H. Buis

Handgeschreven verklaring op briefpapier van een groothandel.

In dit document legt H. Buis Pzn., een visgrossier uit Enkhuizen, een schriftelijke verklaring af betreffende de handelsrelatie met een zekere Klaas Visser. Buis bevestigt dat Visser in de jaren 1939 en 1940 (de periode vlak voor en aan het begin van de Duitse bezetting) aanzienlijke hoeveelheden vis bij hem heeft afgenomen. Het gaat specifiek om twee soorten: 1. **Snoekbaars** 2. **Uitsluitend dikke aal** (paling) De nadruk op "flinke hoeveelheden" en de specifieke kwalificatie "dikke aal" suggereert dat deze verklaring dient als bewijslast. De potloodaantekening "aal verkocht v. 1 op 2" duidt mogelijk op een berekening van verlies, rendement of een prijsverhouding die later door een controleur of administrateur is toegevoegd.

Handgeschreven brief (verzoekschrift/klacht).

De brief is een formeel maar dringend schrijven van een vishandelaar, H. Visser, gericht aan een autoriteit die verantwoordelijk is voor de distributie van vis. Visser beklaagt zich over een "groot onrecht" met betrekking tot de toewijzing van aal. De belangrijkste argumenten zijn: * **Ongelijke behandeling:** Hij vraagt zich af waarom mensen die "buiten wonen" wel toewijzingen krijgen en hij blijkbaar gepasseerd wordt. * **Historische rechten:** Hij verwijst naar eerdere toewijzingen via H. Buis (Enkhuizen) en Hansen, en naar zijn eerdere verkoop van gerookte paling van v/d Berg. * **Specifieke eisen:** Hij claimt een minimumrecht op 30 pond dikke paling of 120 pond andere paling per levering. * **Logistieke compensatie:** Hij wil dat als zijn beurt op zondag valt (en hij dan niet kan werken of geleverd krijgt), dit op maandag gecompenseerd wordt. * **Bestanszekerheid:** De afsluiting is dramatisch: als zijn verzoek niet wordt ingewilligd, vreest hij zijn "ondergang", wat aangeeft dat zijn volledige inkomen van deze handel afhangt.

Briefkaart (Postkaart).

* **Inhoud:** De kaart betreft een korte zakelijke of persoonlijke mededeling over een levering van vis. De afzender, H. Buis Kz. uit de vissersplaats Enkhuizen, laat de ontvanger in Amsterdam weten dat er "2 x levende aal" wordt gestuurd "inpl v." (in plaats van) de oorspronkelijk afgesproken "1 + 1" (mogelijk twee verschillende eenheden of soorten). * **Handschrift:** Het handschrift is een duidelijk, klassiek Nederlands cursief uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Propaganda-element:** De grote rode 'V' bovenaan de linkerzijde is het meest opvallende kenmerk. Dit verwijst naar de "V-actie" die door de Duitse bezetter in juli 1941 werd geïntroduceerd ("V = Victorie, want Duitschland wint voor Europa op alle fronten"). Hoewel de V oorspronkelijk een geallieerd symbool was (V for Victory), probeerden de Duitsers dit symbool te kapen. Het gebruik ervan op poststukken in 1942 was vaak een uiting van loyaliteit aan de bezetter, of werd gedaan om de kans te vergroten dat de post ongehinderd door de censuur zou komen.

Handgeschreven ambtelijke notities / verslaglegging betreffende vishandel en distributie.

Dit document bevat beleidsmatige aantekeningen over de structuur en regulering van de Nederlandse vishandel. De belangrijkste punten zijn: 1. **Vermenging van functies:** Er is kritiek op bedrijven die zowel als groothandelaar (met toewijzingen uit IJmuiden) als kleinhandelaar (winkels in Amsterdam) opereren. De opsteller pleit voor een strikte scheiding tussen groot- en kleinhandel. 2. **Aanvoerproblematiek Amsterdam:** Er wordt geconstateerd dat Amsterdam aanzienlijk minder zeevisch ontvangt uit IJmuiden dan voorheen, mede doordat kleine handelaren niet meer aan de gestelde minimumomzet-eisen voldoen. 3. **Kwaliteit en Verwerking:** Er is een specifiek conflict over het roken van vis (zoetwatervis en aal) op de plaats van aanvoer (Makkum, Enkhuizen, Urk). De handel in Amsterdam prefereert verse aanvoer en klaagt over de slechte kwaliteit van het gerookte product, wat door de opsteller wordt toegeschreven aan "extra winstbejag".

Doorslag (carbonkopie) van een verzendlijst of geleidebrief voor een officieel besluit.

* **Organisatie:** De Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC) was een semi-overheidsorgaan dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter werd ingesteld (1941) om de gehele visserijketen, van vangst tot distributie en prijsstelling, centraal te reguleren. Na de oorlog bleef de organisatie nog enige jaren in gewijzigde vorm bestaan voor de wederopbouw. * **Personen:** Mr. M.I.P. Vijftigschild was een hooggeplaatste functionaris (vaak aangewezen als secretaris of gevolmachtigde) binnen de NVC. De afkorting "w.g." staat voor "was getekend", wat aangeeft dat dit een officieel afschrift is van een origineel dat door hem is ondertekend. * **Bestemmingen:** De lijst bevat prominente namen uit de Enkhuizer visserijwereld van die tijd. De vermelding van "De Combinatie" in Amsterdam (Kleine Kattenburgerstraat) verwijst naar een inkoopcombinatie of distributiecentrum in de hoofdstad, waar veel vis uit het IJsselmeergebied naartoe werd getransporteerd. * **Administratieve aantekening:** "Boo." linksonder is waarschijnlijk de afkorting van de opsteller of de typist van het document.

Getypte verzendlijst of distributielijst.

Het document betreft een administratieve lijst van personen en instanties aan wie een specifiek bericht of document is verzonden. De lijst richt zich hoofdzakelijk op de visserijgemeenschap in Enkhuizen. Opvallend zijn de typische Enkhuizer familienamen (Klooster, Visser, Rieuwerts) die nauw verbonden zijn met de lokale visserij-industrie. De vermelding van "De Combinatie" in de Kleine Kattenburgerstraat te Amsterdam duidt op een contact in de Amsterdamse vloot of vishandel, aangezien deze buurt historisch nauw verbonden was met de maritieme sector en de haringpakkerij. Het blauwe stempel 'CAS' met nummering wijst op een dossier- of archiefregistratie bij de verzendende instantie.

Document

* **Afzender:** Een functionaris van een inspectie- of distributiedienst in Amsterdam (mogelijk de Rijksinspectie voor de Voedselvoorziening). De heer Van Duinhoven wordt genoemd als medewerker van deze dienst. * **Ontvanger:** De directie van de N.V.C., waarbij de heer Kranenburg als contactpersoon optreedt. * **Kern van de zaak:** Het document betreft kwaliteitscontrole op visleveringen. Er wordt melding gemaakt van ondeugdelijke waar geleverd door vishandelaren uit Enkhuizen en Lemmer. * **Specifieke klacht:** H. Buis uit Enkhuizen leverde 36 halve kilo's gerookte vis (mogelijk schol of schelvis, afgekort als 'sch.'). De schrijver merkt op dat deze vis "ontstoken" (verdorven of aangetast) was en eigenlijk in verse toestand direct verwerkt of geconsumeerd had moeten worden om dit te voorkomen. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met vooroorlogse spelling ("den heer", "mijnen dienst", "visch", "verschen").

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een officiële prijsvaststelling voor de levering van spiering. De prijs wordt bepaald op 11,67 gulden per kist van 27,5 kg (55 halve kilo's). * **Structuur:** Het is een circulair schrijven gericht aan een groep handelaren in Enkhuizen en een centrale verwerkingsorganisatie ("De Combinatie") in Amsterdam. * **Status:** Dit exemplaar is een "eensluidend afschrift" (een officieel gecertificeerde kopie), gestuurd naar de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam voor diens administratie. * **Kenmerken van de tijd:** Het taalgebruik is zakelijk en formeel ("deelen wij U mede"). De stempels en handgeschreven parafen duiden op een strikte bureaucreactische verwerking.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekening bovenaan:] *H. v. Hulssen* (?) [Handgeschreven aantekening midden boven:] *Verzonden 9/9* HG. 77/65/3 M. 1 9 September 1942. <u>Straf A.J. van Hulssen en</u> <u>C.B. Timmerman Centrale Markt.</u> den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u> In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 1 September jl. ...

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan links:] $N^{\underline{o}} 77/69/1$ $M. 1942 \frac{17}{9}$ [Gecentreerd:] <u>R A P P O R T .</u> Op Dinsdag 8 September 1942, omstreeks 12 uur, werd mij, controleur Boen, door controleur H.de Vries een persoon overgegeven, die op het terrerin der Centrale Markt een partij boonen boven de vastgestelde prijs verkocht had. Uit het door mij ingestelde onderzoek is mij het v...

# TRANSCRIPTIE **№ 25/190/1 M. 1939** $^{13}/_{10}$ Insp. *m.d.* Amsterdam 10 Oct: 1939 Aan de Directeur der C. M. Markten. Mijnheer door deze brengt ondergetekende beleefd het volgende onder Uw gewaardeerde aandacht. Mijnheer ondergetekende neemt dagelijks een plaats i...

# TRANSCRIPTIE **No 72/12/2 M. 1941 29/4** Inschrijven [?] Hhr. Inspecteurs. Marktwezen **Rapport** In aansluiting op mijn vorig rapport, deel ik u mede alsdat de standplaatshouder J. Buijs standplaatshoudende: Jozef Israëlskade hoek v Woustraat. Vrijdag den 25 April wederom de geh dag niet op zijn standplaats is geweest, doch zijn verhuur- jongen daar weder bij had gezet. Verzoeke maatregele...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] 2 env. Mr. de Boer. [Linksboven getypt:] vP/HG. 25/190/2 M. [Handgeschreven aantekening over het kenmerk:] Verzonden 31/10-39 [Rechts getypt:] 30 October 1939. den Heer L.Helsloot, Govert Flinckstraat 19 I, Amsterdam-Zuid. Wijk 17. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 10 October jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw ...