Handgeschreven verklaring op briefpapier van een groothandel. [Briefhoofd]
H. BUIS Pzn. - ENKHUIZEN
GROSSIER IN ALLE GEROOKTE EN VERSCHE VISCH
BREEDSTRAAT 46 - TELEF. 226
ENKHUIZEN, 15/6 1942
~~NOTA~~ voor
M. St.
van H. BUIS Pzn. - ENKHUIZEN

[Handgeschreven tekst]
ondergetekende verklaart dat den
Klaas Visser Koninginneweg 155 van
mij in de jaren 1939 en 1940
van mij heeft betrokken
snoekbaars en uitsluitend dikke
aal in flinke hoeveelheden

Hoogachtend
[Handtekening: H Buis Pz]

[Aantekening in potlood onderaan]
aal verkocht
v. 1 op 2
S

[Onderaan pagina, doorgestreept]
~~OMZETBELASTING OVER~~ In dit document legt H. Buis Pzn., een visgrossier uit Enkhuizen, een schriftelijke verklaring af betreffende de handelsrelatie met een zekere Klaas Visser. Buis bevestigt dat Visser in de jaren 1939 en 1940 (de periode vlak voor en aan het begin van de Duitse bezetting) aanzienlijke hoeveelheden vis bij hem heeft afgenomen.

Het gaat specifiek om twee soorten:
1. Snoekbaars
2. Uitsluitend dikke aal (paling)

De nadruk op "flinke hoeveelheden" en de specifieke kwalificatie "dikke aal" suggereert dat deze verklaring dient als bewijslast. De potloodaantekening "aal verkocht v. 1 op 2" duidt mogelijk op een berekening van verlies, rendement of een prijsverhouding die later door een controleur of administrateur is toegevoegd. Het document is gedateerd op 15 juni 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de bezetting was de handel in schaarse goederen, waaronder vis en vooral luxe artikelen zoals paling, streng gereguleerd door de distributiedienst en de Prijsbeheersing.

Dergelijke verklaringen werden vaak opgesteld om:
* Bedrijfsvoering aan te tonen: Om aan te tonen dat men al vóór de oorlog een gevestigde handelaar was en dus recht had op bepaalde toewijzingen of vergunningen.
* Prijscontroles: Als bewijs in een onderzoek naar prijsopdrijving of zwarte handel, waarbij aangetoond moest worden wat de normale handelsvolumes en -relaties waren vóór de invoering van de strenge distributieregels.
* Fiscale doeleinden: In verband met de omzetbelasting (die onderaan het formulier prominent is doorgehaald, maar destijds een belangrijk punt van controle was).

Gezien de adressering aan "M. St." zou dit gericht kunnen zijn aan de Prijsbeheersing of een vergelijkbare instantie die de legale handel in kaart bracht om fraude of illegale handel (de 'zwarte markt') te bestrijden. H. Buis M. St