Zakelijke correspondentie (brief). 22 juli 1942. Gebroeders DIL (Zoetwatervis, Visconserven, Palingrokerij, Zalmrokerij). Marktwezen, Vismarkt, Amsterdam. [Briefhoofd]
ZOETWATERVIS
VISCONSERVEN
PALINGROKERIJ
ZALMROKERIJ

Gebroeders DIL

TELEFOON No. 81355
POSTGIRO No. 23393
BANKIER:
TWENTSCHE BANK N.V.
ZAANDAM

HOOGSTRAAT 12
KOOG AAN DE ZAAN (HOLLAND)

KOOG AAN DE ZAAN, 22 Juli 1942

N° 46A/467/M. 1942 23/7

[Handgeschreven aantekening rechtsboven: onleesbare initialen]

Marktwezen
Vismarkt
A M S T E R D A M

M,

Den 14e Juli zonden wy U 7 pond gerookte aal,welke volgens een aan ons gezonden briefje "ter vernietiging zyn afgestaan",volgens Art. 5b Vischverordening.
Waar wy geen vischverordening kennen,vroegen wy Vrydag j.l.persoon-lyk aan de Hal om nadere inlichtingen,welke wy tot nu toe nog niet mochten ontvangen.Desgevraagd,vernamen wy van de Keuringdienst voor Waren te A'dam,dat bedoeld was art. 5b van het Vischbesluit,hetgeen ons wel bekend is.Tevens deelde men ons mee dat de gerookte aal was afgekeurd omdat de smaak en de hoedanigheid niet zóó was als die van vette paling.De kwaliteit op zich zelf was evenwel goed.
Deze aal was dan ook door ons levend verwerkt en vers gerookt, zodat over de kwaliteit niet valt te twyfelen,maar dat de aal zeer mager was is een feit.Om dit laatste kan ze toch niet worden afge-keurd! Keurt men de magere koeien van tegenwoordig ook af omdat ze niet zoo vet en fyn van smaak zyn als voorheen?
Het is nu eenmaal een feit dat de binnenaal niet bizonder vet is, vooral niet de soort van 88 ct.verkoop.Bovendien moet U in ~~aanmerking~~ aanmerking nemen dat de vissers byna hun gehele vangst aan de burgers verkopen en ons hoogstens de slechtste afstaan.
Ook vóór den oorlog stuurden wy deze soort aal naar Uw markt; vraagt U dat maar eens na by Hartog Wynschenk.
Alvorens wy U weer gerookte aal kunnen zenden,zien wy op het boven-staande Uw antwoord tegemoet.Ook op ons schryven over de 2 pond zeelt die U aftrok en de 2% commissie mochten wy tot nu toe geen antwoord ontvangen.
Inmiddels tekenen wy
Hoogachtend
Gebrs DIL,
[Handtekening]

Copie aan Vissery Centr.
verzonden. * Onderwerp: Een zakelijk geschil over de afkeuring en vernietiging van een partij gerookte aal (paling).
* Kern van het betoog: De Gebroeders Dil maken bezwaar tegen de afkeuring van 7 pond aal. De officiële reden was "vernietiging" op basis van een artikel uit het Vischbesluit. De afzenders stellen dat de aal weliswaar mager was, maar wel vers en van goede kwaliteit. Ze gebruiken een sarcastische vergelijking met "magere koeien van tegenwoordig" om de absurditeit van de afkeuring aan te tonen.
* Logistieke problemen: De brief schetst een beeld van de moeizame vishandel tijdens de bezetting. Vissers zouden hun beste vangst direct ("onderhands") aan burgers verkopen, waardoor de officiële rokerijen enkel de magere restpartijen overhouden.
* Referenties: Er wordt verwezen naar Hartog Wynschenk (waarschijnlijk een bekende handelaar op de Amsterdamse vismarkt) en de Visserij-Centrale.
* Toon: De toon is zakelijk maar beslist ontevreden en kritisch naar het controlerende orgaan (Marktwezen). * Historische context: De brief dateert uit juli 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselschaarste begon nijpend te worden, wat de opmerking over "magere koeien" verklaart.
* Regulering: De "Vissery Centr." (Visserij-Centrale) was een door de bezetter gecontroleerd orgaan dat de distributie en prijzen van vis reguleerde. Het "Vischbesluit" vormde de wettelijke basis voor kwaliteitscontroles.
* Taalgebruik: Het gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' (bijv. 'wy', 'vrydag', 'schryven') was in die tijd gebruikelijk op veel Nederlandse typemachines en in bepaalde spellingsconventies.
* Economie: De vermelding van "88 ct. verkoop" geeft een indicatie van de gereguleerde prijzen in die periode. Het feit dat vissers hun vangst liever direct aan burgers verkochten, wijst op de bloeiende zwarte markt of informele handel buiten de officiële kanalen om.