Archief 745
Inventaris 745-386
Pagina 316
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

12 november 1942 (gebaseerd op handgeschreven aantekening rechtsboven). Van: Johan Pulting (marktkoopman). Aan: De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam.

Origineel

Handgeschreven verzoekschrift/brief. 12 november 1942 (gebaseerd op handgeschreven aantekening rechtsboven). Johan Pulting (marktkoopman). De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. [Stempel linksboven:] No 46a/755/I M. 1942 [met handgeschreven toevoeging:] 14/10 [en paraaf]

[Handgeschreven aantekeningen rechtsboven:]
1 X Zeevisch
2 X ongep. garnalen
Amsterdam 12-11-42

[Met potlood genoteerd:]
mr. Com.
vischwinst

[Hoofdtekst:]
Den Heer Directeur van
Marktwezen alhier

Weledelen Heer
Ondergetekende Johan Pulting verzoekt u beleefd
of hij ook op zijn naam voor een toeweisings kaart
van mosellen in aanmerking kan komen
Wij hebben een vaste staan plaats op de markt
Albert Cuipstr en verkochten in de jaren 1940-41-42
veel vis en mosellen. Maar nu met de vis
distributie zijn wij uit gesloten van alle Zee -
Zoetwatervis garnalen en aal en daar mee is
ons bestaan te niet gegaan. Waarom? wij zijn
uitgesloten is ons nog steeds een raadsel
Mijn vrouw is al van kind af van mag ik wel
zeggen in de vis handel En bekend op de vismarkt
onder de naam van Jans de kat. ook om dat haar
vader en moeder vroegere jaren al op de vismarkt
waren. En daar bij zijn wij twee menschen van
elk 55 jaar oud. dus voor ons is ergens anders
niets te verdienen Wij hebben ook nog nooit met
politie of justisie in aanraking geweest dus twee
nette menschen. Nu heeft mijn vrouw maar alleen
een toeweising voor mosselen op haar naam als wij
nu maar enkell een toeweising voor
Zoetwatervis en garnalen kregen dan waren wij ook In deze brief wendt Johan Pulting zich tot de directeur van het Amsterdamse Marktwezen met een dringend verzoek om een handelsvergunning (toewijzingskaart).

Kernpunten van het betoog:
* Economische noodzaak: Door de nieuwe regels rondom visdistributie is het echtpaar hun broodwinning kwijtgeraakt. Ze zijn uitgesloten van de handel in vrijwel alle vissoorten, wat hun "bestaan te niet" heeft gedaan.
* Traditie en ervaring: Pulting benadrukt dat zijn vrouw, bekend onder de volksnaam "Jans de kat", uit een echte visverkopersfamilie komt en al van jongs af aan in het vak zit op de Albert Cuypmarkt.
* Sociale status: De schrijver benadrukt dat zij "nette menschen" zijn van 55 jaar oud die nog nooit met de politie in aanraking zijn gekomen. Dit was een veelgebruikt argument om de gunst van een ambtenaar te winnen: men is een oppassende burger die hulp verdient.
* Bescheidenheid: Hij vraagt specifiek om een toewijzing op zijn eigen naam (naast die van zijn vrouw voor mosselen) om de handel in zoetwatervis en garnalen te kunnen hervatten.

De brief is een sprekend voorbeeld van hoe kleine zelfstandigen probeerden te overleven binnen de steeds verstikkender wordende bureaucratie van de bezettingstijd. Het document dateert uit november 1942, een periode waarin de Duitse bezetter de Nederlandse economie steeds strakker reguleerde via een distributiesysteem.

  1. Visdistributie: Vis was in de oorlogsjaren een belangrijk vervangmiddel voor vlees, dat schaars was. De handel werd echter streng gecontroleerd om de zwarte markt tegen te gaan en de bevoorrading (ook richting Duitsland) te garanderen. Handelaren hadden officiële 'toewijzingen' nodig om vis te mogen inkopen en verkopen.
  2. De Albert Cuyp: De markt aan de Albert Cuypstraat was het hart van de handel in de Amsterdamse Pijp. Tijdens de oorlog veranderde het karakter van de markt door schaarste en het wegvoeren van de vele Joodse marktkooplieden.
  3. Bureaucratie onder bezetting: Burgers waren voor hun basisbehoeften en inkomen volledig afhankelijk van overheidsinstanties zoals het Marktwezen. Verzoekschriften zoals deze tonen de persoonlijke wanhoop achter de ambtelijke dossiers; voor de familie Pulting betekende een 'nee' op deze brief directe armoede.
  4. Terminologie: "Jans de kat" is een typisch voorbeeld van een Amsterdamse markt-bijnaam, wat duidt op een sterke lokale worteling en reputatie binnen de volksbuurt. Marktwezen Politie

Samenvatting

In deze brief wendt Johan Pulting zich tot de directeur van het Amsterdamse Marktwezen met een dringend verzoek om een handelsvergunning (toewijzingskaart).

Kernpunten van het betoog:
* Economische noodzaak: Door de nieuwe regels rondom visdistributie is het echtpaar hun broodwinning kwijtgeraakt. Ze zijn uitgesloten van de handel in vrijwel alle vissoorten, wat hun "bestaan te niet" heeft gedaan.
* Traditie en ervaring: Pulting benadrukt dat zijn vrouw, bekend onder de volksnaam "Jans de kat", uit een echte visverkopersfamilie komt en al van jongs af aan in het vak zit op de Albert Cuypmarkt.
* Sociale status: De schrijver benadrukt dat zij "nette menschen" zijn van 55 jaar oud die nog nooit met de politie in aanraking zijn gekomen. Dit was een veelgebruikt argument om de gunst van een ambtenaar te winnen: men is een oppassende burger die hulp verdient.
* Bescheidenheid: Hij vraagt specifiek om een toewijzing op zijn eigen naam (naast die van zijn vrouw voor mosselen) om de handel in zoetwatervis en garnalen te kunnen hervatten.

De brief is een sprekend voorbeeld van hoe kleine zelfstandigen probeerden te overleven binnen de steeds verstikkender wordende bureaucratie van de bezettingstijd.

Historische Context

Het document dateert uit november 1942, een periode waarin de Duitse bezetter de Nederlandse economie steeds strakker reguleerde via een distributiesysteem.

  1. Visdistributie: Vis was in de oorlogsjaren een belangrijk vervangmiddel voor vlees, dat schaars was. De handel werd echter streng gecontroleerd om de zwarte markt tegen te gaan en de bevoorrading (ook richting Duitsland) te garanderen. Handelaren hadden officiële 'toewijzingen' nodig om vis te mogen inkopen en verkopen.
  2. De Albert Cuyp: De markt aan de Albert Cuypstraat was het hart van de handel in de Amsterdamse Pijp. Tijdens de oorlog veranderde het karakter van de markt door schaarste en het wegvoeren van de vele Joodse marktkooplieden.
  3. Bureaucratie onder bezetting: Burgers waren voor hun basisbehoeften en inkomen volledig afhankelijk van overheidsinstanties zoals het Marktwezen. Verzoekschriften zoals deze tonen de persoonlijke wanhoop achter de ambtelijke dossiers; voor de familie Pulting betekende een 'nee' op deze brief directe armoede.
  4. Terminologie: "Jans de kat" is een typisch voorbeeld van een Amsterdamse markt-bijnaam, wat duidt op een sterke lokale worteling en reputatie binnen de volksbuurt.

Locaties

Albert Cuypmarkt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla A.G.F. (Groenten): Wortel Dieren: Kat Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Garnalen Vis & Zee: Mossel Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Vis & Zee: Zeevis Vis & Zee: Zoetwatervis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen Politie

Kooplieden in dit dossier 9

A. Goldberg Uilenburg
M. v. d. Heijden Uilenburg
A v Duinhof Uilenburg
C. Blanken Uilenburg
H. Westerveld Uilenburg
J. de Nobel Uilenburg
T. Heefkerk Uilenburg
G. Slappendel Uilenburg

Gerelateerde Documenten 2