Getypte brief (doorslag/kopie). 15 juli 1942. Waarnemend Directeur (vermoedelijk van een overheidsinstantie gerelateerd aan Voedselvoorziening of Landbouw/Visserij). (Handgeschreven in blauw potlood/krijt bovenaan:) laten

(Getypt:)
WM.

den Heer Directeur der Nederlandsche
Visscherijcentrale
Jul.van Stolbergplein 3/4
Den Haag.

46A/398/2 M. 15 Juli 1942

toewijzing verdeel-
visch Wed. Gerben Franssen.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Juni j.l. No. 12957/V/ /dGr. , heb ik de eer U te berichten, dat door de Verdeelingscommissie aan adressante bij wijze van gunst een toewijzing verstrekt voor 1x zoetwatervisch, 1 x levende aal en 1 x ongepelde garnalen, rekening houdende met de omstandigheid, dat haar man, die overleden is, voorheen als vischventer optrad. Adressante zelf heeft nimmer zelfstandig handel in visch gedreven; aan haar verzoek om bovendien nog een toewijzing voor gerookte aal, kan in verband met bovenstaande niet worden voldaan.

De Directeur,
wnd. Dit document is een zakelijke correspondentie uit de Tweede Wereldoorlog betreffende de distributie van schaarse goederen (vis). De kern van de brief is de afhandeling van een verzoek van de weduwe van Gerben Franssen.

Kernpunten uit de brief:
* Toewijzing: De "Verdeelingscommissie" heeft besloten de weduwe een toewijzing te geven voor zoetwatervis, levende aal en ongepelde garnalen.
* Motivering: Deze toewijzing wordt "bij wijze van gunst" verleend. De reden hiervoor is dat haar overleden echtgenoot visventer was. Er is sprake van een soort sociale tegemoetkoming om haar in staat te stellen een inkomen te genereren.
* Beperking: Haar verzoek om ook gerookte aal te mogen verkopen wordt afgewezen. De reden hiervoor is bureaucratisch en vakkundig: zij heeft zelf nooit zelfstandig in de vishandel gewerkt en wordt daarom niet bekwaam of gerechtigd geacht voor het volledige assortiment. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was de economie strak gereguleerd. Veel producten, waaronder vis, vielen onder de distributie. De Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) speelde hierbij een centrale rol.

Omdat veel mannen tijdens de oorlog wegvielen, probeerden weduwen vaak de nering van hun echtgenoot voort te zetten om in hun levensonderhoud te voorzien. De overheid (onder toezicht van de bezetter) hanteerde strikte regels voor wie wel of niet mocht handelen. In dit document zien we de bureaucratische afweging tussen enerzijds de "gunst" (sociale opvang) en anderzijds de strikte handhaving van regels over wie als erkend handelaar werd beschouwd. Het gebruik van de term "verdeel-visch" duidt direct op het systeem van de gecontroleerde verdeling van vangsten.