9 oktober 1942 Onbekend (waarschijnlijk een gemeentelijk afdelingshoofd, aangeduid met initialen VD/HB) (Handgeschreven bovenaan:)
Imp
Verzonden 9/10

(Getypt rechtsboven:)
VD/HB.

(Adres:)
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

(Kenmerk en datum:)
46A/714/2 M. 1. 9 October 1942.

(Onderwerp, onderstreept:)
Verzoek W.v.d.Kraats
om op standplaats te
mogen verkoopen.

Onder terugzending van het met U/w kantbrief d.d. 1 dezer om advies ontvangen stuk No.259 L.M.1942, heb ik de eer U te berichten, dat omtrent den verkoop op standplaatsen op 5 October j.l. onder No. 46A/4/74 M. een gemeenschappelijk rapport is uitgebracht door den Gemeentelijken Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden en mij. Indien U het daarin ingenomen standpunt zou overnemen, beteekent dit, dat dan de verkoop van alle soorten visch op de markten is geconcentreerd.

In verband met de consequenties acht ik het dan ongewenscht, om het verzoek van adressant in te willigen. Ik merk hierbij op, dat de mogelijkheid kan worden overwogen om adressant toe testaan, zijn met glas ombouwde kar op de markt te plaatsen.

Ik geef U derhalve beleefd in overweging op het onderhavige verzoek afwijzend te beschikken.

--- Deze brief is een formeel administratief advies binnen een gemeentelijk apparaat. De kern van de zaak is de regulering van de detailhandel in vis. De aanvrager, W. v.d. Kraats, wil vis verkopen vanaf een standplaats (buiten de markt), maar krijgt een negatief advies.

De argumentatie steunt op een beleid van "concentratie": de gemeente wil de verkoop van vis centraliseren op de officiële markten. De opsteller van de brief verwijst naar een gezamenlijk rapport met de "Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden". Er wordt een klein compromis gesuggereerd: de man mag wel op de markt staan met zijn specifieke kar. De brief is een schoolvoorbeeld van de strakke, hiërarchische ambtelijke correspondentie uit die tijd.

--- De datum, 9 oktober 1942, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit verklaart de grote nadruk op "Levensmiddelen" en "Distributieaangelegenheden". Vanwege de schaarste en de oorlogsomstandigheden was de handel in voedsel volledig gereguleerd en aan strenge distributieregels onderworpen.

Het beleid om verkoop te concentreren op markten had waarschijnlijk een controlerende functie: op een centrale markt konden de autoriteiten (en de bezetter) makkelijker toezicht houden op de prijzen, de kwaliteit en de rechtmatige verdeling van de schaarse goederen via het bonnenstelsel. De "kantbrief" waarnaar verwezen wordt, was een brief waarbij een binnengekomen stuk voor advies aan een andere afdeling werd doorgeleid door in de kantlijn (marge) een opdracht te schrijven.