toegankelijk voor Joodsche kinderen. Evenwel dient mijns inziens de afscheiding van een voldoend sterke constructie te zijn.

Het aantal uitgegeven plaatsen op de hulpmarkt Joubertstraat is zoo gering, dat deze gemakkelijk op het niet door speelwerktuigen ingenomen, onverharde gedeelte der speeltuin kunnen worden uitgezet, hetgeen trouwens, sedert de instelling dezer hulpmarkt ook is geschied.

De Directeur, Dit document is een ambtelijke correspondentie over de logistieke inrichting van een "hulpmarkt" op een speeltuin aan de Joubertstraat in de Amsterdamse Transvaalbuurt tijdens de Duitse bezetting.

De kernpunten van de analyse zijn:
1. Instemming: De directeur ziet geen bezwaar in het (blijven) gebruiken van de speeltuin voor de markt.
2. Segregatie: Er wordt expliciet vermeld dat de speeltuin "uitsluitend toegankelijk voor Joodsche kinderen" is. Dit duidt op de vergaande uitsluiting en segregatie van de Joodse bevolking die in 1941 door de bezetter werd opgelegd.
3. Fysieke scheiding: De directeur benadrukt dat de "afscheiding" (tussen de markt en de speeltuin of de buitenwereld) van een "voldoend sterke constructie" moet zijn. Dit was noodzakelijk om de strikte scheiding tussen de Joodse en niet-Joodse sfeer te handhaven.
4. Ruimtegebruik: De markt is klein ("gering") en neemt alleen de onverharde delen in beslag, waardoor de speelwerktuigen vrij blijven. Het document dateert van december 1941, een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in Nederland snel intensiveerden. De Transvaalbuurt was een wijk met veel Joodse inwoners. Vanaf september 1941 mochten Joden niet meer in openbare parken of speeltuinen komen, behalve op specifiek aangewezen "Joodse" plekken. De speeltuin aan de Joubertstraat was zo'n aangewezen plek.

"Hulpmarkten" werden tijdens de oorlog ingericht om de voedselvoorziening en de distributie van schaarse goederen onder controle te houden. Vanwege de bewegingsbeperkingen voor Joden was een hulpmarkt op een terrein dat voor hen toegankelijk was essentieel voor hun dagelijkse behoeften, terwijl de bezetter tegelijkertijd eiste dat deze locaties fysiek strikt gescheiden bleven van de rest van de stad. De genoemde "afscheiding" is hier een direct gevolg van. Marktwezen

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke correspondentie over de logistieke inrichting van een "hulpmarkt" op een speeltuin aan de Joubertstraat in de Amsterdamse Transvaalbuurt tijdens de Duitse bezetting.

De kernpunten van de analyse zijn:
1. Instemming: De directeur ziet geen bezwaar in het (blijven) gebruiken van de speeltuin voor de markt.
2. Segregatie: Er wordt expliciet vermeld dat de speeltuin "uitsluitend toegankelijk voor Joodsche kinderen" is. Dit duidt op de vergaande uitsluiting en segregatie van de Joodse bevolking die in 1941 door de bezetter werd opgelegd.
3. Fysieke scheiding: De directeur benadrukt dat de "afscheiding" (tussen de markt en de speeltuin of de buitenwereld) van een "voldoend sterke constructie" moet zijn. Dit was noodzakelijk om de strikte scheiding tussen de Joodse en niet-Joodse sfeer te handhaven.
4. Ruimtegebruik: De markt is klein ("gering") en neemt alleen de onverharde delen in beslag, waardoor de speelwerktuigen vrij blijven.

Historische Context

Het document dateert van december 1941, een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in Nederland snel intensiveerden. De Transvaalbuurt was een wijk met veel Joodse inwoners. Vanaf september 1941 mochten Joden niet meer in openbare parken of speeltuinen komen, behalve op specifiek aangewezen "Joodse" plekken. De speeltuin aan de Joubertstraat was zo'n aangewezen plek.

"Hulpmarkten" werden tijdens de oorlog ingericht om de voedselvoorziening en de distributie van schaarse goederen onder controle te houden. Vanwege de bewegingsbeperkingen voor Joden was een hulpmarkt op een terrein dat voor hen toegankelijk was essentieel voor hun dagelijkse behoeften, terwijl de bezetter tegelijkertijd eiste dat deze locaties fysiek strikt gescheiden bleven van de rest van de stad. De genoemde "afscheiding" is hier een direct gevolg van.

Locaties

Joubertstraat (Joodse Markt)

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Dwang/Vordering Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 34

Amstelmeer met Amstelmeerkanaal en Waard- en Groetkanaal
Andere hakvruchten 375000 "
Andere handels- gewassen$^2$) 9375 "
Dorpskernen en industrieterreinen
Erven van gebouwen en lustplaatsen 2,2
Boonen 87500 "
Boonen 87500 "
Groenvoeder- Gewassen - $^3)$
Kanalen, vaarten en tochten
J. Zand ( 1,3)
A. Geboorte ( 1,3)
J. Zand (16,6)
A. Geboorte (16,6)
Lichte zavel
Lichte zavel (20,8)
A. Geboorte (20,8)
N.O.polder 47600
Onbelastbare eigendommen 3,3
B. Overige 3169
B. Overige 96250 "
B. Overige 43750 "
Overige handels- gewassen 1751$^4)$
Overige knol-, Wortel- en bolgewassen 50700
Rietland, kwelders, moeras 0,1
Wieringermeerdijk en Amstelmeerdijk
Z.O.polder 93700
Alle 34 kooplieden →