Politierapport / Ambtelijk schrijven (afschrift).
Origineel
Politierapport / Ambtelijk schrijven (afschrift). 3 juni 1942 (datum van het rapport), met een latere aantekening van 22 juli 1942. [Linksboven]
No 46 A / 425 / 1 M. 1942 HR
[Middenboven]
3 Juni 1942
[Rechtsboven]
C / 2296
Distrikt I / A
Kontroleren.
J. v. Hoogveen
547
[Kop]
Waterlooplein
Thans Joden Markt
Verkoop van amfeting.
[Scheidingslijn]
——— A 81453 - 2 - 7 - 42 ———
[Tekst]
Naar aanleiding van klachten dat aan
Joden op het Waterlooplein nog amfeting
verkocht wordt. Van de zijde is door
ons laatstthans een diepgaand onderzoek
ingesteld.
Hierbij bleek dat deze klacht ongegrond is
daar niets is te bewijzen, terwijl ook
op of in de onmiddellijke omgeving dezer markt
geen bewijzen hiervan zijn, zoals spuiten,
watten of lege pakjes waarin goed verpakt zou zijn
aangetroffen, of spuiten of deelen daarvan.
Verder is door de marktmeester (controleur) medegedeeld
dat ook hem van de verkoop van voornoemd goed niets
en hiervan niets bekend is.
Evenmin leverde het onderzoek in huizen van
handelaren in goudvisch gedurende den dag
hier niets bijzonders op.
Wel is bekend dat L. Polak en S. Looper, handelaren
in visch op deze markt hebben bekend gemaakt
dat zij, indien zij iets merken, hiervan kennis
zouden geven aan de betreffende autoriteiten, omdat
zij niet, en ook hun andere Joodsche medeverkoopers,
het slachtoffer wenschen te worden van maatregelen
die bij eventueele maatregelen genomen kunnen
worden, als het voornoemde uit de hand zou loopen.
[Linksonder]
Aan de Hoofdcommissaris van
Politie te
Amsterdam.
[Rechtsonder]
Voor eensluidend afschrift.
J. v. Hoogveen
547
[Linkermarge, verticaal]
Gezien
22-7-’42
de Wit
--- * Onderwerp: Het rapport doet verslag van een onderzoek naar de vermeende illegale verkoop van amfetamine (door de schrijver gespeld als "amfeting") op de markt van het Waterlooplein.
* Resultaat: Het onderzoek levert geen bewijs op. Er zijn geen fysieke sporen gevonden zoals injectiespuiten of verpakkingsmateriaal. Zowel de marktmeester als de lokale handelaren ontkennen kennis van deze handel.
* Opmerkelijke details: Het document noemt specifiek handelaren in "goudvisch" en "visch". De genoemde kooplieden Polak en Looper tonen zich bereid om te collaboreren met de politie bij het signaleren van misstanden.
* Taalgebruik: Het document hanteert een zakelijke, ambtelijke stijl, kenmerkend voor politierapporten uit die periode.
--- * Historische periode: Juni 1942 was een kritieke fase in de Duitse bezetting van Nederland. De deportaties van Joden stonden op het punt te beginnen of waren net gestart.
* De Jodenmarkt: In 1941 stelde de bezetter specifieke markten in waar Joden nog mochten handelen en kopen. Het Waterlooplein was de grootste en bekendste hiervan.
* Amfetamine: Hoewel amfetamine (vaak onder de merknaam Benzedrine) indertijd legaal was voor medisch gebruik, ontstond er een levendige zwarte markt. In oorlogstijd werd het middel vaak gebruikt tegen vermoeidheid en honger.
* Angst voor represailles: De passage over Polak en Looper is veelzeggend. Zij wilden voorkomen dat de gehele Joodse gemeenschap op de markt gestraft zou worden ("collectieve maatregelen") door de Duitse bezetter vanwege individuele criminele vergrijpen. Dit illustreert de constante dreiging en de precaire positie waarin Joodse burgers zich bevonden.