Ambtsbericht/Rapport van wangedrag. 15 augustus 1939 (met administratieve afhandeling op 21 augustus 1939). No 26/48//M. 1939 21/8

Den heer Inspecteur
v/h. Marktwezen alhier.

Door mij wordt gerapporteerd, dat de
vaste plaatshouder A. Boeken plaats No. 176
Dapperplein, op Zaterdag 5 Augustus '39
een doorloop bestemd voor een winkel
had bezet. Boeken is hierop door mij
gewezen. Op Zaterdag 12 Augustus '39
had hij bedoelde doorloop wederom bezet.
Ik liet hem de doorloop ontruimen en
deelde hem mede dat dit voor de laatste
keer was, daar ik hem anders zou
rapporteren. Toen ik mij wilde verwijde-
ren, voegde hij mij de woorden toe:
"Je kan me maaks likken."
Ik stel de Directie voor, om Boeken voor
zijn wangedrag te straffen.

Amsterdam 15 Augustus 1939
T. Alitoliegt [handtekening]

A. Boeken, Vilamssstraat 77 II
(1e maening)

[Rode stempel en aantekeningen onderaan:]
26/48/2
21/8/39 [paraaf]

Accoord;
wangedrag.
21-8-'39 [paraaf]

[Rechtsonder in potlood/lichte inkt:]
m.i. wegens wangedrag
straffen met één dag ontzeggen
van recht om op de markten te
A'dam een plaats te bezetten en
wel op Zaterdag 26 Aug. c.s.
[paraaf] 21/8 Het document is een officieel rapport van een inspecteur van het Amsterdamse Marktwezen over een incident op de Dappermarkt. De kern van de zaak is een herhaaldelijke overtreding van de marktregels door de heer A. Boeken, die zijn kraam (plaats 176) zo opstelde dat hij een doorgang blokkeerde die bedoeld was voor een achtergelegen winkel.

Nadat hij hier op 5 augustus op was aangesproken, herhaalde hij de overtreding op 12 augustus. Wanneer de inspecteur hem sommeert de doorgang vrij te maken en dreigt met een officieel rapport, reageert de heer Boeken met een belediging ("Je kan me maaks likken" – waarschijnlijk een fonetische weergave van Amsterdams dialect voor "m'n naad" of "m'n aars").

De inspecteur adviseert de directie om strafmaatregelen te nemen. Uit de administratieve aantekeningen onderaan blijkt dat dit advies is overgenomen. Boeken wordt gestraft voor wangedrag met een schorsing van één dag: het recht om op de Amsterdamse markten een standplaats in te nemen wordt hem ontzegd voor zaterdag 26 augustus 1939. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse ordehandhaving op de Amsterdamse markten vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Dappermarkt was (en is) een belangrijke volksmarkt, waar strikte regels golden om de doorstroming en de toegang tot vaste winkels te waarborgen.

Het taalgebruik en de snelheid van de administratieve afhandeling (het incident vond plaats op de 12e, rapportage op de 15e, besluit op de 21e) tonen een efficiënt bureaucratisch apparaat. De straf – het ontzeggen van de marktplaats voor één dag – was een serieuze economische sanctie voor een marktkoopman in die tijd, aangezien de zaterdag de drukste handelsdag van de week was. De vermelding "1e maening" (eerste maning/waarschuwing) suggereert dat dit de eerste keer was dat er een officieel dossier tegen deze specifieke koopman werd aangelegd voor dit type vergrijp. A. Boeken T. Alitoliegt Marktwezen