25 oktober 1939. MARKTWEZEN AMSTERDAM
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
No. 26/68/2 M.
BIJLAGE
ONDERWERP:

AMSTERDAM (W.) 25 October 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer H. Martens,
Napierdwarsstraat 4
IJmuiden.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Dapperstraat te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog vóór 29 October a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.

Ik wys U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 30 October a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.

Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellyk myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. Deze brief dient als een officiële ingebrekestelling. De heer Martens, een marktkoopman woonachtig in IJmuiden, heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de Dapperstraatmarkt in Amsterdam-Oost. De toon van de brief is strikt formeel en juridisch van aard, waarbij direct verwezen wordt naar het 'Reglement op de Markten'.

Opvallend is de gehanteerde spelling (bijvoorbeeld 'hierby', 'wys', 'blyft'), die de ambtelijke standaard van die tijd weerspiegelt. De brief bevat een expliciete waarschuwing: het niet tijdig betalen leidt tot het onherroepelijk verlies van de vaste standplaats. Wel wordt er een clausule voor overmacht geboden; indien de koopman door ziekte of armoede ('steun') niet kan betalen, kan de intrekking worden stopgezet mits dit direct wordt gemeld. Het document is gedateerd op 25 oktober 1939. Hoewel de Tweede Wereldoorlog in september 1939 was uitgebroken met de Duitse inval in Polen, was Nederland op dit moment nog strikt neutraal. Het dagelijks leven en de bureaucratie functioneerden nog volgens de vooroorlogse normen.

De Dapperstraatmarkt was indertijd, net als nu, een van de belangrijkste volksmarkten van Amsterdam. Voor veel handelaren was een 'vaste plaats' op deze markt hun enige bron van bestaan. De verwijzing naar het 'steun trekken' refereert aan de karige werklozenzorg uit de crisisjaren dertig, wat aangeeft dat veel marktkooplieden in een financieel precaire situatie verkeerden. De Dienst van het Marktwezen was gevestigd aan de Jan van Galenstraat, de plek waar ook de Centrale Markthallen lagen, het kloppende hart van de Amsterdamse voedseldistributie.