Archief 745
Inventaris 745-384
Pagina 207
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Typschrift (mogelijk een afschrift of doorslag van een besluit of brief).

Origineel

Typschrift (mogelijk een afschrift of doorslag van een besluit of brief). ben uitgeoefend. Voor de houders van ventvergunningen bestond b.v. de mogelijkheid om per 3 maanden van artikel te veranderen, zoodat een venter b.v. 3 maanden met fruit en daarna 3 maanden met visch kon venten. Er staan dus inderdaad op de verdeellijsten een aantal personen, die ook in het bezit zijn van een toegangskaart voor de Centrale Markt. Ik wijs hier op de visch- en fruitzaken, die sedert jaren zoowel visch als fruit hebben verhandeld. Deze zaken staan op de verdeellijsten voor gerookte aal, doch hebben tevens toegang tot de Centrale Markt voor het koopen van fruit.
Inmiddels heb ik den Directeur van het Marktwezen opgedragen de lijst nog eens goed te laten nagaan om eventueel ingeslopen onbillijkheden te herstellen.
VM De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,
(get.) J.L. Strak Dit tekstfragment betreft de ambtelijke afwikkeling van een dossier over de distributie en verkoop van levensmiddelen in Amsterdam. De kern van de tekst draait om de bureaucratische controle op "venters" (straatverkopers) en winkeliers die in meerdere producten (vis en fruit) handelen.

Er is sprake van een overlappend systeem:
1. Ventvergunningen: Hiermee mochten handelaren op straat verkopen, waarbij zij periodiek konden wisselen van productgroep.
2. Verdeellijsten: Registers die bepaalden wie recht had op de inkoop van schaarse goederen (zoals gerookte paling/aal).
3. Toegangskaarten Centrale Markt: Bewijzen waarmee handelaren grootschalig konden inkopen op de centrale marktplaats.

De wethouder erkent dat sommige handelaren op beide lijsten voorkomen omdat zij historisch gezien in beide productgroepen actief waren. Hij geeft opdracht aan de Directeur van het Marktwezen om de lijsten te controleren op "onbillijkheden" (onrechtvaardigheden), wat wijst op een streng toezicht op de eerlijke verdeling van handelsrechten in een tijd van schaarste. De ondertekenaar, J.L. Strak, was een NSB-wethouder in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting (1941-1945). Zijn portefeuille "Levensmiddelen" was in deze periode cruciaal vanwege de toenemende schaarste en de invoering van het distributiestelsel.

De "Centrale Markt" aan de Jan van Galenstraat was het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. Tijdens de oorlogsjaren werd de toegang tot deze markt en de verdeling van goederen strikt gereguleerd door de bezetter en het collaborerende gemeentebestuur om de zwarte handel tegen te gaan en de officiële distributie (vaak ook ten behoeve van de Wehrmacht) te waarborgen.

De tekst illustreert hoe gedetailleerd de overheid zich in die periode bemoeide met de kleinhandel: zelfs het feit dat een visboer ook fruit verkocht, werd op hoog niveau besproken en gecontroleerd. De afkorting "(get.)" voor de naam Strak geeft aan dat dit een getypeerde kopie is van het originele, handgetekende document.

Samenvatting

Dit tekstfragment betreft de ambtelijke afwikkeling van een dossier over de distributie en verkoop van levensmiddelen in Amsterdam. De kern van de tekst draait om de bureaucratische controle op "venters" (straatverkopers) en winkeliers die in meerdere producten (vis en fruit) handelen.

Er is sprake van een overlappend systeem:
1. Ventvergunningen: Hiermee mochten handelaren op straat verkopen, waarbij zij periodiek konden wisselen van productgroep.
2. Verdeellijsten: Registers die bepaalden wie recht had op de inkoop van schaarse goederen (zoals gerookte paling/aal).
3. Toegangskaarten Centrale Markt: Bewijzen waarmee handelaren grootschalig konden inkopen op de centrale marktplaats.

De wethouder erkent dat sommige handelaren op beide lijsten voorkomen omdat zij historisch gezien in beide productgroepen actief waren. Hij geeft opdracht aan de Directeur van het Marktwezen om de lijsten te controleren op "onbillijkheden" (onrechtvaardigheden), wat wijst op een streng toezicht op de eerlijke verdeling van handelsrechten in een tijd van schaarste.

Historische Context

De ondertekenaar, J.L. Strak, was een NSB-wethouder in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting (1941-1945). Zijn portefeuille "Levensmiddelen" was in deze periode cruciaal vanwege de toenemende schaarste en de invoering van het distributiestelsel.

De "Centrale Markt" aan de Jan van Galenstraat was het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. Tijdens de oorlogsjaren werd de toegang tot deze markt en de verdeling van goederen strikt gereguleerd door de bezetter en het collaborerende gemeentebestuur om de zwarte handel tegen te gaan en de officiële distributie (vaak ook ten behoeve van de Wehrmacht) te waarborgen.

De tekst illustreert hoe gedetailleerd de overheid zich in die periode bemoeide met de kleinhandel: zelfs het feit dat een visboer ook fruit verkocht, werd op hoog niveau besproken en gecontroleerd. De afkorting "(get.)" voor de naam Strak geeft aan dat dit een getypeerde kopie is van het originele, handgetekende document.

Kooplieden in dit dossier 4

Brasem (blei), meun, sneep en winde boven 1/2 kg Barbeel en kroeskarper Waterlooplein 0,41
dhr. Dinkgreve (voorzitter) Waterlooplein 0,30
Voorn en kolblei 250 gram en zwaarder en serpeling Waterlooplein 0,30
B. Gramsteman Waterlooplein 0,26