Handgeschreven brief (verzoekschrift). 3 augustus 1942. Nº 46A/514/1 [stempel: M. 1942] [potlood: afwijzen (doorgehaald)] [rode streep] 46A/514/2

Amsterdam 3 Aug 1942
Mijn heer w. Com.

Aangezien ik in de verdeeling ben voor
gerookte Aal, en daar 1 enkele toewysing
voor hebt vraag ik u beleefd, of dat ver-
hoogd kan worden. U heeft toen tegen
mij gezegd, dat ik een haringvreter ben,
en dat ik dus recht had op haring, maar
nu er geen haring komt, is dat wel wat
weinig. Ik heb toen een papier onderteekend
dat ik geen Aal buiten de markt om
mag koopen, anders ben ik strafbaar. Maar
ik heb toen nog een papier ontvangen,
en er staat in Artikel 6, dat markt-
kooplieden voor gerookte Aal en Paling
en anderen artikelen, vallen onder deze
bepaling. Nu ik dan ook marktkoopman
ben, vraag ik u nogmaals beleefd of die
toewysing gerookte Aal van mij niet verhoogd
kan worden op een dubbelen, en of ik
niet wat gepelde garnalen kan krijgen. * Inhoud: De schrijver, een marktkoopman, verzoekt om een verhoging van zijn toewijzing voor gerookte aal. Hij voert aan dat hij voorheen vooral in haring handelde (door de ambtenaar blijkbaar "haringvreter" genoemd), maar dat er nu geen haring beschikbaar is. Omdat hij officieel heeft getekend dat hij geen vis op de zwarte markt ("buiten de markt om") zal kopen, komt hij nu voorraad tekort. Hij beroept zich op "Artikel 6" van de geldende reglementen om een verdubbeling van zijn quotum en een toewijzing van gepelde garnalen te verkrijgen.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is beleefd en formeel ("vraag ik u beleefd"), maar ook direct. De spelling is conform de tijd (bijv. "onderteekend", "toewysing"). De term "haringvreter" lijkt hier een informele of zelfs ietwat neerbuigende term van een ambtenaar voor een haringhandelaar, die de schrijver nu als argument gebruikt.
* Administratieve sporen: De doorgehaalde notitie "afwijzen" suggereert een aarzeling in het besluitvormingsproces. Mogelijk werd het verzoek in eerste instantie afgewezen, maar later heroverwogen of werd de afwijzing simpelweg nog niet definitief gemaakt. Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische realiteit tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Door de schaarste was de handel in voedsel, waaronder vis, volledig gereguleerd via een distributiesysteem. Marktkooplieden waren afhankelijk van officiële "toewijzingen" van overheidswege.

De vermelding dat de koopman strafbaar is als hij buiten de markt om koopt, wijst op de strenge controles op de zwarte handel. De afwezigheid van haring ("nu er geen haring komt") was een direct gevolg van de oorlogsvoering op de Noordzee, waardoor de Nederlandse visserij grotendeels stillag. Kleine ondernemers moesten zich door een woud van artikelen en bepalingen worstelen om hun nering voort te kunnen zetten.