Archiefdocument
Origineel
[Linksboven]
GEMEENTELIJK BUREAU VOOR
SOCIALE ZAKEN
AMSTERDAM
[Rechtsboven, tabel]
Aan- |
tal |
bons |
------ |
| Vet
| Boter
| Rundvleesch
------ |
| Tomatensoep
| Groente
| Brandstof
[Rechtsboven, tekst]
Indien ritueele bons
gewenscht worden,
moet achter het be-
trokken artikel O.R.T.
vermeld worden.
[Midden] * Visuele kenmerken: Het betreft een rood/roze kartonnen kaart met twee ponsgaten aan de linkerkant, wat wijst op archivering in een ordner. De tekst is gedrukt in een strak, zakelijk lettertype (sans-serif), kenmerkend voor overheidspublicaties uit die tijd.
* Structuur: De kaart bevat ruimte voor de naam van de gerechtigde en een weekoverzicht. De kolommen 'V.M.' (Voormiddag) en 'N.M.' (Namiddag) duiden op de beruchte 'stempelplicht'. Werklozen of steuntrekkers moesten zich vaak twee keer per dag melden om te bewijzen dat ze niet zwart aan het werk waren.
* Inhoud: Er is een specifieke tabel voor het toewijzen van 'bons' (distributiebonnen) voor schaarse goederen zoals vet, boter, rundvlees en brandstof.
* Handgeschreven elementen: De naam "Tellingerbertse" (of mogelijk een variatie daarop) is met vulpen ingevuld. Er zijn geen stempels gezet, wat kan betekenen dat deze specifieke kaart ongebruikt is gebleven of een administratief duplicaat was. Deze steunkaart is een direct overblijfsel van het bureaucratische apparaat in bezet Nederland (februari 1942).
- Stempelplicht: In de jaren '30 en '40 was het ontvangen van sociale steun onlosmakelijk verbonden met de stempelplicht. Dit was een vernederende maatregel bedoeld om fraude te voorkomen en de controle over de bevolking te behouden.
- Rituele bons (O.R.T.): De instructie over "ritueele bons" en de afkorting O.R.T. (Onder Rabbinaal Toezicht) is historisch zeer relevant. Het verwijst naar de distributie van koosjer voedsel voor de Joodse bevolking van Amsterdam. Dat dit in februari 1942 nog op formulieren staat, is wrang: dit was de periode waarin de anti-Joodse maatregelen van de bezetter snel radicaliseerden en de eerste deportaties naar kampen in Nederland (zoals Westerbork) op gang kwamen.
- Schaarste: De lijst met producten (vet, boter, brandstof) illustreert de toenemende schaarste tijdens de oorlogsjaren, waarbij de overheid via een bonnenstelsel de minimale consumptie probeerde te reguleren.