Ambtsbericht/Rapport van de Inspectie der Markten. [Linksboven in de marge:]
Rapenburgert 191 I

[Midden boven:]
Den heer Inspecteur
H. Marktwezen - alhier.

Rapport. Nº 26/54/2 M. 1939 13/9

Op Zaterdag 9 September 1939 des n.m. ± 3 uur, werd de rust op de markt verstoord, doordat er twist was ontstaan tusschen de vrouw van S. A. Cathan plaats Nº 96 Dapperstraat en een andere vrouw.
Bij onderzoek bleek mij, dat een mij van gezicht bekende vrouw, die meerdere malen den heer Cathan op de markten Waterlooplein en Dapperstraat komt bezoeken aanwezig was. Het bezoek van bedoelde vrouw hinderde Mevr: Cathan, waardoor twist ontstond. Ik waarschuwde den heer Cathan, dat hij moest zorgen, dat de rust op de markt niet voor de tweede keer werd verstoord en deelde hem mede dat alleen zijn vrouw achter de stal mocht zijn en geen vreemde vrouw. Indien hij zich hieraan niet hield, zou ik hem van de markt verwijderen.
Om ongeveer 5.30 uur n.m. werd mij medegedeeld, dat er bij Cathan zijn stal weer ruzie was.
Ik constateerde dat bedoelde vrouw Mevr: Cathan te lijf ging. Toen ik tusschen beide kwam, wilde den heer Cathan, dat ik zijn vrouw zou verwijderen. Ik heb echter die vreemde vrouw verwijderd en Cathan gelast zijn standplaats te verlaten, dat zijn vrouw dan ongestoord verder kon verkoopen.
Hieraan voldeed Cathan echter niet en is toen onder hevig verzet overgebracht door twee agenten van politie naar het posthuis Dapperplein alwaar proces-verbaal tegen hem is opgemaakt wegens wederspannigheid.
m.i. is het wel gewenscht om Cathan voor deze handeling, ter verantwoording te roepen en zoonoodig te straffen.

Amsterdam 11 September 1939
(w.g.) T. Miltenburgt.

[Linksonder in marge:]
Verbaal tegen hem
is opgemaakt wegens
wederspannigheid.

Rapenb. str. 191

[In rode inkt en diverse handschriften door de tekst heen:]
Oproepen 11-9-39
26/54/3 M 11-9-39
14/9/39 Hf
gedaan
opgeroepen per 13/9 '39
Accord WHaas 13-9-39
-> 1939 13-9-39 gedaan

[Rechtsonder, naderhand toegevoegd:]
In verband met het bovenstaande, stel ik U voor A. Cathan in verband met ordeverstoring het recht te ontzeggen om gedurende drie dagen een plaats op een der markten in te nemen en wel van 18 t/m 20 September 1939. * Inhoud: Het rapport beschrijft een escalerend conflict op de Dappermarkt. De kern van het probleem is de aanwezigheid van een "bekende vrouw" bij de marktkraam van S.A. Cathan, wat tot jaloezie of woede leidde bij diens echtgenote. De koopman weigerde de instructies van de marktmeester op te volgen en verzette zich tegen de politie.
* Juridische aspecten: Er is sprake van "wederspannigheid" (artikel 180 Wetboek van Strafrecht), wat wijst op fysiek verzet tegen ambtenaren in de rechtmatige uitoefening van hun bediening.
* Maatregel: De voorgestelde sanctie is een marktverbod van drie dagen. Dit toont aan hoe het marktbestuur destijds direct en administratief optrad tegen ordeverstoringen.
* Tijdsbeeld: Het document dateert van vlak na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa (september 1939), hoewel daar in de tekst niets van te merken is; de focus ligt volledig op de handhaving van de openbare orde op de lokale Amsterdamse markten. Dit document is een typisch voorbeeld van de administratieve verslaglegging van de Amsterdamse Marktpolitie/Marktwezen. In deze periode waren de regels voor wie er "achter de kraam" mocht staan streng vastgelegd om onrust en oneerlijke concurrentie te voorkomen. De Dappermarkt was een volkse markt waar dergelijke emotionele conflicten vaker voorkwamen. De snelle afhandeling (incident op de 9e, rapport op de 11e, besluit op de 13e) getuigt van een efficiënt bureaucratisch apparaat voor kleine vergrijpen. De familie Cathan was een bekende naam in de Amsterdamse joodse marktkoopliedengemeenschap van die tijd. A. Cathan H. Marktwezen S.A. Cathan T. Miltenburgt Marktwezen Politie