Getypte brief met handgeschreven correcties en kanttekeningen. 23 juli 1942. Waarnemend Directeur (handtekening onleesbaar, mogelijk van de Dienst der Levensmiddelen). Referentie: VD/HB. De Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. [Getypte tekst met verwerking van doorhalingen en invoegingen]

VD/HB.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

46A/466/1 M.
23 Juli 1942.

aanvoer aal
Volendammers.

Hiermede heb ik de eer beleefd Uw aandacht voor het volgende te vragen.
De Volendammer kleinhandelaren, die hun toewijzing aal in Volendam ontvangen, doch deze op de markten te Amsterdam moeten verkoopen, [~~voeren~~] hun toewijzing vrijwel nimmer in levenden toestand [~~aan~~], doch [(handgeschreven invoeging:) bijna steeds] in gerookten toestand aan. Aangezien ik dit niet in het [~~algemeen~~] belang acht van de voedselvoorziening van Amsterdam een en ander trouwens naar mijn meening in strijd is met het 2e Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941, geef ik U in overweging de Nederlandsche Visscherijcentrale te verzoeken [(handgeschreven toevoeging:) de desbetreffende bepaling van] de Volendammers maatregelen te nemen, opdat deze niet zonder toestemming hun aal doen rooken. Voor de goede orde merk ik hierbij op, dat tegen de kleinhandelaren, die in de Amsterdamsche verdeeling zijn opgenomen en die de bepalingen van genoemd besluit overtreden, direct kan worden opgetreden onder andere door hen uit te sluiten [van de verdeeling] tegen de Volendammers kunnen dezerzijds evenwel geen maatregelen worden genomen.

De Directeur,
wnd.

[Handgeschreven kanttekeningen in de marge en onderaan]

• Links midden: de desbetreffende bepaling van
• Onder de tekst (midden): welke besluit: [gevolgd door strepen]
• Rechtsonder (diagonaal): toe te doen voordragen, dat aan genoemde bepaling scherp de hand zou worden gehouden.
• Linksonder (diagonaal): Naam Van Meurs op 25/ dec behoorlijk opgeheven. T is evenwel wegens niet rechtstreeks wonen opgeheven.

--- Dit document illustreert de strikte regulering van de vishandel tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het probleem is dat Volendamse handelaren hun toegewezen porties aal niet levend op de Amsterdamse markt aanbieden (zoals voorgeschreven), maar deze eerst roken.

Belangrijke punten uit de tekst:
1. Regelnaleving: Het roken van de aal zonder toestemming wordt gezien als een overtreding van het Visscherijbesluit 1941.
2. Handhavingsprobleem: Er bestaat een juridische frictie. Amsterdamse handelaren die de regels overtreden kunnen door de gemeente worden gestraft (uitsluiting van distributie), maar de gemeente heeft geen directe macht over de handelaren die buiten de Amsterdamse distributie vallen (de Volendammers).
3. Oplossingsrichting: De auteur adviseert de Wethouder om de Nederlandsche Visscherijcentrale (een door de bezetter gecontroleerd orgaan) in te schakelen om de regels af te dwingen.

De handgeschreven tekst onderaan lijkt een latere toevoeging (mogelijk december 1942) over een specifieke casus (Van Meurs), waarbij een vergunning of toewijzing is ingetrokken ("opgeheven") omdat de persoon in kwestie niet op de juiste plek woonachtig was.

--- In 1942 was de schaarste in Nederland groot. De Duitse bezetter had de economie strak georganiseerd onder het zogeheten "distributiestelsel". Producten zoals vis moesten via officiële kanalen en tegen vastgestelde prijzen worden verkocht om de zwarte markt tegen te gaan en de voedselvoorziening (ook voor Duitsland) te garanderen.

Het verwerken van vis (roken) buiten de officiële kanalen om werd gezien als een vorm van economische sabotage, omdat het de controle op de exacte hoeveelheden en de prijsvorming bemoeilijkte. De strijd tegen de "eigenmachtige" handel van de Volendammers was dus een prioriteit voor de ambtenaren van de voedselvoorziening in Amsterdam.