Inspectierapport van de Gemeente Amsterdam, Afdeling Marktwezen. 6 oktober 1939 (datum rapport), 17 oktober 1939 (besluitvorming). [Linkerbovenhoek, blauw krijt/potlood:]
Zaakstelling w. d. Markt
vorderen vergunning
v/ingl. bij H.v.M. 3/10 v/Afd. M - 2/3
ruimlein - Za markt.

[Midden boven:]
Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier
Rapport
[Stempel:] Nº 25/192/1 M. 1939 [Handgeschreven:] 17/10

[Hoofdtekst:]
De navolgende kooplieden bevonden zich op 6 Oct '39, bij een door mij gehouden controle om ± 9.00 u n.m. als hulpen zonder toestemming van Nieuwe Marktwegen:

1. 1e w. 42 B. Schelvis (man ± 40 j.) Alb. Cuypstr 146 II
2. 2e w. 85 D. Wendel (man ± 66 j.) v. J. v. d. Heydenstr 34 II
3. 90 D. J. Heitz (man ± 50 j.) St Willebrordusstr 113 II
4. 2e w. 220 M. Hangjas (zoontje ± 12 j.) Rapenburgerstr 16 III
5. F. 154 M. Polak (jongen ± 12 j.) Kr. Mijdrechtstr 15 II
   (bovendien ledige doeken ontbreken)
6. 2e w. 299 H. Padberg (jongen ± 12 j.) Rustenburgerstr 362 I
7. 1e w. kl. 483 H. Slomp (man ± 20 j.) Nieuwendijk 6 III

Ams 6 Oct '39
Verzoeke zij niet verder toest. te laten etc. 27/10-39 G. Mouwes jr

[Rechterzijde, aangehechte nota:]
F en Padberg.
Hierbij verzoek ik U B. Schelvis en Slomp een waarschuwing te doen toekomen en D. Wendel, M. Hangjas en M. Polak voorwaardelijk te straffen met een dag. D. J. Heitz is onmiddellijk 2 dagen gestraft, m.i. afwachten of dit voldoende is. Ook van dit feit zal echter aanteekening worden gehouden.
17-10-'39
dillon

A.v.z.
25/124/12 m '39 7/8
25/148/2 m '39 25/8
25/155/4 m '39 14/9
25/129/20 m '39 3/8
afvol

[Rechtsonder op nota:]
↑ Bovenstaande uitvoeren
17-10 '39
WE [geparafeerd] Dit document is een ambtelijk verslag van een controle op de Amsterdamse markten (zeer waarschijnlijk de Albert Cuypmarkt, gezien de adressen van de betrokkenen) in oktober 1939. De kern van de overtreding is het werken als markthulp zonder de benodigde officiële toestemming.

Opvallend is de variatie in leeftijd van de 'overtreders', variërend van 12-jarige jongens ("zoontje", "jongen") tot een 66-jarige man. Dit wijst op het informele karakter van de hulp op de markt, waarbij vaak familieleden of buurtgenoten werden ingezet.

De administratieve afhandeling toont een trapsgewijs sanctiebeleid:
1. Waarschuwing: Voor de heren Schelvis en Slomp.
2. Voorwaardelijke straf: Een dag ontzegging voor Wendel, Hangjas en Polak.
3. Onmiddellijke straf: D.J. Heitz krijgt direct twee dagen straf, wat suggereert dat hij een recidivist was of een zwaardere overtreding beging. Het document dateert van vlak voor de Duitse bezetting van Nederland (oktober 1939). De Tweede Wereldoorlog was in Polen al uitgebroken, maar het dagelijks leven en de bureaucratische controle in Amsterdam functioneerden nog volgens de vooroorlogse regels.

De genoemde namen (Schelvis, Polak, Hangjas) zijn veelvoorkomende Joodse familienamen in de Amsterdamse markthandel van die tijd. De locaties (De Pijp, de Joodse buurt rond de Rapenburgerstraat) bevestigen dit beeld. Het document biedt een inkijkje in de strikte regulering van de marktsector, waarbij zelfs het ontbreken van "ledige doeken" (waarschijnlijk verpakkingsmateriaal of afdekzeilen die aan bepaalde eisen moesten voldoen) werd genoteerd. De "Nieuwe Marktwegen" verwijst naar de toenmalige verordeningen die de orde en doorstroming op de markt moesten waarborgen.