Doorslag van een ambtelijke brief (typoscript). 1 juli 1942. De Directeur (van een niet nader genoemde overheidsdienst, mogelijk de Rijksinspectie voor de Handel of een gelieerd bureau). Den Heer Directeur der Nederlandsche Visscherijcentrale, Jul. van Stolbergplein 3-4, Den Haag. later

VB/HB.

den Heer Directeur der Nederlandsche
Visscherijcentrale,
Jul. van Stolbergplein 3-4,
Den Haag.

46A/376/2 M. 1 Juli 1942.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 Juni j.l. No. 1530
I/M, bericht ik U, dat Th.Appelboom, Valeriusstraat 5, alhier,
bij mijn dienst niet bekend is als groothandelaar in garnalen.

De Directeur, Het document is een korte, zakelijke mededeling uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de brief is de verificatie van de status van een individu, Th. Appelboom, wonende aan de Valeriusstraat 5 in Den Haag ("alhier").

De Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) vraagt informatie op, waarschijnlijk om te bepalen of deze persoon recht heeft op bepaalde vergunningen, toewijzingen van voorraden of om de rechtmatigheid van zijn handelsactiviteiten te controleren. De afzender concludeert dat de betreffende persoon niet in hun registers voorkomt als erkend groothandelaar in garnalen. In een tijd van schaarste en strikte distributie was dergelijke registratie cruciaal voor de bedrijfsvoering. 1. Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC):
De NVC werd tijdens de bezetting door de Duitsers opgericht (1941) om de gehele vissector centraal aan te sturen. Het doel was controle op de prijzen, de distributie en de export naar Duitsland. Iedereen die in de vissector werkte, moest geregistreerd zijn.

2. Historische context en de genoemde persoon:
De datum, juli 1942, is saillant. Dit is de periode waarin de systematische deportaties van Joden uit Nederland begonnen. Uit historisch onderzoek (o.a. Joods Monument) blijkt dat de genoemde Th. Appelboom (Theodoor Appelboom, geboren in 1888) inderdaad op het adres Valeriusstraat 5 in Den Haag woonde. Hij was Joods.

In deze periode werden Joodse ondernemers systematisch uit het economische leven geweerd door middel van "arisering" of liquidatie van hun bedrijven. De administratieve vraag of hij "bekend is als groothandelaar" kan direct verband houden met het proces van onteigening of het intrekken van handelslicenties van Joodse burgers. Theodoor Appelboom is in oktober 1942 in Auschwitz vermoord. Dit document vormt daarmee een klein radertje in de bureaucratische uitsluiting die aan de deportatie voorafging.