Ambtsbericht/Rapport van de Inspectie Marktwezen. 16 januari 1939. [Linksboven:]
Marktafval
Ten Katestraat

[Rechtsboven:]
2e Boerhaavestraat 53
Nº 27/5/1 M. 1939
Den Heer Inspecteur Marktwezen.

[Inhoud:]
Zaterdagavond 14/1 '39 heeft de heer Reijngoud de plekhoudster no. 76, Mw E Ferro-Stork verzocht het onder haar stal aanwezig papierafval op te ruimen. Haar antwoord was: „Ik? ... daar prakiseer ik niet over.” Zij heeft het dan ook laten liggen.

Maandag 16/1 '39 heb ik haar andermaal de desbetreffende circulaire ter hand gesteld en haar doen opmerken dat zij verkeerd heeft gehandeld door den heer Reijngoud het vorenomschreven antwoord te geven.

Andermaal deelde zij mede dat zij er niet aan dacht eenig papierafval op te ruimen en geen afvalbak wilde aanschaffen. Het papierafval had zij niet neergeworpen, doch lag reeds op straat toen zij haar plaats innam.

Ik mocht haar gerust rapporteeren, want zij vermende dat de Directeur redelijker zou zijn dan wij. Ondanks de vele opmerkingen en de circulaire beseft zij niet verkeerd te hebben gehandeld.

Van de voorwaardelijke straffen, inzake deze overtredingen is een bevredigende werking uitgegaan, weshalve ik voorstel Mw E Ferro-Stork twee dagen voorwaardelijk het recht te ontnemen voor een plaats op de markt.

[Onderaan:]
Amsterdam 16 Januari '39
[Onleesbare handtekening]

[Ingevoegd in rood/blauw onderaan:]
27/5/2 Model
In verband met het bovenstaande stel ik u voor Mevr Ferro-Stork voorwaardelijk het recht te ontnemen een plaats op een der markten in te nemen en voor 2 dagen. Het document is een verslag van een inspecteur van het Amsterdamse Marktwezen over een incident op de Ten Katemarkt. De kern van de zaak is de weigering van een marktkoopvrouw (Mevr. E. Ferro-Stork, plaats 76) om papierafval onder haar kraam op te ruimen.

Belangrijkste punten uit het rapport:
* Ongehoorzaamheid: De verkoopster reageerde op 14 januari 1939 brutaal ("daar prakiseer ik niet over") op een verzoek van een ambtenaar (dhr. Reijngoud).
* Recidive en houding: Ondanks een officieel gesprek en het overhandigen van een circulaire (regelgeving) op 16 januari, bleef zij weigerachtig. Zij claimde dat het afval er al lag en weigerde een verplichte afvalbak aan te schaffen.
* Provocatie: Zij daagde de inspecteur uit om een rapport op te maken, in de veronderstelling dat de directeur van de markten soepeler zou oordelen.
* Sanctievoorstel: De inspecteur adviseert een voorwaardelijke straf: het ontzeggen van de marktplaats voor de duur van twee dagen. Dit document stamt uit het begin van 1939, een periode waarin de gemeente Amsterdam de discipline en hygiëne op de markten probeerde te professionaliseren door middel van strikte reglementen en circulaires.

De Ten Katemarkt was (en is) een drukke volksmarkt in Amsterdam Oud-West. De interactie in de tekst toont de spanning tussen de marktkooplieden, die vaak een eigenwijze en onafhankelijke houding hadden, en de groeiende bureaucratie en handhaving van de gemeentelijke overheid. De term "prakiseer" (prakkezeer) is een typische volkstalige uitdrukking voor "nadenken" of "overwegen", wat de informele en rebelse toon van de verkoopster illustreert. Het voorstellen van een "voorwaardelijke straf" was een veelgebruikte methode om ondernemers tot naleving te dwingen zonder hen direct hun inkomen volledig te ontnemen. E. Ferro Marktwezen (Inspecteur) Gemeente Amsterdam Marktwezen