Officieel besluit (verordening). 9 mei 1942 (met ingang van 18 mei 1942). [Pagina 2]

1. De in het voorgaande lid bedoelde hoeveelheid wordt tijdig aan de betrokken groothandelaren en rookerijen ter kennis gebracht. Zij zijn verplicht er zorg voor te dragen, dat aflevering aan den afslag van deze hoeveelheid visch zoo gelijkmatig mogelijk over de geheele week wordt verdeeld.

§ 3.
Verdeeling van visch door den afslag.

Artikel 4.
De aan den afslag aangevoerde visch wordt door of namens den Burgemeester van Amsterdam, met inachtneming van de door de Centrale te geven aanwijzingen, onder de daarvoor in aanmerking komende kleinhandelaren verdeeld.

Artikel 5.
Het is den kleinhandelaren verboden visch als bedoeld in artikel 2 anders dan over den afslag te betrekken.

Artikel 6.
De voor de verdeeling in aanmerking komende kleinhandelaren worden als volgt ingedeeld:
a. winkeliers voor levende aal en paling;
,, ,, zoetwatervisch;
,, ,, zeevisch;
,, ,, gerookte aal, paling en gerookte zeevisch;
,, ,, garnalen.
b. marktkooplieden voor levende aal en paling;
,, ,, zoetwatervisch;
,, ,, zeevisch;
,, ,, gerookte aal, paling en gerookte zeevisch;
,, ,, garnalen.

Artikel 7.
De door den afslag toegewezen visch mag uitsluitend worden verkocht:
a. op de door den Burgemeester van Amsterdam daartoe aan te wijzen plaatsen;
b. in vischwinkels en vischhallen gevestigd te Amsterdam.

Artikel 8.
Alle bij de in artikel 4 bedoelde verdeeling toegewezen visch moet rechtstreeks van den afslag naar den winkel, de hal of aangewezen markt- of standplaats van den kleinhandelaar worden vervoerd.

Artikel 9.
De bij de verdeeling, als bedoeld in artikel 4, toegewezen visch mag, behoudens toestemming vanwege de Centrale, tot verkoop aan andere afnemers, uitsluitend aan consumenten worden verkocht.

Artikel 10.
Kleinhandelaren mogen slechts na verkregen toestemming van of vanwege de Centrale een daarbij aan te geven gedeelte van de hun bij de verdeeling toegewezen visch doen rooken bij een door de Centrale aangewezen rookerij.

Artikel 11.
De kleinhandelaren, die direct of indirect den goeden gang van zaken der verdeeling verstoren of in gevaar brengen, kunnen voor bepaalden of onbepaalden tijd van de in artikel 4 bedoelde verdeeling worden uitgesloten, onverminderd andere maatregelen, welke op grond van eenig ander wettelijk voorschrift kunnen worden genomen.

§ 4.
Slotbepaling.

Artikel 12.
1. Dit besluit, dat kan worden aangehaald als „Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941 (Regeling van de vischvoorziening van de gemeente Amsterdam)” wordt door publicatie in de daarvoor in aanmerking komende dag- en vakbladen, door openbare bekendmaking aan den

[Pagina 3]

afslag, alsmede per circulaire ter kennis van de betrokkenen gebracht en treedt in werking met ingang van 18 Mei 1942.
2. Tegelijkertijd treedt het Besluit No. 2 van de Nederlandsche Visscherijcentrale buiten werking.

's-Gravenhage, 9 Mei 1942.

NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE,
w. g. N. HAASNOOT, w. g. L. C. VAN AKEN,
Directeur. Secretaris.

Straffen bij overtreding van dit besluit.

Bij overtreding van dit besluit zijn de sancties van het Economisch Sanctiebesluit 1941 van toepassing.
Derhalve wordt degene, die handelt in strijd met de voorschriften, vervat in bovengenoemd besluit, gestraft met hechtenis van ten hoogste een jaar en/of met geldboete van ten hoogste vijf en twintigduizend gulden.
Degene, die de voorschriften, vervat in genoemd besluit, opzettelijk niet nakomt, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste 8 jaren en/of met geldboete van ten hoogste eenhonderd duizend gulden. * Doel van het document: Het reguleren van de visdistributie in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het document legt strikte regels op aan de gehele keten, van groothandel en rokerij tot aan de kleinhandelaar en de consument.
* Kernpunten:
* Centrale regie: De Burgemeester van Amsterdam voert de verdeling uit, maar handelt onder strikte instructies van de "Nederlandsche Visscherijcentrale".
* Verplichte afslag: Kleinhandelaren mogen alleen vis inkopen via de officiële afslag (art. 5).
* Categorisering: Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen winkeliers en marktkooplieden en de types vis die zij mogen verkopen (art. 6).
* Geografische beperking: Verkoop is alleen toegestaan op door de burgemeester aangewezen plekken binnen Amsterdam (art. 7).
* Consumentenfocus: Doorverkoop aan andere handelaren is verboden; de vis is uitsluitend bestemd voor de consument (art. 9).
* Sancties: De straffen voor overtreding zijn extreem zwaar (tot 8 jaar gevangenisstraf en 100.000 gulden boete), wat wijst op de ernst waarmee de bezetter en de gecontroleerde instanties de voedseldistributie en de bestrijding van de zwarte markt benaderden. Dit document stamt uit mei 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening was in deze tijd een kritiek punt. Om schaarste te beheersen en de distributie naar zowel de eigen bevolking als de bezettingsmacht te controleren, werd het "distributiestelsel" ingevoerd.

De Nederlandsche Visscherijcentrale was een van de 'bedrijfschappen' of centrale organen die door de bezetter werden ingezet (vaak voortbouwend op vooroorlogse crisiswetgeving) om de economie te centraliseren en te controleren (gelijkschakeling).

De nadruk op het Economisch Sanctiebesluit 1941 is kenmerkend voor deze periode. Dit besluit gaf de autoriteiten draconische middelen om economische delicten, zoals handel buiten de officiële kanalen om (de zwarte markt), hard aan te pakken. De handgeschreven markering bij Artikel 10 (over de rokerijen) suggereert dat dit specifieke punt van belang was voor de toenmalige gebruiker van dit document, mogelijk een inspecteur of een ondernemer in de visverwerking. C. van Aken N. Haasnoot Gemeente Amsterdam