Dienstbrief (oproep)
Origineel
Dienstbrief (oproep) 4 augustus 1942. De waarnemend (wnd.) Directeur van het Marktwezen. Den Heer J.M. Helsloot, L. [Lange] Leidschedwarsstraat 79, Amsterdam-Centrum (Wijk 5). [Links bovenaan het wapen van de Gemeente Amsterdam]
Telefoon 85151
Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14 (West) HB.
Aan: den Heer J.M. Helsloot,
L. Leidschedwarsstraat 79,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 5.
Verzoeke bij beantwoording datum en
nummer van dezen brief te vermelden
No.: 46A/347/4 M. Bijlagen: Datum: 4 Augustus 1942.
Onderwerp:
Hiermede verzoek ik U zich een dezer dagen te willen ver-
voegen aan het Hoofdkantoor van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14,
Amsterdam-West.
De Directeur,
wnd.
[Handtekening onleesbaar, mogelijk 'Riekhof' of vergelijkbaar]
A.Z. Model No. 8a
Stadsdrukkerij Amsterdam
2142-1-42-1000-60 Dit is een formele, ambtelijke oproep van de dienst Marktwezen in Amsterdam. De toon is zakelijk en dwingend ("verzoeke ik U zich... te willen vervoegen"). Opvallend is dat de reden voor de oproep niet in de brief wordt vermeld. Dit was gebruikelijk bij ambtelijke summons in die tijd; de burger diende simpelweg te verschijnen voor een gesprek of administratieve afhandeling.
De brief is ondertekend door de waarnemend directeur namens de directeur. De locatie waar de ontvanger zich moet melden, Jan van Galenstraat 14, was (en is) het terrein van de Centrale Markthallen. Het nummer "46A/347/4 M." duidt op een specifieke dossier- of dossierkast-indeling van de administratie van het Marktwezen. De datum van de brief, 4 augustus 1942, is van cruciaal historisch belang. Nederland was op dat moment ruim twee jaar bezet door nazi-Duitsland. De zomer van 1942 markeerde een intensivering van de vervolging: in juli 1942 waren de grootschalige deportaties van Joden vanuit Nederland naar de vernietigingskampen begonnen.
Hoewel deze brief gericht is aan een persoon met een ogenschijnlijk niet-Joodse achternaam (Helsloot), vonden er in deze periode veel administratieve controles plaats. Het Marktwezen hield toezicht op de handel en markten in de stad. In de oorlogsjaren was dit bureau nauw betrokken bij het handhaven van de steeds strengere distributieregels en de uitsluiting van Joodse marktkooplieden van de openbare markten. Een oproep als deze kon te maken hebben met marktvergunningen, distributiepapieren of andere bureaucratische vereisten die door de bezetter waren opgelegd of verscherpt.
De Lange Leidschedwarsstraat 79 bevond zich in 'Wijk 5' (het centrum), een buurt die destijds dichtbevolkt was en waar veel kleine neringdoenden woonden.