Archief 745
Inventaris 745-386
Pagina 107
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Zakelijke correspondentie (briefkaart of briefpapier op klein formaat) met ambtelijke aantekeningen.

30 september 1942 (met latere administratieve verwerkingsdata tot 26 oktober 1942). Van: K. Visser, IJmuider Vischhandel, Koninginneweg 155 b, Amsterdam.

Origineel

Zakelijke correspondentie (briefkaart of briefpapier op klein formaat) met ambtelijke aantekeningen. 30 september 1942 (met latere administratieve verwerkingsdata tot 26 oktober 1942). K. Visser, IJmuider Vischhandel, Koninginneweg 155 b, Amsterdam. [Rechtsboven:] K 1328

IJMUIDER VISCHHANDEL
46a/694/1 M. 1942 1/w [gehandtekend/gestempeld over tekst]
K. VISSER
KONINGINNEWEG 155 b,
TEL. 28518, AMSTERDAM

AMSTERDAM-Z., 30 Sept. 1942.

[Rechtsboven in handschrift:] n.v. mosselen dossier

[Midden:]
W.H.
Verzoeke beleefd om opgenomen te worden van de verdeeling van mosselen. Ik heb altijd mosselen verkocht.

Hoogachtend,
[Handtekening] K Visser

[Linkerzijde, grote stempel:]
Geen Recht
Afgewezen
[Handtekening/Paraaf] K.L.

[Linkerzijde, datumstempel:]
12 OCT. 1942

[Rechtsonder, schuin geschreven in ander handschrift:]
Afwijzen
Heeft vorig
jaar geen
mosselen verkocht
23 - 10 - '42
de Valk
46a/694/2
26/10/42
[Paraaf] Ag Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratie rondom de voedselvoorziening in bezet Nederland. De heer K. Visser, eigenaar van de 'IJmuider Vischhandel' in Amsterdam, dient op 30 september 1942 een formeel verzoek in om mee te mogen doen aan de "verdeeling" (distributie) van mosselen. Hij voert als argument aan dat hij altijd mosselen heeft verkocht.

De administratieve afhandeling is echter ongunstig voor de aanvrager. Op het document zijn verschillende stadia van afwijzing te zien:
1. Een interne notitie (gedateerd 23-10-'42 door ene De Valk) adviseert om de aanvraag af te wijzen omdat de aanvrager het voorgaande jaar geen mosselen zou hebben verkocht. Dit was destijds een veelgebruikt criterium om schaarse goederen toe te wijzen: men moest kunnen aantonen dat men een gevestigde handelaar was in dat specifieke product.
2. Er is een grote stempel geplaatst met de tekst "Geen Recht" en "Afgewezen", gedateerd op 12 oktober 1942. (Opmerkelijk is dat de datumstempel eerder lijkt te zijn gezet dan de handgeschreven motivatie van 23 oktober, wat kan duiden op een complexe interne dossierroute).
3. Het dossier wordt uiteindelijk op 26 oktober 1942 definitief gearchiveerd (geparafeerd door 'Ag'). Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) kwam de gehele economie, en met name de voedselvoorziening, onder streng overheidstoezicht te staan (de zogenaamde distributie). Winkeliers en handelaren waren afhankelijk van toewijzingen door rijksbureaus.

In 1942 was de schaarste aan voedsel al aanzienlijk. De handel in vis en schelpdieren werd strikt gereguleerd om zwarte handel te voorkomen en de Duitse bezetter van voorraden te voorzien. Voor kleine ondernemers zoals K. Visser betekende een afwijzing van zo'n verzoek vaak een aanzienlijk verlies aan inkomsten, aangezien zij zonder officiële toewijzing geen legale handel konden drijven. De eis dat men in het referentiejaar (vaak 1939 of 1940) al in het product handelde, werd strikt gehandhaafd om de groei van het aantal handelaren in schaarse producten te beperken.

Samenvatting

Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratie rondom de voedselvoorziening in bezet Nederland. De heer K. Visser, eigenaar van de 'IJmuider Vischhandel' in Amsterdam, dient op 30 september 1942 een formeel verzoek in om mee te mogen doen aan de "verdeeling" (distributie) van mosselen. Hij voert als argument aan dat hij altijd mosselen heeft verkocht.

De administratieve afhandeling is echter ongunstig voor de aanvrager. Op het document zijn verschillende stadia van afwijzing te zien:
1. Een interne notitie (gedateerd 23-10-'42 door ene De Valk) adviseert om de aanvraag af te wijzen omdat de aanvrager het voorgaande jaar geen mosselen zou hebben verkocht. Dit was destijds een veelgebruikt criterium om schaarse goederen toe te wijzen: men moest kunnen aantonen dat men een gevestigde handelaar was in dat specifieke product.
2. Er is een grote stempel geplaatst met de tekst "Geen Recht" en "Afgewezen", gedateerd op 12 oktober 1942. (Opmerkelijk is dat de datumstempel eerder lijkt te zijn gezet dan de handgeschreven motivatie van 23 oktober, wat kan duiden op een complexe interne dossierroute).
3. Het dossier wordt uiteindelijk op 26 oktober 1942 definitief gearchiveerd (geparafeerd door 'Ag').

Historische Context

Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) kwam de gehele economie, en met name de voedselvoorziening, onder streng overheidstoezicht te staan (de zogenaamde distributie). Winkeliers en handelaren waren afhankelijk van toewijzingen door rijksbureaus.

In 1942 was de schaarste aan voedsel al aanzienlijk. De handel in vis en schelpdieren werd strikt gereguleerd om zwarte handel te voorkomen en de Duitse bezetter van voorraden te voorzien. Voor kleine ondernemers zoals K. Visser betekende een afwijzing van zo'n verzoek vaak een aanzienlijk verlies aan inkomsten, aangezien zij zonder officiële toewijzing geen legale handel konden drijven. De eis dat men in het referentiejaar (vaak 1939 of 1940) al in het product handelde, werd strikt gehandhaafd om de groei van het aantal handelaren in schaarse producten te beperken.

Kooplieden in dit dossier 9

A. Goldberg Uilenburg
M. v. d. Heijden Uilenburg
A v Duinhof Uilenburg
C. Blanken Uilenburg
H. Westerveld Uilenburg
J. de Nobel Uilenburg
T. Heefkerk Uilenburg
G. Slappendel Uilenburg

Gerelateerde Documenten 2