Ambtelijk concept-memorandum of rapport met uitgebreide handgeschreven correcties en marginalia.
Origineel
Ambtelijk concept-memorandum of rapport met uitgebreide handgeschreven correcties en marginalia. [Marginale notitie linksboven, handgeschreven:]
Overigens moet aan deze kwestie ook niet te veel beteekenis worden toegekend. Indien toch b.v. 150 van de betreffende kooplui het niet zijn.
[Getypte tekst met handgeschreven wijzigingen:]
Doch wanneer eens zou worden aangenomen, dat dergelijke personen en niet bona fide handelaren van genoemde lijsten zouden worden geweerd ~~en dat dit een 150 kooplieden zou betreffen~~ [ingevoegd: kooplui van de lijsten zouden worden geschrapt], dan zou hierdoor bij de huidige vischaanvoer 150 x 40 ½ kg. aal = 6000 ½ kg. aal per week voor de bona fide handel meer beschikbaar komen. Dat is, verdeeld over een zestigtal van dergelijke handelaren een 100 ½ kg. per week, waaraan maximaal [ingevoegd: bruto] f 10,- kan worden verdiend. Het spreekt toch vanzelf, dat ~~met~~ deze [ingevoegd: geringe] hoogere inkomsten de bona fide handelaar niet [ingevoegd: zou zijn gebaat] ~~zou worden gered!~~
[Marginale notitie midden-links, handgeschreven, omcirkeld en met verwijzingsteken naar de tekst:]
Ik dacht op verlangen van Amsterdam althans ook op verlangen van Amsterdam.
De onderhavige verdeelingsregeling is getroffen op verlangen van de Prijsbeheersching en de Nederlandsche Visscherijcentrale, omdat in vorige jaren, toe de kleinhandelaren rechtstreeks van grossiers konden betrekken, vrijwel geen visch tegen de daarvoor gestelde prijzen voor de bevolking beschikbaar was. Speciaal de aal was toen in handen van enkele handelaren, die ~~bereid waren om~~ [ingevoegd: hierover] boven de maximumprijzen van de grossiers [ingevoegd: betaalden] ~~te betrekken en die deze aal verkochten~~ [ingevoegd: waarna zij deze] aan het publiek, [ingevoegd: te verkoopen tegen een prijs, welke door enkelen kon worden betaald] ~~dat in staat is om exorbitante prijzen te betalen.~~ [Handgeschreven toevoeging in de marge onderaan de alinea:] waartegen het doel waartoe zij in het leven is geroepen.
Het algemeen belang is dan ook door de onderhavige regeling gediend, hoewel mogelijk enkele kleinhandelaren [ingevoegd: (bijzonder in de laatste weken)] erdoor worden gedupeerd. ~~zeker in de laatste weken, nu er zoo weinig visch wordt aangevoerd en de~~ [In de linker marge toegevoegd:] Vastgesteld moet daarbij worden, dat de Nederlandsche Visscherijcentrale niet in staat ~~blijkt~~ [ingevoegd: lijkt] de ~~kwantums~~ [ingevoegd: hoeveelheid] visch naar Amsterdam te zenden, die aanvankelijk ~~waren~~ toegezegd.
De Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributie-aangelegenheden,
[Handgeschreven handtekening/paraaf]
De Directeur Van het Marktwezen,
[Handgeschreven handtekening/naam: L Weker?]
--- Dit document is een werkversie (concept) van een ambtelijk schrijven waarin een specifieke distributieregeling voor vis (voornamelijk aal) wordt verdedigd. De kern van het betoog is dat de huidige regeling noodzakelijk is om de "zwarte markt" — waarbij enkele handelaren vis opkochten boven de maximumprijzen om deze vervolgens tegen exorbitante prijzen aan de rijken te verkopen — de kop in te drukken.
De tekst toont de complexiteit van de voedselvoorziening in een tijd van schaarste. De ambtenaren berekenen dat het uitsluiten van "niet bona fide" handelaren (circa 150 personen) slechts een minimale inkomstenverbetering (ca. 10 gulden bruto per week) zou opleveren voor de resterende zestig erkende handelaren. Hieruit concluderen zij dat het aanpassen van de lijsten geen wezenlijk verschil maakt voor de positie van de bona fide handel.
De vele doorhalingen en handgeschreven toevoegingen laten zien hoe nauwgezet de formulering werd afgewogen, waarschijnlijk om politieke of juridische gevoeligheden te vermijden. Er wordt getracht de schuld van de huidige tekorten deels te verschuiven naar de "Nederlandsche Visscherijcentrale", die de toegezegde hoeveelheden vis niet aan Amsterdam levert.
--- Hoewel een exacte datum ontbreekt, wijst de terminologie onmiskenbaar op de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd een streng distributiestelsel ingevoerd om de schaarste aan voedsel en goederen te beheersen.
- Prijsbeheersching: Dit verwijst naar de Gemachtigde voor de Prijzen, een instantie die toezag op de naleving van maximumprijzen om inflatie en woekerwinsten tegen te gaan.
- Nederlandsche Visscherijcentrale: Dit was een van de vele bedrijfschappen die door de bezetter waren ingesteld (of genationaliseerd) om de productie en distributie binnen een specifieke sector centraal aan te sturen.
- Schaarste en Zwarte Handel: Vis was, net als veel ander voedsel, schaars. De tekst bevestigt dat zonder strikte regeling de visvoorraad naar de hoogste bieder zou gaan, waardoor de gewone Amsterdamse bevolking buiten de boot viel.
- Amsterdam: De verwijzing naar "visch naar Amsterdam te zenden" en de ondertekening door de directeur van het Marktwezen duiden op de specifieke problemen van de voedselvoorziening in de hoofdstad, die gedurende de oorlog (en met name tijdens de Hongerwinter) extreem precair was.