Archief 745
Inventaris 745-384
Pagina 164
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte brief of beleidsnota met handgeschreven correcties.

Origineel

Getypte brief of beleidsnota met handgeschreven correcties. ~~Doch wanneer~~ indien eens ~~zou worden~~ werd aangenomen, dat dergelijke personen en niet bona fide handelaren van genoemde lijsten zouden worden geweerd en dat dit een 150 kooplieden zou betreffen, dan zou hierdoor bij de huidige vischaanvoer 150 x 40 ½ kg. aal = 6000 ½ kg. aal per week voor de bona fide handel meer beschikbaar komen. Dat is, verdeeld over een zestigtal van dergelijke handelaren een 100 ½ kg. per week, waaraan maximaal f 10,- kan worden verdiend. Het spreekt toch vanzelf, dat met deze hoogere inkomsten de bona fide handelaar niet ~~zou worden gered!~~ zijn gebaat!

De onderhavige verdeelingsregeling is getroffen op verlangen van de Prijsbeheersching / de en Nederlandsche Visscherijcentrale, omdat in vorige jaren, toe de kleinhandelaren rechtstreeks van grossiers konden betrekken, vrijwel geen visch tegen de daarvoor gestelde prijzen voor de bevolking beschikbaar was. Speciaal de aal was toen in handen van enkele handelaren, die bereid waren om boven de maximumprijzen van de grossiers te betrekken en die deze aal verkochten aan het publiek, dat in staat is om exhorbitante prijzen te betalen. Het algemeen belang is dan ook door de onderhavige regeling gediend, hoewel mogelijk enkele kleinhandelaren erdoor worden gedupeerd, zeker in de laatste weken, nu er zoo weinig visch wordt aangevoerd en de Nederlandsche Visscherijcentrale niet in staat blijkt de kwantums visch naar Amsterdam te zenden, die aanvankelijk waren toegezegd.

De Gemeentelijke Adviseur \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ De Directeur
voor Voedings-en Distribu- \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ Van het Markt-
tie-aangelegenheden, \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ wezen, Dit document betreft een intern ambtelijk advies of een verantwoording over de distributie van aal (paling) in Amsterdam tijdens de oorlogsjaren. De kern van de tekst is een verdediging van een nieuwe distributieregeling.

  • De kern van het betoog: De auteur stelt voor om ongeveer 150 "niet bona fide" handelaren (waarschijnlijk zwarte handelaren of tussenpersonen zonder vaste vergunning) uit te sluiten van de vislijsten. Hierdoor zou er 6000 pond extra aal beschikbaar komen voor de circa 60 erkende ("bona fide") vishandelaren. Dit zou hun inkomen met maximaal 10 gulden per week verhogen.
  • Rechtvaardiging: De regeling is ingevoerd op last van de Prijsbeheersching en de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC). Voorheen werd aal vaak boven de vastgestelde maximumprijzen verkocht aan de rijke toplaag ("publiek dat in staat is om exhorbitante prijzen te betalen"), waardoor de gewone bevolking misgreep.
  • Problematiek: De auteur erkent dat de regeling nadelig is voor sommige kleine handelaren, vooral omdat de totale aanvoer vanuit de NVC naar Amsterdam sterk is afgenomen en de gedane toezeggingen niet worden nagekomen.
  • Taalgebruik: Het document bevat interessante handgeschreven correcties die de toon verzachten of verduidelijken (bijv. "zijn gebaat" in plaats van "zou worden gered"). De spelling ("visch", "exhorbitante") is typerend voor die tijd. Het document moet geplaatst worden in de context van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Tijdens deze periode was er sprake van een toenemende schaarste aan voedsel, wat leidde tot een streng distributiesysteem en een omvangrijke zwarte markt.

  • Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC): Dit was een overheidsorgaan dat tijdens de bezetting de gehele vissector controleerde, van vangst tot distributie.

  • Prijsbeheersching: De "Gemachtigde voor de Prijzen" probeerde inflatie en woekerwinsten tegen te gaan door maximumprijzen vast te stellen, wat vaak leidde tot het verdwijnen van producten naar de zwarte markt.
  • Amsterdamse situatie: In Amsterdam was de voedselvoorziening een kritiek punt. De "Directeur van het Marktwezen" en de "Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributie-aangelegenheden" stonden onder grote druk om de beperkte voorraden eerlijk te verdelen over de bevolking en de legale handel te steunen tegenover de illegale markt. Aal was een luxe product, maar ook een belangrijke bron van eiwitten, waardoor de controle erop politiek gevoelig lag. Marktwezen

Samenvatting

Dit document betreft een intern ambtelijk advies of een verantwoording over de distributie van aal (paling) in Amsterdam tijdens de oorlogsjaren. De kern van de tekst is een verdediging van een nieuwe distributieregeling.

  • De kern van het betoog: De auteur stelt voor om ongeveer 150 "niet bona fide" handelaren (waarschijnlijk zwarte handelaren of tussenpersonen zonder vaste vergunning) uit te sluiten van de vislijsten. Hierdoor zou er 6000 pond extra aal beschikbaar komen voor de circa 60 erkende ("bona fide") vishandelaren. Dit zou hun inkomen met maximaal 10 gulden per week verhogen.
  • Rechtvaardiging: De regeling is ingevoerd op last van de Prijsbeheersching en de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC). Voorheen werd aal vaak boven de vastgestelde maximumprijzen verkocht aan de rijke toplaag ("publiek dat in staat is om exhorbitante prijzen te betalen"), waardoor de gewone bevolking misgreep.
  • Problematiek: De auteur erkent dat de regeling nadelig is voor sommige kleine handelaren, vooral omdat de totale aanvoer vanuit de NVC naar Amsterdam sterk is afgenomen en de gedane toezeggingen niet worden nagekomen.
  • Taalgebruik: Het document bevat interessante handgeschreven correcties die de toon verzachten of verduidelijken (bijv. "zijn gebaat" in plaats van "zou worden gered"). De spelling ("visch", "exhorbitante") is typerend voor die tijd.

Historische Context

Het document moet geplaatst worden in de context van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Tijdens deze periode was er sprake van een toenemende schaarste aan voedsel, wat leidde tot een streng distributiesysteem en een omvangrijke zwarte markt.

  • Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC): Dit was een overheidsorgaan dat tijdens de bezetting de gehele vissector controleerde, van vangst tot distributie.
  • Prijsbeheersching: De "Gemachtigde voor de Prijzen" probeerde inflatie en woekerwinsten tegen te gaan door maximumprijzen vast te stellen, wat vaak leidde tot het verdwijnen van producten naar de zwarte markt.
  • Amsterdamse situatie: In Amsterdam was de voedselvoorziening een kritiek punt. De "Directeur van het Marktwezen" en de "Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributie-aangelegenheden" stonden onder grote druk om de beperkte voorraden eerlijk te verdelen over de bevolking en de legale handel te steunen tegenover de illegale markt. Aal was een luxe product, maar ook een belangrijke bron van eiwitten, waardoor de controle erop politiek gevoelig lag.

Locaties

Amsterdam.

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Peer A.G.F. (Fruit): Peren Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 4

Brasem (blei), meun, sneep en winde boven 1/2 kg Barbeel en kroeskarper Waterlooplein 0,41
dhr. Dinkgreve (voorzitter) Waterlooplein 0,30
Voorn en kolblei 250 gram en zwaarder en serpeling Waterlooplein 0,30
B. Gramsteman Waterlooplein 0,26