Archief 745
Inventaris 745-384
Pagina 599
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Verzoekschrift / zakelijke brief.

3 augustus 1942. Van: Hendrikus Johannes Zwaan K.Zn. (geboren 1 juli 1917).

Origineel

Verzoekschrift / zakelijke brief. 3 augustus 1942. Hendrikus Johannes Zwaan K.Zn. (geboren 1 juli 1917). [Linksboven:] No 46^A/510/1
[Paars stempel met rood kruis:] Afw. 342
[Rechtsboven:] 46^A/510/2 / m. Cam.

A’DAM. 3. 8. ’42

MIJNHEER:
ONDERGETEEKENDE
HENDRIKUS JOHANNES ZWAAN. K.ZN.
GEB. 1 JULI 1917 TE AMSTERDAM.
WONENDE: GRENSSTRAAT 43 HUIS
TE AMSTERDAM. O. BEROEP: VISCH,,
VENTER. VERZOEKT BIJ DEZE
EEN RUIMERE TOEWIJZING
ZOETWATERVISCH EN GARNALEN
GEZIEN DE GROOTE HOEVEEL,,
HEDEN GARNALEN DIEN IK ALTIJD
OMGEZET HEB, ACHT IK MIJ OP
DEZEN GRONDEN GERECHTIGD
TOT EEN GROOTERE TOEWIJZING.
EEN VERHOOGING VAN ZOET,,
WATERVISCH GROND IK OP DEN
VOLGENDEN REDEN: DE ZOETWA,,
TERVISCH IS PRACTISCH HEEL
WEINIG DOOR ARIËRS VERKOCHT
GEWORDEN, UITGEZONDERD
SNOEKBAARS DIEN IK OOK VEEL
VERKOCHT HEB. DE HANDEL IN
ZOETWATERVISCH BERUSTE De brief is een formeel verzoek van een Amsterdamse visboer aan een instantie (waarschijnlijk de distributiedienst of een handelsorganisatie) tijdens de Tweede Wereldoorlog. De schrijver voert twee argumenten aan voor een groter quotum:
1. Zijn historisch hoge omzet in garnalen.
2. Een ideologisch/economisch argument: hij stelt dat de handel in zoetwatervis voorheen nauwelijks door "Ariërs" werd uitgeoefend. Hiermee suggereert hij dat er door het wegvallen van Joodse handelaren (die door de bezetter uit het economische leven werden verbannen) ruimte en noodzaak is voor niet-Joodse handelaren om dit gat in de markt te vullen.

De tekst breekt af aan het einde van de pagina bij het woord "BERUSTE" (waarschijnlijk vervolgd met "bij Joden" of een soortgelijke strekking op een volgende pagina). Het document dateert uit augustus 1942, een periode waarin de Jodenvervolging in Nederland in volle gang was en de "Arisering" van de economie (het overnemen van Joodse bedrijven door niet-Joden) werd gestimuleerd. De vissector in Amsterdam, met name de handel in zoetwatervis, had van oudsher een sterke Joodse vertegenwoordiging.

De brief illustreert hoe gewone burgers de retoriek en de maatregelen van de bezetter (zoals het onderscheid tussen "Ariërs" en Joden) gebruikten in hun officiële correspondentie om hun eigen economische positie te verbeteren of veilig te stellen in een tijd van schaarste en rantsoenering. Het rode kruis door het nummer "Afw. 342" (waarschijnlijk "Afwijzing") suggereert dat het verzoek mogelijk in eerste instantie was afgewezen of dat er een administratieve beslissing over is genomen.

Samenvatting

De brief is een formeel verzoek van een Amsterdamse visboer aan een instantie (waarschijnlijk de distributiedienst of een handelsorganisatie) tijdens de Tweede Wereldoorlog. De schrijver voert twee argumenten aan voor een groter quotum:
1. Zijn historisch hoge omzet in garnalen.
2. Een ideologisch/economisch argument: hij stelt dat de handel in zoetwatervis voorheen nauwelijks door "Ariërs" werd uitgeoefend. Hiermee suggereert hij dat er door het wegvallen van Joodse handelaren (die door de bezetter uit het economische leven werden verbannen) ruimte en noodzaak is voor niet-Joodse handelaren om dit gat in de markt te vullen.

De tekst breekt af aan het einde van de pagina bij het woord "BERUSTE" (waarschijnlijk vervolgd met "bij Joden" of een soortgelijke strekking op een volgende pagina).

Historische Context

Het document dateert uit augustus 1942, een periode waarin de Jodenvervolging in Nederland in volle gang was en de "Arisering" van de economie (het overnemen van Joodse bedrijven door niet-Joden) werd gestimuleerd. De vissector in Amsterdam, met name de handel in zoetwatervis, had van oudsher een sterke Joodse vertegenwoordiging.

De brief illustreert hoe gewone burgers de retoriek en de maatregelen van de bezetter (zoals het onderscheid tussen "Ariërs" en Joden) gebruikten in hun officiële correspondentie om hun eigen economische positie te verbeteren of veilig te stellen in een tijd van schaarste en rantsoenering. Het rode kruis door het nummer "Afw. 342" (waarschijnlijk "Afwijzing") suggereert dat het verzoek mogelijk in eerste instantie was afgewezen of dat er een administratieve beslissing over is genomen.

Kooplieden in dit dossier 4

Brasem (blei), meun, sneep en winde boven 1/2 kg Barbeel en kroeskarper Waterlooplein 0,41
dhr. Dinkgreve (voorzitter) Waterlooplein 0,30
Voorn en kolblei 250 gram en zwaarder en serpeling Waterlooplein 0,30
B. Gramsteman Waterlooplein 0,26