Ambtsbrief / Dienstbrief 16 Juli 1942 Waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen (zie handgeschreven notitie "Marktw" en tekstinhoud). [Stempel linksboven:] Nº 46 ª/395/3 M. 1942 17/7
[Handgeschreven rechtsboven:] Marktw

Aan het Hoofd van de afd. Sociaal Eco-
nomische Zaken van het Nederlandsche
Arbeidsfront,
P.C. Hooftstraat 178-180,
A_L_H_I_E_R (Z).

L.M. 259 -1942-
[Handgeschreven paraaf/handtekening:] M. Dw
16 Juli 1942.

In antwoord op Uw schrijven van 18 Juni j.l., No. 9147 en van 24 Juni j.l., No. 10213, bericht ik U het volgende.
De verdeellijsten voor zoetwatervisch en garnalen zijn, onder leiding van den Dienst van het Marktwezen, samengesteld door de Verdeelingscommissie, die door de Nederlandsche Visscherij Centrale is samengesteld. Als maatstaf heeft daarbij gegolden, dat men in de basisjaren 1939/1940 kleinhandelaar in visch moest zijn geweest. De straathandelaren beschikken niet over een behoorlijke boekhouding, zoodat vrijwel geen van hen kan aantoonen, welke omzetten hij in de basisjaren heeftn gehad. De leden der verdeelingscommissie, hoewel deskundigen op het gebied van visch en van den vischhandel, hebben dus uitsluitend op het geheugen moeten werken, waardoor natuurlijk wel onjuistheden kunnen zijn ingeslopen.
Van de door U genoemde personen staat echter in het algemeen wel vast, dat zij in de voornoemde basisjaren vischhandel hebben gedreven, hoewel mogelijk niet over dit geheele tijdvak. Bovendien is door de Nederlandsche Visscherij Centrale nimmer als maatstaf genomen, dat men in die jaren uitsluitend het beroep van vischhandelaar moest heb- Dit document betreft een administratieve verantwoording over de toewijzing van vis (zoetwatervis en garnalen) aan handelaren tijdens de Duitse bezetting. De kern van de brief is de methodiek achter de "verdeellijsten" (distributielijsten).

• Het probleem: Er is onduidelijkheid of onenigheid over welke personen recht hebben op een aandeel in de handel.
• De methodiek: Men hanteert de jaren 1939/1940 als basisjaren. Wie toen viskleinhandelaar was, komt in aanmerking.
• De complicatie: Veel straathandelaren hebben geen boekhouding. Hierdoor moest de Verdeelingscommissie vertrouwen op eigen herinneringen aan de vooroorlogse markt, wat de deur openzet voor subjectiviteit en fouten.

• Coulance: De afzender stelt dat het niet noodzakelijk was om uitsluitend visdealer te zijn geweest, of gedurende de gehele basisperiode actief te zijn geweest, om toch op de lijst te komen. De brief dateert uit juli 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de schaarste groot en stond de volledige economie onder toezicht van de bezetter.

• Nederlandsche Arbeidsfront (NAF): De geadresseerde instantie was de nationaalsocialistische vakorganisatie die de opgeheven vakbonden verving. Het NAF hield zich onder andere bezig met de sociaaleconomische positie van werkenden en handelaren.

• Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC): Dit was een "ordeningstoezicht-instelling" die tijdens de bezetting de gehele vissector controleerde, van vangst tot distributie.
• Distributie: De vishandel was aan strenge regels gebonden. Omdat vis een schaars goed werd, was de opname op een verdeellijst van levensbelang voor het inkomen van een handelaar. De brief toont de bureaucratische worsteling om een informele sector (straathandel) in een formeel, gecontroleerd systeem te dwingen. M. Dw P.C. Hooftstraat Marktwezen