18 juli 1942 (verzonden 22 juli 1942 volgens handgeschreven notitie). Waarschijnlijk een afdeling van de gemeente Amsterdam (gezien de adressering aan de Wethouder). (Handgeschreven rechtsboven): M. Sieburgh
(Handgeschreven middenboven): Verzonden 22/7
(Getypt rechtsboven): VD/HB.

46A/388/2 M.
n diverse
18 Juli 1942.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de ons om advies gezonden stukken d.d. 23 Juni j.l. No.259 L.M. en den brief van den vischhandelaar Nipper d.d. 1 dezer, hebben wij de eer U hieromtrent het volgende te berichten.

De toewijzingen van visch in de verdeeling te Amsterdam zijn in overleg met de Nederlandsche Visscherijcentrale gesteld op 40 1/2 kg. voor kleinere straathandelaren, die niet het geheele jaar in vischhandel werkzaam waren, 80 1/2 kg. voor normale vischwinkels en grootere straathandelaren en 120 1/2 kg. voor de allergrootste vischzaken en de groote rookers. Aangezien sedert weken zeer weinig visch wordt aangevoerd (onder andere als gevolg van verbod van nachtvisscherij) komen de kleinhandelaren slechts eens in de 7 tot 10 dagen aan de beurt voor verdeelvisch.

De bewering, dat de Volendammer kleinhandelaren, die, zooals U bekend is, sedert 1 Juni j.l. uit de Amsterdamsche verdeeling zijn gelicht en thans direct op hun afslag in Volendam de aal in ontvangst nemen, belangrijk meer visch zouden krijgen dan de Amsterdammers, wordt niet door de feiten gedekt. Hieromtrent zullen wij U binnenkort in een Nota nadere gegevens doen toekomen.

De visch-en fruitzaken hebben sedert jaren naast fruit ook gerookte visch verkocht. Van de 96 van dergelijke zaken hebben er 36 een dubbele toewijzing gerookte aal (48 1/2 kg.) en 60 een enkele toewijzing.

Aanvankelijk kregen de versche vischhandelaren in het geheel geen toewijzingen gerookte aal, omdat zij van hun toewijzing levende aal een gedeelte konden laten rooken. Hiertegen werd van dien kant ernstige bezwaren ingebracht. Om aan deze klacht eenigermate tegemoet te komen is toen aan de straathandelaren met minimale toewijzingen, namelijk 40 1/2 kg., en aan de normale vischwinkels, in overleg met de Nederlandsche Visscherijcentrale, sedert 28 Mei j.l. een enkele toewijzing gerookte aal (24 1/2 kg.) toegekend.

Zooals in den brief van laatstondergeteekende d.d. 3 Juli j.l. No.46A/4/45 M. op het adres van het Nederlandsche Arbeidsfront reeds is vermeld, komen op de verdeellijsten inderdaad kooplieden voor, die niet het geheele jaar in den vischhandel werkzaam waren n, doch een gedeelte van het jaar andere werkzaamheden of handel hebben verricht. Waar er op de verdeellijsten geen personen zijn gebracht, die zoo nu en dan in den straathendel met visch hun brood hebben verdiend, is er naar onze meening... Dit document is een ambtelijk schrijven betreffende de regulering van de voedselvoorziening in bezet Nederland. De kern van de tekst draait om de rechtvaardige verdeling van schaarse goederen (vis en aal) over verschillende categorieën handelaren in Amsterdam.

Opvallende elementen zijn:
1. Schaarseregulering: Er is een strikt systeem van gewichtsklassen (40,5 kg, 80,5 kg, 120,5 kg) voor verschillende types handelaren.
2. Oorlogsomstandigheden: Het aanbod is laag door het verbod op nachtvisserij, een militaire maatregel van de bezetter om vluchten naar Engeland te voorkomen en de kustbewaking te vergemakkelijken.
3. Sociale spanningen: Er is sprake van frictie tussen Amsterdamse handelaren en Volendammers, en tussen gespecialiseerde viswinkels versus gecombineerde vis- en fruitzaken.
4. Bureaucratische controle: De "Nederlandsche Visscherijcentrale" fungeert als het centrale orgaan dat de quota vaststelt. In juli 1942 was de Duitse bezetting van Nederland ruim twee jaar gaande. De economie was volledig omgeschakeld naar een distributiestelsel. Voedseltekorten werden nijpender, waardoor de overheid (onder toezicht van de Duitsers) elk detail van de distributie moest vastleggen om zwarte handel tegen te gaan en de bevolking van de minimale behoeften te voorzien.

De referentie naar het Nederlandsche Arbeidsfront (NAF) is historisch van belang: dit was de nationaalsocialistische vakorganisatie die in mei 1942 alle andere vakbonden had vervangen. Dat zij betrokken zijn bij de "verdeellijsten" van kooplieden toont aan hoe diep de nazificatie in de dagelijkse economische structuren was doorgedrongen. De brief illustreert de complexe puzzel die de lokale overheid dagelijks moest leggen om de rust onder de middenstand te bewaren te midden van groeiende tekorten.